Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
12 Türkçe karşılık · 49 madde
eş 6
eşek 1
- eşek isim UygurKarahanlıEşek
eşik 1
- işik isim KarahanlıEşik, kapı
eşit 3
eşya 1
- ed isim OrhonUygurKarahanlıMal, eşya, varlık; hep ikilemesiyle
eşsiz 7
- bulunçsuz sıfat UygurEşsiz, bulunmaz, benzersiz
- eşsiz sıfat UygurEşsiz, benzersiz
- anopami sıfat Uygureşsiz, benzersiz; Çince 無喩 karşılığıyla sözlük listesinde
- atuli sıfat Uygureşsiz, ölçüsüz; Çince 无量 karşılığıyla sözlük listesinde
- bedi‘ sıfat Karahanlıeşsiz, benzersiz
- ikintisiz sıfat UygurEşsiz, ikincisi olmayan
- aġlaḳ sıfat UygurKarahanlı2. anlam: Seçkin, eşsiz
eş olacak 1
- eşilik sıfat OrhonHanımlığa layık, eş olacak
eşlik eden 1
- birleki sıfat UygurKarahanlıBirlikte olan, eşlik eden
eş olarak vermek 1
- cüftlendür- fiil KarahanlıEvlendirmek, eş olarak vermek
oyun eşi 1
- harif isim KarahanlıRakip, oyun eşi
hükümdarın eşi 1
- abınçu isim UygurHükümdarın eşi, hanım; eş, hatun olsun
kutluk kağan’ın eşi 1
- ėlbilge özel ad Orhonİlbilge Hatun, Kutluk Kağan’ın eşi, Bilge Kağan ile Kül Tigin’in annesi
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “eş” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- anvam isim Uygurmaniheist metinlerde anlamı kesinleşmeyen terim dua ve dilek cümlelerinde geçer eşiniz olsun size yaraşır sevinçle…
- arasız sıfat Uyguraralıksız kesintisiz eşit ve aralıksız koşul samanantara-pratyaya boşluk bırakmadan aralıksız çabalayarak…
- askug Uygurtek tanıklı söz gökte gölgelikli eşyalar göründü…
- aya ünlem UygurKarahanlıhitap ünlemi ey ey tanrım sana bir başkası eş olmaz ey bilen bunu oku doğru söyledin ey iyi talihli ey hırs sahibi ey eşim…
- azan Uygurbir eşya listesinde anlamı kesinleşmeyen söz rahip başlığı azan bohça yastık döşek çuval keçe…
- azu bağlaç OrhonUygurKarahanlı…yundan olsa ya da kşatriya soyundan olsa onun benzeri ya da eşi yoktur tutup öldürmeyi ya da cezalandırmayı düşünürse ya da yahut da ya ihtiyaç yüz…
- badram isim Karahanlıbayram şenlik eğlence yaban eşeği geyik avlatarak bayram edip eğlenelim…
- batra özel ad Uygur…tra kız mücevherli brahmadatta hükümdar batra kızı en üstün eşi yaptı batra hatun…
- bezek isim Karahanlı…zın dilin süsü doğru sözdür dünya hayatının süsü halkın süs eşyasından dış süsüne bakıp…
- bir sayı OrhonUygurKarahanlı2. anlam: tek yegâne güçlü tek tanrı’ya yokluk yoktur eşit ve bir aynı dır…
- birr isim Karahanlıarapça iyilik onun iyiliği cömertliği eşsiz ihsanı…
- bra Uygurparçalı bağlamda anlamı kesinleşmeyen söz gökte gölgelikler eşyalar göründü…
- braḫmawati özel ad Uygur…avatī maytrısimit’te maitreya’nın annesi brahmāyu brahmanın eşi brahmavatī adlı hatun brahmavatī hatunu görüp…
- brḫmadati özel ad Uygur…a bir hükümdar adı brahmadatta hükümdar batra kızı en üstün eşi yaptı brahmadatta hükümdarın görkemi…
- buḳaç Uygureşya listesinde bir kap ya da gereç keçe çanak…
- buçġaḳsız sıfat Uygur…arsız sınırsız ile köşesiz kenarsız adlı halkı ülkesi kenti eşsiz sınırsız…
- cud isim Karahanlıcömertlik el açıklığı onun iyiliği cömertliği ve eşsiz ihsanı…
- eḍgü sıfat OrhonUygurKarahanlı5. anlam: … yarar arhatların erdemini üstünlüğünü bulmak için en üstün eşsiz erdemlerini işitirlerse iyiliği yararı faydası öyledir denir…
- egin isim UygurKarahanlı…daki giysiyi açıp bu sıkıntı hep boğazı ve sırtı içindir ev eşyasından sırt giysisinden…
- ėyin edat OrhonUygurardınca peşi sıra -e göre uygun olarak tanrı gibi kağanın ardınca orada yürümüş tıpkı ardınca yatanlar gizli eğilimler anuśaya gibidir uyarak ardı s…
- eşgiti isim Orhonbir çeşit ipekli kumaş çin’den gelen armağanlar arasında altın gümüş eşgiti kutay ipeğini bol bol öylece verir kenarlı kutayını kokulu eşgitisini…
- eşmer özel ad Uygurmaniheist metinde farsça aēšma öfke cini o eşmer adlı cin…
- hemişe zarf Karahanlı… her zaman onların hainliklerini hep göreceksin ondan sonra eşleriyle hiçbir zaman evlenmemeniz gerekir onu asla istemezler…
- ihsan isim Karahanlıihsan bağış iyilik onun iyiliği cömertliği eşsiz ihsanı…
- ikintiş zamir Uygurhep birbirine birbiriyle birbirleriyle söz söyleşerek pençelerini birbirine geçirerek gelirler eşler de birbirine çok sevgili olur ateş ve su gibi b…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.