Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “kb’de” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• atçı isim Karahanlıkb’deki rüyada su veren kişi yorumda ölüm olarak açıklanır merdivenin başında bir kişi bana su verir o su veren babalıları babasız bırakandır ölümdür…
• awaġ Karahanlıkb’de iki beyitte geçen anlamı kesinleşmeyen söz ne kadar tutsa kendini vermez söz açarsa yükünü de taşımalı…
• ‘ayal isim Karahanlı2. anlam: kb’de iyal aile ev halkı böyle bir aileden vefa kaçar…
• bilgi isim UygurKarahanlıbilgi bilgili kişi bilgin kb’de çoğunlukla hitapta söylemezse bilgisi yıllarca yatsa da parlamaz bilgisi geniş bilge pek güzel söylemiş ey bilgisi d…
• botu isim Karahanlıdeve yavrusu kb’de sevgi hitabı ey yavrum ey yavrum bunlara da iyi davran ey yavrum onlar gelişimizi gözetir…
• bulun isim Karahanlı2. anlam: kb’de uyruk halk beyi iyi olursa halkı da iyi olur halkı yönetenlerin en iyisi…
• böke isim Karahanlıkb’de hitap yiğit kahraman ey yiğit tanrı sana iyilik verecek ey yiğit keşke içimi bilseydin…
• bügü sıfat OrhonUygurKarahanlıbilge bilgin kb’de çoğunlukla hitap ey bilge işini sözünü iyi tut bilgisi geniş bilge güzel söylemiş bilgelere bilgi el vermedi bilge güçsüzleşti…
• cam Karahanlıanlamı kesinleşmeyen söz kb’de tek tanık mavi göğe yol arar oldu bağlam okumasına da elverişli görünüyor…
• cebr isim Karahanlıcebir denklem çözme hesabı kb’de bilinmesi gereken bilimler arasında ayrıca dilerse cebir ve mukabele okusun…
• cefaçı sıfat Karahanlıeziyet eden cefakâr zalim kb’de çoğunlukla dünya için bu dünya sana benden de cefakârdır ey huyu yumuşak olan bu dünya cefacıdır işi temiz olmayan c…
• cülab isim Karahanlışerbet tatlı içecek kb’de hekimlik ve sofra bağlamında kimi soğuk bir karışım hazırladı şerbet kattı kuru ve yaş meyve ya da gül şekeri şerbet diler…
• devat isim Karahanlıdivit hokka kb’de mektup yazma sahnelerinde divit istedi kâğıt mektup yazdı divit istedi kâğıt ve kalem aldı…
• devlet isim Karahanlıtalih baht mutluluk devlet iktidar kb’de sık kaçıp giden talih olarak kişi tutmayı bilirse talih kaçmaz gözünü açınca talih ona el verdi talih kimin…
• din isim Karahanlı2. anlam: kb’de dünya ile karşıtlık içinde ahiret yolu dinî hayat o doğru dine yardımcı ve dayanaktı heva ile din işi tam olmaz dünya lık yerse din i yer dini…
• diriġa ünlem Karahanlıyazık eyvah ne yazık acınma ünlemi kb’de hep der ey yazık o yiğitlerin yiğidi der eyvah o adamı yitirdim yazık böyle insanlar ölür…
• ėl isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: kb’de il yazımıyla ülke devlet hükümdarlık yönetilen halk il töreyle büyür dünya düzene girer il zorbalıkla küçülür dünya bozulur halk zenginleşti i…
• ėlçi isim UygurKarahanlıdevlet adamı yönetici kb’de ilçi yazımıyla devlet işlerini yürüten bilgili kişi çoğu kez hitap olarak bilgili akıllı bilge devlet adamı bey iki düny…
• ėn isim Karahanlı2. anlam: kb’de tek tanık anlamı kesinleşmeyen kullanım bundan önce ili düzenlemek gerekir…
• ere UygurKarahanlıanlamı kesinleşmeyen söz kb’de yön ya da geri dönüş bildirir görünür niçin yine geldin gereksiz sözü yine bırak at hükümdar odgurmış’ı sordu shor hi…
• erej isim Karahanlırahat huzur dinlenme zevk eğlence kb’de hep emgek sıkıntı’ karşıtı bana sıkıntı gelse rahat da gelir rahat ile sıkıntı yan yana yürür halkın günleri…
• erentir özel ad Karahanlıbir yıldız ya da burç adı kb’de burçlar sayılırken ikizler burcu olmalı kuzu bahar yıldızıdır ardından öküz gelir erentir yengeç ile yürür erentir’i…
• ėsri sıfat UygurKarahanlı2. anlam: kb’de pars kaplan savaşta karşılaşınca pars bileği gerekir…
• et isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: beden kb’de sık bedene tutsak olma erdemin bedeni sustu…
• ėtig isim UygurKarahanlı4. anlam: kb’de örtü kapak kadın yemeklik ettir örtüsünü korumak gerek…
• etükçi isim Karahanlıayakkabıcı çizmeci kb’de zanaatkârlar arasında ya terzi çizmeci görevli olan demirci çizmeci…
• eŋ isim OrhonUygurKarahanlıyanak yüz yüzün rengi kb’de hep teni beyaz yanağı kıpkızıl olsa seni zengin eder yüzün kızarır itibar kazanırsın bilgi erdem ekleyip yüzünü kızartma…
• ḫacib isim Karahanlıhacip saray kapısını ve teşrifatı yöneten görevli kb’de küsemiş hükümdara yakın bir has hacip vardı hacip onu karşıladı başköşede yer verdi büyük ha…
• ḫaḳan isim Karahanlıhakan hükümdar kb’de buğra han için der bu hakanın yüzünü görmedin mi dünya bu hakanın tahta yerleşmesiyle rahat nefes aldı bu hakanın adı kitaba ya…
• igdişçi isim Karahanlıhayvan yetiştiricisi sürü sahibi kb’de toplum sınıfları arasında hayvan yetiştiricileriyle nasıl ilişki kurulacağını söyler bütün hayvanların başınd…
• ilel Karahanlıanlamı kesinleşmeyen söz kb’de hükümdarın ögdülmiş’i çağırttığı kalıp dizede ilet- götür ilet’ buyruğu olabilir deyince elçi kalkıp ögdülmiş’e çıktı…
• ilig isim OrhonUygurKarahanlıhükümdar kral kb’de hükümdar küntogdı’nın adı yerine de geçer hükümdar dedi sözünü şimdi anladım hükümdar ilin her yanında göz kulak tuttu hükümdarı…
• irinç sıfat UygurKarahanlıbudist metinlerde ve kb’de zavallı acınacak isim sıkıntı zahmet zavallı umutsuz sığınaksız bu canlılar bizim gibi zavallı canlılar ey hükümdar üç şe…
• irsel sıfat Karahanlıdönek kararsız vefasız kb’de talih ve dünya için bu dönek kararsız huylu kocakarı dünya talih ne dönektir çabuk usanırsa kaçar kararsız dünyanın dön…
• içim isim UygurKarahanlı2. anlam: kb’de içim dışım içim dışım tümüyle düzene girecek…
• işçi isim Karahanlıgörevli memur iş gören kb’de devlet hizmetindekiler halkın başındaki iyi olursa bütün görevlileri iyi olur hesap bilmezse görevlinin işi kalır bütün…
• çaġrı isim Karahanlı2. anlam: kb’de bir unvan kimi inanç beg kimi çağrı beg…
• çaġı Karahanlıanlamı kesinleşmeyen söz kb’de şarap için şarap bilgiye ve akla düşmandır şarabın gerçek adı kavga ve dır…
• çawlı isim Karahanlıkb’de bir unvan kuş adından türemiş beylik sanlarından kimi tigin beg kimi çavlı beg…
• çergüçi Karahanlıanlamı kesinleşmeyen söz kb’de hitap olarak ile birlikte ey gel beni yıllar aylar boyu sıkıntıyla tutsak oldum bağlamda saran sarıp sarmalayan’ anla…