Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
2 Türkçe karşılık · 48 madde
rab 1
- iḍi isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: Rab, Tanrı
rablık 1
- iḍilik isim KarahanlıRablık, efendilik
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “rab” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- ajunlug isim UygurKarahanlı2. anlam: …k biçimiyle kuran çevirisinde âlemler dünya halkı âlemlerin rabbi seni insanlardan herkesten men etmedik mi…
- ‘alem isim Karahanlı…lem evren dünya bütün âlemi dilediği gibi yarattı âlemlerin rabbi dünyayı yöneten er…
- ‘alemluġlar isim Karahanlıâlemler bütün yaratılmışlar arapça ʿālamīn âlemlerin rabbi âlemlerden hiç kimseye vermedi…
- and isim UygurKarahanlıant yemin rabbin adına ant olsun ant ve söz verirler bu yemini tutan yeminleriniz antlaştıklarınız…
- arı isim Karahanlıarı böcek rabbin arıya şöyle vahyetti…
- ‘aziz sıfat Karahanlı… tanrı katından ikisi arasındakilerin güçlü çok bağışlayıcı rabbi daha güçlü olan daha zayıf olanı oradan çıkaracak…
- baġırsaḳ sıfat Karahanlışefkatli merhametli esirgeyici merhametli rab sevgili elçiyi gönderdi iyi kişi halka şefkatli olur bütün canlılara şefkatli gönül yalnız kendini göz…
- bedbaḫt sıfat Karahanlıfarsça bahtsız talihsiz rabbim sana dua etmekle bahtsız olmadım beni zorba bahtsız kılmadı benim yoluma uyan sapmaz ve bahtsız olmaz…
- berekat isim Karahanlıarapça bereket bolluk ona bereket verdik âlemlerin rabbi bereket veren tanrı oraya bereket koydu…
- birlik isim Karahanlı… birliğin bir şeyden değildir birliğine delil ikiyi yaratan rab birdir onun birliği hesaba girmez…
- cehan isim Karahanlı…m kur’an çevirisinde öteki dünya ahiret ahiretten korkar ve rabbinin rahmetini umar ahirete inanmazlar bu dünya hayatı geçici bir yararlanmadır ası…
- derece isim Karahanlı…üyük derece ondan dereceler bağışlanma ve rahmet onlar için rableri katında dereceler vardır kiminizi kiminizin üstüne derecelerle yükselttik ilim …
- dergah isim Karahanlı… bana iyi bir oğul ver tanrı katından bir kitap getirin ben rabbimin huzuruna gidiyorum…
- dervişane sıfat Karahanlıyoksul muhtaç kur’an çevirisinde rabbim bana indireceğin her hayra muhtacım…
- du‘a isim Karahanlı…larında beni unutma duanızı kabul etti ey büyücü bizim için rabbine dua et şahımı dua ile ansın…
- eksük sıfat UygurKarahanlı…ksik insanı öldürdü yüz yirmi yıldan az yaşarlarsa yaratıcı rabbim beni eksik bırakmaz ne kadar eksik gerekli olduysa…
- evvelḳı sıfat Karahanlı…allarından başka bir şey değil sizin ve önceki atalarınızın rabbi…
- ey ünlem Karahanlıey seslenme ey iman edenler ey rabbim ey kavmim ey peygamber de ki ey pişmanlık yazık ey iyi soylu gönlün kötü olur ey dost bunu gerekli say…
- eyyub özel ad Karahanlıeyüp peygamber kulumuz eyüp’ü an rabbine seslenmişti eyüp’e yunus’a vahiy verdik…
- fa Karahanlı… kur’an çevirisi duhan faḍlan lütuf olarak’ karşılığında bu rabbinden bir lütuftur işte büyük kurtuluş budur sözünün eksik yazımı olabilir…
- fazl isim Karahanlılütuf ihsan bağış özellikle tanrı’nın bunların hepsi rabbimin lütfuydu seni bulmam tanrı’nın lütfuydu tanrı onlara kendi lütfundan verdi tanrı mümin…
- feryad isim Karahanlıferyat yardım çağrısı yardım dilemek feryat etmek o zaman rabbinizden yardım istediniz onun topluluğundan olan musa’dan yardım istedi onlar orada fe…
- ġafil sıfat Karahanlıgafil habersiz dikkatsiz rabbin yaptıklarından habersiz değildir ayetlerimizi yalanladılar onlardan gafil oldular işte onlar gafillerdir…
- ġafur isim Karahanlı…ur çok bağışlayan tanrı’nın sıfatı ey gafur ben kulunum sen rabbimsin beni bağışla günahımı affet…
- gur isim UygurKarahanlı…ar kabir onun kabri başında hiç durma o zaman kabirlerinden rablerine koşarlar bana insanların kabirden kalkacağı güne dek süre ver dünyayı bıraktı…
- haḳ isim Karahanlı3. anlam: yeminde hakkı için soylu ilk rabbin hakkı için…
- hamd isim Karahanlıhamt tanrı’ya övgü rablerini hamd ile tesbih ederler tanrım sana çok hamd ederim…
- harun özel ad Karahanlı…ardeşi harun’u peygamber olarak verdik harun’un ve musa’nın rabbine inandık…
- ḫatalıġ sıfat Karahanlıhatalı suçlu tanrım bağışlayan rabbimsin bağışla sana ne kadar suçlu bir kul olsam da…
- ḫayr isim Karahanlı…nın çoğunda hayır yoktur de ki o sizin için hayır kulağıdır rabbimi anmak için hayır sevgisini sevdim bilgisizlik içinde hayır nerede kaldı insan i…
- ḫazine isim Karahanlı…e dağıtmak için topladım hazine ve asker beylerin gücü oldu rabbinin hazineleri göklerin ve yerin hazineleri tanrı’nındır…
- ḫorluḳ isim Karahanlı…llet bu onlar için dünyada zillettir dünya hayatında onlara rablerinden gazap ve zillet erişir cehennem ateşi bu büyük zillettir…
- ḫoşnudluḳ isim Karahanlı…tluk rıza ancak karşılıklı rızaya dayalı bir ticaret olursa rableri onlara rahmetini rızasını müjdeler tanrı’dan lütuf ve rıza isterler…
- hüccet isim Karahanlı…il size onlara karşı açık bir delil verdik ey insanlar size rabbinizden bir kanıt geldi musa’yı açık bir delille gönderdik tanrı’nın dini hakkında …
- ilahi ünlem Karahanlı… bilirsin allah’ım sana çok hamd ederim allah’ım bağışlayan rabbim sensin bağışla…
- iman isim Karahanlıiman inanç bu iman giysisi rabbim bu dinle imanımı korusun kadir tanrı imanımızı korusun o gün küfre imandan daha yakındırlar gönüllerinde imanların…
- iş isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …mesele kardeşin ne der durumun ne oldu ihtiyacı olmayan tek rab ona benzer eş yoktur kut bu işte sana düşen bir şey yok…
- awın- fiil Karahanlı3. anlam: avunulacak şey sığınak övüneceğim avunacağım sığınacağım rabbim…
- ayd- fiil UygurKarahanlı… ayıt- fiilinin bir yazımı olabilir şüphesini soran kişiler rab yarın o işini sorar sen bana sorarsın…
- eske- fiil Karahanlıtoz gibi savurmak dağıtmak sana dağları sorarlar de ki rabbim onları toz gibi savuracak…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.