Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “sav” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• aġu isim OrhonUygurKarahanlı3. anlam: bk’de yer adı aġu’da iki büyük savaş yaptım…
• antarġu özel ad Orhonyer adı antarġu’da savaştım…
• asuri isim Uygurasura tanrılarla savaşan güçlü yarı tanrı varlıklar sanskritçe asura tanrılar iblisler ejderler gandharvalar asuralar asuraların saray kapısı asura …
• atış isim Uyguratışma çekişme sövüşüp atışan savaşıp canlıları öldürenler…
• balıg sıfat UygurKarahanlıyaralı çoğunlukla ile yaralı bereli cinlerle savaşıp yaralı bereli oldu yaralı bereli kanlı canlı yavrusunu yaralanıp dağa çekildi…
• balıḳ isim OrhonUygurKarahanlıkent şehir kenti ve ülkeyi toğu kentinde savaştık şantung kentine denize ulaşan olmamış kentte olan dağa çıkmış dağda olan inmiş ülkeyi kenti ikiye …
• beg isim OrhonUygurKarahanlı…kın ağırlığı beydir beylerin beyini yanılttı tangut beyiyle savaştı…
• bėş sayı OrhonUygurKarahanlı…olu ormuzd tanrı beş tanrı ışık öğesi ile bir yılda beş kez savaştık ayın on beşinde beş büyük mudra beşi birden…
• birküde özel ad Orhon…usuyla birleştim keyre başında üç birkü’de tatarlarla çetin savaştım…
• bolçu özel ad Orhon… yazıtlarında bolçu bir yer adı üçüncüsü bolçu’da oğuzlarla savaştık gece akın ettik bolçu’ya şafak sökerken saldırdık…
• bunça zarf Orhon…kazanıp bu kadar ağır töreyi bu kadar yazıt yazdım bu kadar savaşıp…
• eḍiz sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …ğan yazıtında ediz boyu ikinci olarak koşulgak’ta edizlerle savaştık…
• ėkinti sayı OrhonUygurikinci ikinci olarak ikinci savaş ilk ayın altısında ikinci olarak koşulgak’ta edizlerle savaştık ikinci ayın on beşinde ikinci olarak da bütün tanr…
• en zarf OrhonUyguren üstünlük bir yılda beş kez savaştık en ilk toğu balık’ta savaştık…
• ėsri sıfat UygurKarahanlı2. anlam: kb’de pars kaplan savaşta karşılaşınca pars bileği gerekir…
• ġanimet isim Karahanlıkur’an çevirisinde ganimet savaşta ele geçen mal tanrı katında çok ganimet vardır ey muhammed sana ganimetleri soruyorlar alacakları pek çok ganimet…
• ha ünlem UygurKarahanlıkur’an çevirisinde arapça hā işte hey işte siz onları savundunuz…
• hariş isim Karahanlıkur’an çevirisinde teşvik kışkırtma teşvik etmek müminleri savaşa teşvik et…
• ḫasm isim Karahanlıhasım düşman davacı karşı taraf hainlerin savunucusu olma davacıların haberi sana geldi mi korkma iki davacıyız birimiz ötekine haksızlık etti o yan…
• hazır sıfat Karahanlıhazır orada bulunan onlarla birlikte savaşta hazır bulunmadım büyük günde hazır bulunmaktan hazır bulunanlardan değildin hepsi huzurumuza getirilmiş…
• huneyn özel ad Karahanlıhuneyn savaşı huneyn gününde çokluğunuz hoşunuza gitmişti…
• ḫıyanet isim Karahanlıhıyanet hainlik hainlere savunucu olma tanrı hain olanı sevmez gözlerin hainliğini bilir hıyanet nereye ayak basarsa fayda kaçar beyler hain gönüllü…
• ilk sıfat OrhonUygurKarahanlıilk önce ilk olarak toğu balık’ta savaştık t önce kırgızlara sefer etmek iyiymiş ilk köke bağlanmışlara tt…
• ilki sıfat OrhonUygur… gönülle iyilik dileyerek düşünür bk ilk önce toğu balık’ta savaştım bk ilk ordu çıkmıştı ilk sebep önceki önceki hayatlarda önceki hayatta man ilk…
• izgil özel ad Orhonbilge kağan yazıtında izgil bir boy adı izgil halkıyla savaştık izgil halkı öldü…
• çaça özel ad Orhonorhon yazıtlarında çaça sengün türklerin savaştığı çinli bir komutan köl tigin yirmi yedi yaşındayken çaça sengün ile savaştık çaça sengün’ün seksen…
• çoġ isim UygurKarahanlı2. anlam: …t düşmanda yumuşak huylu kişi öfke anında belli olur kötüyü savaş kargaşasında ya da çukurda kullanmak gerek…
• çuvaç Karahanlıanlamı kesinleşmeyen söz dlt savaş dörtlüğü ordugâhta kurulan bir şey çadır kuruldu sancağım dikildi…
• çuş özel ad Orhon…ilge kağan yazıtında çuş ırmağı dördüncü olarak çuş başında savaştık…
• çögen isim Karahanlı…n atlı top oyunu kb’de beylerin eğlenceleri arasında beyler savaşa ya ava çevgene ya da ülkeyi görmeye atlanırsa çevgende usta ok atarsa…
• atlan- fiil OrhonUygurKarahanlıata binmek atlanmak sefere çıkmak beyler savaşa atlanırsa karluklar atlandı alevli demir atlara binmiş…
• atıḳ- fiil Karahanlı…da kötü ün kazanmak kötü adı çıkmış ölünce beddua alır ünlü savaşçı…
• bitil- fiil UygurKarahanlı2. anlam: …uran çevirisinde farz kılınmak yazgı olarak yazılmak onlara savaş farz kılınınca onlara ölüm yazıldı…
• bodul- fiil UygurKarahanlıboyanmak savaşta karışınca kızıla ve yağıza boyanır…
• es- fiil Karahanlırüzgâr esmek gökten sabah yeli esti mürekkebi kuruttu esen savuran rüzgârlar hakkı için…
• in- fiil OrhonUygurKarahanlı…in melekler rabbinin buyruğu olmadan inmeyiz huast şeytanla savaşmaya gelip indi âdem’in dünyaya indiğinden beri mait şimdi dünyaya inme zamanı değ…
• iwin- fiil Karahanlı…mak her işte sakinliği seç ancak ibadet olursa acele et koş savaşa acele etme onun hazırlığına bak savaşa acele edilmemeli sözünü kes…
• çoġıla- fiil Karahanlı…gürültüyle saldırmak katun sin’e baskın yaptı tangut beyine savaş açtı…
• çomşa- fiil Karahanlıanlamı kesinleşmeyen fiil dlt savaş dörtlüğü bağırıp atı sürelim kalkan ve mızrakla saldıralım…