Derlem sözlüğü · madde
yar- fiil
Tanım
Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): yar- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (20):
Bağlamlar
Bütün geçişler (54) →KB Kutadgu Bilig
24 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 484 | anıŋda basala | yarar | bu tapuġ / munı bilse bolmaz bu beklig ḳapuġ |
| KB 732 | tolun bolsa tolsa ajunḳa | yarur | / ajun halḳı andın yaruḳluḳ bulur |
| KB 2661 | siŋimlig bolur ol tili uz kişi / sözi uz yorısa | yarar | er işi |
| KB 4045 | tapuġçı tetig erse ḳılḳı bütün / ötügke | yarar | bu ḳopar terk ḳutun |
| KB 5631 | açıldı | yarup | köŋli kögsi közi / arıtmaḳ tiledi bu köŋli tözi |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.075.47–49 | amarıları adınnıŋ amraḳ--ın | yarıp | amradaçı erdiler ol ay--ıg kılınç küçinte tamuda tugdı--lar |
| Mai.Tek.084.15–19 | tolp et-özlerin ... tilerler.. kayusın yėme ker(gek) | yarıp | şişin teverler. . bu yėme altınç üç mıŋ sekiz artuḳı yėtmiş bere ulug tapn … |
| Mai.Tek.086.11–14 | … ti baltuların kişiler ... irpeklerin irpek(leyü) ... ... - / rup yine yėme | yararlar | |
| Mai.Tek.108.08–11 | … işürler ... yüzçe / - ... irip bardılar ... ikile tiri(lürler) ... - / rın | yarıp | kadırıp çadır ögüzke kodarlar ... |
| Mai.T-11.9a.11–16 | … mşaḳ erdni körklüg mı(n)g yapırġaḳlaġ koru ḳanı<n>çsız körtle linḫua çeçek | yarıp | ilginte blgülüg bolur |
Abh Abhidharma (Shogaito)
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 281–283 | bilge bilig biligsiz birle töz-ler-i bir ikinti-ke ḳarşı üçün inçe ḳaltı | yaruḳ-lı | ḳaraŋġu -lı birgerü bolmamış-ı teg üçün nom adırtlamaḳ birök tuġsar ḳamaġ … |
| Abh.Sho. 518–522 | … ı lenḫu-a çeçek öz-in ök açılıp yarılıp bolmamış -ı teg kişi-ler-te açdaçı | yardaçı | tŋri burḫan-nıŋ yme andaġ oḳ tükel bilge biligi öz-in ök açılıp yarılıp ad … |
| Abh.Sho. 1237 | inçe ḳaltı kün tŋri-niŋ yaruḳ-ı yarudup yėrdinçüg tüzü umış-ı teg açġalı | yarġalı | . |
| Abh.Sho. 1238–1239 | … ig neçe yarası tüzü açsar yme açılġalı tegimlig-i erser inçip aşnu-ça açar | yarar | erser. |
| Abh.Sho. 1241 | neçe tüzü açdaçı | yardaçı | erser yme tınlġ-lar-nıŋ köŋül-lüg ḫu-a-lar-ın. |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 8.3 /126 | ol üdte kentü 心 -leri açlıp | yarup | ertükḍeg kértü töz birle birikip. |
| Sho.Rosia 8.3 /159 | ötrü ol oḳ kşan-ta töz-ün {艹+廾} -lar 心 leri açılıp | yarup | . |
| Sho.Rosia 8.3 /175 | ol oḳ kşan-ta {艹+廾} -lar-nıŋ 心 -leri açılıp | yarup | 七地 -ḳa tegip :: |
| Sho.Rosia 8.3 /193–194 | ol oḳ kşan üdte tüz-ün {艹+廾} -lar-nıŋ 心 -leri kögüz-leri açılıp | yarup | sekiz-inç oron-ḳa tegip :: |
| Sho.Rosia 8.3 /212–215 | tüz-ün {艹+廾} -lar-nıŋ 心 -leri kögüz-leri // açılıp | yarup | onunç nom bulıt atlġ oron-ḳa aġḍınur -lar ötrü anta 一 kan üdte 十 ḳata 不可説 … |
Huast Huastuanift
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T. II D. 178 IV.-5–6 | t(e)ŋrili-[i y]ekli-i | y(a)ruḳlı-ı | ḳaralı-ı ol ödün ḳ[a]tıldı-ı |
| T. II D. 178 IV.-4 | … zi[ŋe] arıġ y(a)ruḳ ezrua t(e)ŋriken-[ke?] yazıntım(ı)z yaŋıltım(ı)z erser | [yaruḳlı-ı] | ḳaralı-ı t(e)ŋ[ri]li-i yekli-i-h tözi-i yiltizi-i . . . . . . . . . . . . … |
| T. II Y. 60 a.-9 | y(a)ruḳlı | ḳ(a)ralı ḳ(a)ltı ḳatılmış . . | |
| T. II Y. 60 a.-11–12 | yme [ar]ḫon yėr t(e)ŋri nede ötrü yoḳ bolġai . . | yaruḳlı | [ḳar]alı [ḳaltı adrılġai] antada kirse ne tėpen bilt(i)m(i)z . . |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT I, 399 | Apaŋ ḳolsam udu barıp / Tutar erdim süsin tarıp / Bulun ḳılıp başı | yarıp | / Yuluġ barça maŋa yıġdı |
| DLT I, 139 | Iḳılaçım erik boldı / Erik bolġu | yarar | kördi / Bulıt örüp kök örtüldi / Tuman törüp tolı yaġdı |
| DLT III, 33 | Yelwin anıŋ közi / Yelkin anıŋ özi / Tolun ayın yüzi / | Yardı | meniŋ yürek |
| DLT 1, 96 | Yay | yarupan | ergüzi / Aḳtı aḳın munduzı / Tuġdı yaruḳ yulduzı / Tıŋla sözüm, külgüsüz |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 29/9b3 | 13 toḳuşmaz mu sizler boḍun birle kim | yardılar | / sıdılar andlarını oġradılar yalavaçnı çıḳarmaḳḳa olar oġradılar evvel yo … |
| Ku. T. 33/72a2 | … e taḳı çıḳarur sizler ėtigler keḍer sizler anı körgey sen kemini anıŋ içre | yarġanlar | suwnı tilemek üçün anıŋ fazlındın bolġay kim şükr ḳılġa sizler |
KT Kül Tigin Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KT B | in(e)nçu : (a)pa : | y(a)rġ(a)n | t(a)rḳ(a)n : āt(ı)g: [be]rt(i)m : |
Sü Süci Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Süci 2–3 | ḳırḳız oġlı men bwyla ḳutluġ | yarġan | men ḳutlwġ baġa tarḳan ẅge buyrwḳı men |
U Uigurica I-IV
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. II, Y., 48-21–38 | … uḳ ḳutluġ tınlġ-lar-ġa trs yaŋluḳ saḳınç saḳıntım erser ulusuġ balıḳıġ ėki | yartım | ḳıltım erser balıġ-tın balıḳ-ḳa ulus-tın ulus-ḳa ėltin ėlke tiŋçi paḫuaiçı … |
AH Atebetü’l-Hakâyık
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 493–494 | … Hoca Tarhan ) / / ėdibniŋ yiri atı yüknek erür safalıġ ‘acėb yir köŋüller | yarur |
Tövbe Uygurca tövbe duası (Zieme)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II Y 40.1 [U 3113]-23–30 | … z erser : toḳuz ptr / arġant toyunuġ ölürtümüz erser : bursuŋ ḳuvraġıġ ėki | yartım | ḳıltım erser : ölürmek saḳınçın t(e)ŋri burḳan et’özinte ḳan ün--türtümüz … |
Aynı gövdeden maddeler
“yar” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).