Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “ala” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• aḫır zarf Karahanlısonunda nihayet en sonunda yürüyüp soluk alan her canlı sonunda ölecek kaygı geçince sonunda sevinç gelir seni kim yiyorsa sonunda sen de onun etini…
• alamba isim Uygurkötü ruh ya da cin türü sanskritçe kökenli ad alambana cini çarpmasından alambani çarpanları…
• ‘aleyk isim Karahanlı…elama karşılık selamı almak zahit kalkıp selamı aldı selamı alan esenliğe erdi…
• amga isim Uygurbir yabani hayvan orta yerde bir amgaya rastlamış alaca amga sarp kayaya çıkıp gitmiş…
• anazı Uygurtek tanıklı anlamı kesinleşmeyen söz umutsuz beş varoluş alanındaki canlıları…
• arslan isim UygurKarahanlı…lan aslanın başında köpek olursa aslan yavrusu kurt yavrusu alacaklı aslan borçlu sıçan…
• baḫşı isim Uygur…ın yazdığıdır şastra yazarı vasubandhu hoca anaya babaya hocalara karşı suç işledim hocaların hocası dünyadaki bütün hocaların saygınlığını alan be…
• bildürüglüg Uyguranlamı kesinleşmeyen söz bir süs işaret taşıyan alacalı ipekli bir işaretli…
• birim isim UygurKarahanlıborç verecek alacak karşıtı kimi borç gibi kimi alacak ödeyemedim giderken borcum kaldı borç ödemeleri beş yüz para ki borcumdur…
• buzagu isim UygurKarahanlı…ı altından bir buzağı heykeli kuzu buzağı bedeni değişip ak alacalı erkek buzağı doğurmuş buzağılar…
• buzagulaçı sıfat Uygurbuzağılayacak inek ak alacalı inek buzağılayacak olmuş…
• bırımçı isim UygurKarahanlıborçlu biz borcunu ödemesi gereken borçlularız alacaklı aslan borçlu sıçan…
• cem‘ isim Karahanlı3. anlam: kb hesap bilimi toplama ve çıkarma sonra toplama çıkarma ve alan ölçümüne geç…
• cezri isim Karahanlı…p bilimi sayının kökü kök alma sayının kökünü alsa ardından alan ölçümü yapsa bildiysen sayının kökünü al…
• eser isim UygurKarahanlıkur’an çevirisinde arapça iz eser alametleri yüzlerinde secde izindendir…
• esġuḳ Uyguranlamı kesinleşmeyen söz maitrisimit tören alayı tasviri seksen dört bin şemsiye tutarak önden götürür…
• étiglig sıfat UygurKarahanlı…a mait yedi kat altınla gümüşle süslenmiş şehirler otuz iki alametle süslü…
• fi‘l isim Karahanlı…huyu ve davranışı tam olanı araştır iyi davranışla gönüller alarak yaşa…
• ġanimet isim Karahanlı… çok ganimet vardır ey muhammed sana ganimetleri soruyorlar alacakları pek çok ganimet…
• inçip bağlaç Uygur…yıcı hangi sebeple böyle olur diye görüp bu da böylece renk alanındaki renktir akıllı ise o hâlde bedenini daha çok korur böylece buda babamızı gör…
• iŋėk isim UygurKarahanlı…ğırlar inekler öküzler seksen dört bin inek yak doğar ıb ak alaca inek buzağılamak üzereymiş kb ya da düzde dolaşan sığır inek öküz…
• çadişkodi isim Uygur…catuṣkoṭi dört köşeli önerme bir konuyu dört olasılıkla ele alan akıl yürütme hep ile açıklanır sönmeyi dört köşeli önermeyle dört ayakla ele almak…
• çıġay sıfat UygurKarahanlı2. anlam: kur’an çevirisinde zekât ve sadaka alan yoksullar sadakalar yoksullara düşkünlere aittir tanrı muhtaç değildir siz yoksullarsınız…
• al- fiil OrhonUygurKarahanlı3. anlam: … bilgi kimdeyse o büyüklük edinir benden miras alsın selamı alan öç almak biz öç alanlarız…
• altız- fiil Uygur…üşmek tutku iblislerine kaplanlarına aldatılmış beş varoluş alanındaki bütün canlıları…
• amrıl- fiil Uygur…üşünde tutunma söner dinerse karma da söner diner altı duyu alanı sönerse temas söner diner…
• basıt- fiil OrhonUygurKarahanlı2. anlam: hor görmek ezmek kendinden küçüğü alay ederek ezmezse küçüğü ezme kendini tut…
• bolun- fiil UygurKarahanlı…bir kişide bulunursa sakıngan olursa dört erdem olur selamı alan esenliğe kavuştu hoşnut edilenlerden…
• bört- fiil Uygur…k budist temas sparśa o temas yüzünden duyum olur altı duyu alanı olmazsa temas olmaz temas olmazsa duyum olmaz kutsal eliyle dokunup eliyle yere d…
• ėn- fiil UygurKarahanlıinmek tuṣita tanrı yurdundan aşağı inip doğum alarak yüksek köşkten inip uysal binitlere binip bu elli üç tanrının gelişini inişini soylu yolda inil…
• eş- fiil Uygurrahvan yürümek yol almak alaca atlı yol tanrısıyım sabah akşam yol alırım ırk bitig…
• içger- fiil OrhonUygur…bi kıldım onları boyun eğdirip yine yürüdüm kız verip gelin alarak başkalarını içine alır…