Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “baba” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• adlıġ sıfat Uygurünlü adı saygıyla anılan saygın ve ünlü babam mani burḫan’ım…
• adınçıg sıfat OrhonUygur3. anlam: maniheist metinde saygı sıfatı harika kutsal babamız…
• ana isim UygurKarahanlıana anne ana baba anadan babadan şefkatli olup anasının karnında ey anamın oğlu kardeşim insan anadan mı bilge doğar…
• analıḳ sıfat Karahanlıanası olan babası olan babasız yalnız kalır anası olan anasız öksüz olur…
• ‘asi sıfat Karahanlıarapça āṣī isyankâr itaatsiz anasına babasına iyilik eden zorba ve isyankâr değil…
• atçı isim Karahanlı…klanır merdivenin başında bir kişi bana su verir o su veren babalıları babasız bırakandır ölümdür…
• awıç isim Karahanlıyaşlı ihtiyar yaşlının sözü ne der dinle babamız çok yaşlı bir ihtiyardır…
• ayaġlıġ sıfat Uygursaygın saygıdeğer itibarlı saygın adı sanı yüce babam mani burhan saygın tatlı ünlü melek tanrı brahmanların soyu saygın olursa köken ve soy saygınd…
• aya isim UygurKarahanlı2. anlam: avucunda tutmak el üstünde tutmak üzerine titremek anadan babadan şefkatli olup onu el üstünde tutarsın ey gençlik gel seni avucumda tutayım gönlünü…
• baḫşı isim Uygur…mati hocanın yazdığıdır şastra yazarı vasubandhu hoca anaya babaya hocalara karşı suç işledim hocaların hocası dünyadaki bütün hocaların saygınlığı…
• bai özel ad Uygurkişi adında bay babam bay epe çangşi’ye…
• baḳ isim Karahanlı… bakım borcunu ödedin kendi bakım borçlarını ödemiş olursun babasının bakım hakkını ödeyeyim…
• balbal isim Orhon…n öldürdüğü düşmanları simgeleyerek dikilen taş baz kağan’ı babamın mezarına balbal olarak dikmiş yiğit erlerini öldürüp balbal yaptım ünlü iyi er …
• barça zamir OrhonUygurKarahanlı…epsi bütün bütün yaratılmışlar muhtaçtır canlıların hepsini babalarımdır’ diye görüp bunların hepsi ezrua tanrının üzerine giyilip gönlündeki dilek…
• birkiye sıfat Uygurtek biricik tek bir anne babanın kendilerinden doğmuş biricik oğlu tek bir kusuru eksiği…
• bodistv isim Uygur2. anlam: …yāṇaṃkara öyküsünde bodisatva prens o zaman bodisatva prens babası handan bu buyruğu işitip…
• bosuşluġ sıfat Uygurkaygılı kederli babam büyük hükümdar kaygılı düşünceli olmasın insanın kaygılı tasalı durur…
• brḫmayu özel ad Uygurbrahmāyu maytrısimit’te maitreya’nın babası hükümdarın baş rahibi purohit brahmāyu adlı brahmanların beyi maitreya buda’nın babası purohit brahmāyu …
• burḫan isim UygurKarahanlı2. anlam: maniheist metinlerde peygamber ilahi elçi baba tanrı mani burhan…
• burḫanlıġ sıfat Uygurbuda olan buda’ya ait buda güneşi buda babamı görürüm yanınızda buda güneşi doğacak…
• böri isim OrhonUygurKarahanlıkurt o zaman kurt koyunla birlikte su içti babam kağanın ordusu kurt gibiymiş seni boz kurt yesin pars kurt gibi azgın kötü hayvanlar kurt mu olur…
• ėdib isim Karahanlı…t sözüm edep ve öğüttür ediplerin edibi faziletlilerin başı babasının adı yükneki mahmut’tur o edip…
• eke isim OrhonUygurKarahanlı…rım prensesler ablamız inanç yıpar ablan yengen sevinçlidir baban deli ablan kör gibi diye sövüşürler…
• ėlbilge özel ad Orhon…uk iltiriş kağan’ın eşi bilge kağan ile kül tigin’in annesi babam iltiriş kağan’ı annem ilbilge hatun’u tanrı tepesinden tutup yukarı kaldırmış…
• ėllig sıfat OrhonUygur2. anlam: altun yaruk’ta hükümdar yerine babası kral şöyle buyurdu…
• ėltėriş özel ad Orhon…ci türk kağanlığı’nın kurucusu bilge kağan ile kül tigin’in babası buyla baga tarkan ile iltiriş kağan olayım babam iltiriş kağan’ı annem ilbilge h…
• epe Uygurbir kişi adının parçası u ıı bağış duası babam bay epe çangşi’ye…
• ibrahim özel ad Karahanlı…i verdik ibrahim’in dinine uy ibrahim’e selam olsun ibrahim babasına dedi…
• ilgündür- Uyguranlamı kesinleşmeyen fiil abhidharma çevirisi ana babanın evlada bakışı annelerin tatlı yemekler yapıp -meleri ise…
• ilig isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …görünüşüyle kurtulacak canlılar varsa büyük kral merhametli babamız iyi işli kralımız…
• inçip bağlaç Uygur…tir akıllı ise o hâlde bedenini daha çok korur böylece buda babamızı görürüz ancak iyi işlere inanmadıkça ama prens hiçbirini beğenmedi…
• çaŋşi isim Uygur…anı çince kökenli bağışlama dualarında kişi adıyla birlikte babam bay epe çangşi’ye anam köset’e…
• bar- fiil OrhonUygurKarahanlı2. anlam: ölmek göçmek bir şey gitmek yok olmak babam kağan uçup gitmiş ölmüş iyi huy nereye gitti ardından ben de gideyim ne kadar kaldığını ve ne zaman göçt…
• başla- fiil OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …erlik edip tatabı halkı başta olmak üzere udar sengün geldi babam kağana ilk balbal olarak baz kağan’ı dikmiş soylu maitreya başta olmak üzere ku s…
• beklet- fiil UygurKarahanlıkapattırmak hapsettirmek babası hükümdarı zindana kapattırıp saray kapısını gözetip kapattırarak çıkarsa…