Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
4 Türkçe karşılık · 35 madde
işte 2
işte böyle 1
- andaġuḳ zarf Karahanlıİşte böyle, öylece
iştemi kağan 1
- iştemi özel ad Orhonİştemi Kağan, Bumın Kağan’ın kardeşi, Köktürk devletinin batı kanadının kağanı
bir işten çıkma yolu 1
- çıḳış isim KarahanlıÇıkış, bir işten çıkma yolu
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “işte” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- ada isim Uygur3. anlam: engel aksaklık hangi iyi işte engeli aksaklığı çok olur…
- amulluḳ isim Karahanlı…olay huy gerekir sakinlik ve temizlik anlayışın huyudur her işte sakinliği seç…
- baġuçı isim Karahanlıbağlayan kuşanan işte ben gümüş kuşak kuşananım’ diyerek…
- basutçı isim UygurKarahanlıyardımcı destekçi doğru dine güçlü destek oldu her işte yardımcı gerekir rahip olacak kişiye yardımcı olursa…
- batar isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …at- fiilinin şimdiki geniş zaman biçimi batar doğmuş güneşi işte batıyor gece ışık batarken batar dolaşır üç kötü yola düşer…
- bayat özel ad Karahanlıtanrı tanrı’nın adıyla söze başladım her işte başarıyı tanrı’dan dile yine tanrı’dan korkarsa o yanda senin hasmın tanrı olur tanrı her şeyi soracak…
- bilig isim OrhonUygurKarahanlıbilgi bilim akıl işte kutlu kılan bilgiyi kitaba armağan et bilginin madeni erdemin kaynağı bilgiyle her canlıyı büyük bil bilgi ve akıl sahipleri ö…
- ertimlig sıfat Uygurgelip geçici kalıcı olmayan fani dünya geçicidir işte geçici bedenimiz geçip gidince bu bedenimizin geçici olduğunu bilip bedenin geçiciliğini düşün…
- et’öz isim UygurKarahanlıbeden vücut et et’ öz öz can’ işte geçici bedenimiz geçip gidince tanrı’nın izni olmadan kimse ölmez insan bedeni bulurlar insan olarak doğarlar bed…
- fa Karahanlı…faḍlan lütuf olarak’ karşılığında bu rabbinden bir lütuftur işte büyük kurtuluş budur sözünün eksik yazımı olabilir…
- ġafil sıfat Karahanlı…z değildir ayetlerimizi yalanladılar onlardan gafil oldular işte onlar gafillerdir…
- gur isim UygurKarahanlı… kabirden kalkacağı güne dek süre ver dünyayı bıraktı gitti işte mezarı yatıyor kalkıp gitti kardeşinin mezarını gördü pişmanlıkla gözyaşıyla mezar…
- ḫilaf isim Karahanlıkur’an çevirisinde karşı gelme muhalefet karşı gelmek işte çekiştiniz ve karşı geldiniz tanrı’nın elçisine karşı gelerek bana verdiğiniz söze karşı …
- hükm isim Karahanlı…ükmedeceksen hükmet ölümüne hükmettiği buyruğun bana ulaştı işte gidiyorum…
- iwe zarf Karahanlı…yle yaklaşma ölüme hazırlan çabucak ibadet et uygunsuz kötü işten çabucak kaç…
- iwek sıfat Karahanlı…maz ise huyu aceleci işi öfkeli kişi insan aceleyle yapılan işte fayda bulamaz işinde sözünde aceleci olma…
- iz isim UygurKarahanlı…zindeki su okyanus suyuyla karşılaştırılamaz mait kut onlar işte benim izimde duruyorlar gökyüzü karşıladı izini sürdü ah bilgilinin izinden git…
- içinde edat UygurKarahanlı… pek sık göklerde ve yerde olan sıcakta sefere çıkmayın her işte gözünü keskin tutsa ülkede şehirde çok hizmet var sağlamlıkta ömer gibi olup…
- iş isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …e oldu ihtiyacı olmayan tek rab ona benzer eş yoktur kut bu işte sana düşen bir şey yok…
- çalpaḳ sıfat Karahanlıçirkin utanç verici hayâsızca iş tanrı çirkin işten ve kötü işten men eder…
- ayt- fiil OrhonUygurKarahanlı2. anlam: sormak hükümdar dedi sormak istediğim söz buydu işte şimdi soruyorum ona sorup daha ne sormalı söylemeli…
- ba- fiil OrhonUygurKarahanlı…ğlardık iple koşmak bağlamak için bağlarsa prangaya vurursa işte hizmete sıkıca kuşak bağladım bağlayan bağdan…
- bulun- fiil Karahanlı…lmak ölüm yakalarsa sözün yararı bulunmaz bu yerde bulunmaz işte belli binlerce dostta bir doğru bulunmaz bilgiyle bulunur bilinir…
- buş- fiil Karahanlıöfkelenmek kızmak insan işte öfkelenirse suçlu olur hükümdar yine öfkelenip dedi sert söze öfkelenme ey bilgili bey öfkelenme öfkelendikleri zaman b…
- cüftlendür- fiil Karahanlı…vermek zeyd ondan ilişiğini kesince onu seninle evlendirdik işte böyle onları kara gözlü iri gözlü kadınlarla evlendireceğiz…
- ert- fiil OrhonUygurKarahanlı2. anlam: … büyük bir şehir vardı geçmiş gelecek şimdiki üç ay geçince işte gelip geçici bedenimiz geçip gidince aramızdan geçip öbür dünyaya gitmiş…
- iw- fiil Karahanlıacele etmek ivmek hangi işte acele edersen uzar geç kalır işin düşerse acele etme sabırla söyle hükümdar dedi ay toldı acele etme sakin ol sözü düşü…
- iwin- fiil Karahanlıacele etmek koşuşmak her işte sakinliği seç ancak ibadet olursa acele et koş savaşa acele etme onun hazırlığına bak savaşa acele edilmemeli sözünü k…
- işlet- fiil UygurKarahanlı2. anlam: …yi iyice öğrendiysen şimdi onu uygula ilmi dinle uygula her işte önce bilgiyi işlet…
- çıḳarıl- fiil Karahanlı… biz de çıkarız öldükten sonra mı diri olarak çıkarılacağız işte böyle çıkarılacaksınız…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.