Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “süs” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• aġız isim UygurKarahanlı2. anlam: ağız ve dil söz ağzın dilin süsü doğru sözdür…
• ‘aḳl isim Karahanlıakıl akıl sahipleri akıl anlayış zekâ erin süsü akıldır…
• altun isim OrhonUygurKarahanlı…ş sarı altınını ak gümüşünü altın taht üzerine oturup altın süslerinden bir buzağı…
• ança zarf OrhonUygurKarahanlı2. anlam: bir kısım kimi bir süre kimi süs kimi kılavuz bir kısmı öbürlerine…
• azad sıfat Karahanlı… hür azat etmek mümin bir köle azat etmek özgür hür kişi bu süslü zengin adama hür kişi de kul olur hür kişiler kendilerini tümden kul ederler hür …
• bildürüglüg Uyguranlamı kesinleşmeyen söz bir süs işaret taşıyan alacalı ipekli bir işaretli…
• boḍuġ isim UygurKarahanlı…benzer ne biçim ne renk kabul eder buda tasvirini boyasıyla süsleyip yeryüzünde türlü türlü renkleri altın renginde parlayarak…
• cėmal isim Karahanlıgüzellik yüz güzelliği ey dünyanın güzelliği büyüklüğe süs olan cömertlik şerefi itibarı güzelliği artırır onların güzellikleri hoşuna gitse de…
• didim isim Uygur…na başlığına benzer kutlu yer tanrısının tacı gibi mücevher süslü tepesi mücevher taçlı…
• dünya isim Karahanlıdünya yeryüzü kara yer misk ile doldu dünya süslenmek ister kim dünya karşılığını isterse ona ondan veririz…
• erdem isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …eśvara’nın kutsallığı gücü öyle korkunç büyüktür erdemlerle süslü budaların ünlü üstün niteliklerini abhidharma çevirisinde ateşin niteliği…
• etük isim Uygurçizme ayakkabı elbise giysi çizme giyinip süslenmiş giysi çizme yiyecek içecek sadaka verdiği için çizmesini giyip…
• iç isim OrhonUygurKarahanlı…mi dışımı görse gönlümü içten yaktı içine dışına olağanüstü süsler vurdurdum yılanın yumuşak içi zehir dolu…
• çaḳr isim Uygur2. anlam: …daki tekerlek işareti maitreya buda’nın tekerlek işaretiyle süslü ayağına eğilip tekerlek svastika nandyāvarta işaretleriyle süslü kutlu ayak…
• çaladr özel ad Uygur… yaşayan çalaprabhāsa adlı ejderhalar kralı dört mücevherle süslü çaldar adlı pınar vardır…
• çartoḳır Uygur…şmeyen söz maitrisimit iki dizini yere koyup gök renkli ile süslü başını bodisatvanın ayağına uzatıp…
• çaŋ özel ad Orhonköl tigin yazıtında çang sengün yazıtın süsleme ve yazı taşını yapmak için çin kağanının gönderdiği ustalardan biri süsleme ustası yazıt taşını yapa…
• etkilen- fiil Karahanlı…en fiil kur’an çevirisi zuhruf yunaşşaʾu karşılığında ya da süs içinde yetiştirilen mi…
• gümarla- fiil Karahanlı… şeytanlardan arkadaşlar musallat ettik onlara yaptıklarını süslediler kim tanrı’yı anmaktan yüz çevirirse ona bir şeytan musallat ederiz rabbi elç…
• inçrüt- fiil Karahanlı…zdır onlara kalan yararlanma azdır dünya hayatının metaı ve süsü…