Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
7 Türkçe karşılık · 34 madde
böyle 2
böylece 2
böylece gelmiş 1
- ançulayu zarf Uygur2. anlam: böylece gelmiş, Tathāgata
işte böyle 1
- andaġuḳ zarf Karahanlıİşte böyle, öylece
şöyle böyle 1
- andaça zarf UygurÖylece, onun gibi; şöyle … böyle
bundan böyle hep 1
- amtı zarf OrhonUygur3. anlam: şimdiye dek; şimdiden sonra; bundan böyle hep
orhon yazıtlarında böylesi yüzünden 1
- antag sıfat OrhonUygur2. anlam: Orhon yazıtlarında böylesi yüzünden
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “böyle” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- adunçsuz sıfat Uygurutanç verici utanmazca günah için böyle utanç verici bir günah işlediysek…
- avant isim Uygur…vesile koşul çoğunlukla ikilemesiyle yolda yürümenin sebebi böyle sebep ve koşul yüzünden beş türlü sebep tamam olursa sebeplerin koşulların yokluğ…
- ‘ayal isim Karahanlı2. anlam: kb’de iyal aile ev halkı böyle bir aileden vefa kaçar…
- aşaylıg sıfat Uygurniyetli eğilimli iyi niyetli böyle gönüllü olan iyi niyetli’ diye anılır…
- birök bağlaç Uygur…irse eğer bu öğretiyi işitip eğer öyleyse eğer hiçbir zaman böyle arı öğretiyi bırakmazsa eğer bu dünyada her şeyi bilen buda en üstün olmasaydı…
- bu zamir OrhonUygurKarahanlıbu işaret zamiri ve sıfatı bugün bu böyle beş kötülük bunlardan biri öbürüne düşman bunlara da iyi davran bunlarsız da iş olmaz bu öğretiyi işitip…
- bulduḳmaz Uygur…hakkındaki kusur geçerli değildir bu kusur geçerli değildir böyle bir sönme bulunur mu bulunmaz mı…
- büntegi Orhonanlamı kesinleşmeyen söz böylesi kağanlı halkın böylesi olunca ne derdi olacakmış…
- bütünlük isim Karahanlı…irlik doğru ol dürüstlükle davran huyu dürüstlükle birleşti böyle kişiden bağlılık gelir…
- diriġa ünlem Karahanlı… yazık o yiğitlerin yiğidi der eyvah o adamı yitirdim yazık böyle insanlar ölür…
- edgülüg sıfat UygurKarahanlıiyilikli hayırlı erdemli yararlı kim böyle iyilik dolu maitreya bodisatvayı görmek istemezse acı çekenleri kurtarıp hayırlı yarar verici bütün erdem…
- emgeklig sıfat Uygur…ı sıkıntı çeken brahman bādari acılı yüzünü eğip şöyle dedi böyle acılı yola düşmüşlerdir acılı okyanustan çıkar o bütün acı çekenler acılarından ö…
- ênçgülüg sıfat Uygur… huzurlu güvenli yere olur dünyadakileri huzurlu esen kılar böylece hep huzurlu mutluyum huzurla mutlulukla yol boyunca gidecekler huzurlu mutlu ye…
- erki edat UygurKarahanlı…n gücüyle bu tür dünyalarda doğdular acaba ne sebeple niçin böyle olur acaba yolu yordamı nasıldır acaba…
- ḫalḳ isim Karahanlı… canını halkla halk için feda eder yaratıkların dirilişi de böyledir…
- idivridaka isim Uygurabhidharma çevirisinde sanskritçe itivṛttaka böyle söylendi’ diye başlayan sözler budist öğretinin on iki bölümünden biri…
- igid sıfat OrhonUygur2. anlam: …asında yalan yere sahtece bilmeden tanrıya karşı yalan yere böyle büyük söz söylediysek…
- çulvu Uygur…vbe duası günah sayılan bir söz türü bilmeden tanrıya karşı böyle büyük söz söylediysek küfür niteliğinde bir söz olmalı…
- bezen- fiil Karahanlı2. anlam: …örünmek kötü işleri onlara süslü göründü firavun’a kötü işi böyle süslü gösterildi…
- bolun- fiil UygurKarahanlıbulunmak olmak ey hükümdar vezir böyle olursa iki şey bir kişide bulunursa sakıngan olursa dört erdem olur selamı alan esenliğe kavuştu hoşnut edile…
- cüftlendür- fiil Karahanlı…k zeyd ondan ilişiğini kesince onu seninle evlendirdik işte böyle onları kara gözlü iri gözlü kadınlarla evlendireceğiz…
- isde- fiil Uygur…şitip o hastalığın sebebini araştırıp eğer aramaz istemezse böyle arar isterse yol gerçeğini yeniden araştırmak için sorarlar araştırırlar ne yapıl…
- isit- fiil Karahanlı…k gönüllü kişi insanların gönlünü ısıtır insanların gönlünü böylece ısıtırsa…
- işleş- fiil UygurKarahanlı…hor ya kendi uğraşmasından ya da başkalarından almaktan abh böylece uğraşıp dolaştığında…
- çıḳarıl- fiil Karahanlı…de çıkarız öldükten sonra mı diri olarak çıkarılacağız işte böyle çıkarılacaksınız…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.