Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
11 Türkçe karşılık · 35 madde
erk 2
erkek 2
erken 1
- erte isim UygurKarahanlıSabah, sabah erkenden; erken
erkeç 1
- erkeç isim UygurKarahanlıErkeç, erkek keçi
erkeklik 1
- erlik isim KarahanlıErlik, erkeklik; yiğitlik
erkek deve 1
- buġra isim UygurKarahanlıBuğra, erkek deve
erkek keçi 1
- erkeç isim UygurKarahanlıErkeç, erkek keçi
erkek ve dişi takımı 1
- cüft isim Karahanlı2. anlam: Çift, erkek ve dişi takımı; çift yapmak
sabah erkenden 1
- erte isim UygurKarahanlıSabah, sabah erkenden; erken
damızlık erkek at 2
küçük erkek kardeş 1
- ini isim OrhonUygurKarahanlıKüçük erkek kardeş
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “erk” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- aḍaḳ isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …tte durmak bir işi üstlenip gözetmek tanrı’ya itaatle duran erkekler ve kadınlar erkekler kadınların işini üstlenenlerdir…
- ay-işvarastan özel ad Uygurbüyük egemenlik yeri anlamında bir kutsal yurt adı çince 大 erksinmek büyük egemenlik’ karşılığıyla ayişvarastan denen büyük egemenliğe erişilecek’ a…
- ayıtmaḳlıḳ isim Karahanlısoru sorma soru ey hükümdar soru erkektir cevabı dişidir…
- beglik isim OrhonUygurKarahanlıbeylik hükümdarlık yönetim beylik soylu erkek evladın kul oldu bilgisi olursa beylik eder gevşek bey bütün ülkenin beyliğini sürdüremez bu ululuk bu…
- bile edat UygurKarahanlı…üz bu emekle diledi dünya türlü nimetle onun oldu başka bir erkekle birlikte gece baskın yaptık doğrulukla adalet verin hep birlikte…
- birt isim Uygurikilemesiyle zorla çalıştırma angarya erkeğini atını kızını cariyesini işe güce angaryaya gönderdik angarya isterlerse angaryasız sıkıntısız…
- buzagu isim UygurKarahanlı…an bir buzağı heykeli kuzu buzağı bedeni değişip ak alacalı erkek buzağı doğurmuş buzağılar…
- bü OrhonKarahanlıanlamı kesinleşmeyen söz gibi erkenden açar sertliği yok utanıp durdu…
- cahil sıfat Karahanlı…cahil bu bilgisiz cahil değersiz bir nesnedir bilgili kadın erkektir bilgisiz erkek kadındır cahillerden yüz çevir çeviride ile açıklanmış…
- ėmig isim Uygurmeme iki memesinin arasında kucaklayıp kör tay erkek attan meme ister memelerimiz alevli cehennem tasviri…
- eren isim OrhonUygurKarahanlı…akladı beş yüz er geldi bilgi insana kemikteki ilik gibidir erkeklere kazandıklarından pay vardır…
- erklig sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …ine cehennemin hayvanlar âleminin hükümdarı yama gökte olan erklig…
- ewlik isim Karahanlı2. anlam: evli evlenmiş erkek ey evli adam sakın başını yer…
- eşilik sıfat Orhon…z hanımlığa layık kız çocukların cariye oldu beylik yaraşan erkek çocukların köle hanımlık kızların cariye oldu…
- ferc isim Karahanlıkur’an çevirisinde edep yeri namus namuslarını koruyan erkekler namuslarını koruyan kadınlar…
- ḫatun isim UygurKarahanlı…hanım kraliçe taihan han kümse hatun hazretleri tanrı mümin erkeklerin ve mümin kadınların tövbesini kabul eder…
- irig sıfat UygurKarahanlı2. anlam: …ıkı sarılan gayretli hizmete gayretli ol tanrı’ya ibadet et erkenden kalkıp hizmete gayretli olursa çiftçi ekinine gayretli olsun…
- irk isim Uygurkoç mait hayvan sayımında buzağılar koçlar erkeçler tekeler oğlaklar…
- işi isim UygurKarahanlıkadın hanım eş yüz seksen bin kadın kurtuluşa erdi erkeklerin sözünü kadınlara o kadınlar korkuyla sıçrayıp kb sözünden dönen kadınlar sayısındadır …
- çaḫşapat isim Uygur…yruk yemin edilerek üstlenilen perhiz tutmak korumak bozmak erkek ve kadın mümin upāsaka için beş kural sekiz kural bugünden ölünceye dek kuralları…
- aġna- fiil Karahanlıyerde yuvarlanmak debelenmek erkek ve dişi geyikler yuvarlanır gezinir…
- azarla- fiil Karahanlıincitmek eziyet etmek tanrı’yı ve elçisini incitenler mümin erkekleri incitenler musa’yı incitenler gibi olmayın…
- boġuzla- fiil Karahanlı… boğazlamak kurban kesmek ancak ölmeden önce boğazladığınız erkek çocuklarını boğazlıyordu seni boğazlıyorum ona fidye olarak büyük bir kurbanlık v…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.