Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
6 Türkçe karşılık · 76 madde
yazıt 1
- bitig isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: Yazıt
yazıtlarda bağlılık hizmeti 1
- iş isim OrhonUygurKarahanlı3. anlam: hizmet, emek; yazıtlarda bağlılık hizmeti
orhon yazıtlarında 2
orhon yazıtında emir 1
- atlat OrhonOrhon yazıtında emir
orhon yazıtlarında onlukla sayma 1
- altı sayı OrhonUygurKarahanlı2. anlam: Orhon yazıtlarında onlukla sayma
orhon yazıtlarında böylesi yüzünden 1
- antag sıfat OrhonUygur2. anlam: Orhon yazıtlarında böylesi yüzünden
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “yazıt” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- anyıg sıfat OrhonUygur2. anlam: tonyukuk yazıtında kötü tehlikeli bilge tonyukuk tehlikelidir…
- apar özel ad Orhonorhon yazıtlarında yas törenine elçi gönderen halklar arasında sayılan bir halk çin tibet apar purum kırgız…
- ataçım isim Orhonbabacığım ata sevgi eki bilge babacığım babacığıma yazıtlı taş diktirdim…
- aytıġ isim OrhonKarahanlı3. anlam: köktürk yazıtında denilen adlanan tinsi oğlu denilen dağa…
- ayıġma isim Orhonköktürk yazıtında danışman sözcü söyle’ dedi onun danışmanı bendim…
- açsıḳ isim OrhonUygurköktürk yazıtlarında tokluk karşıtı açlık tokken açlığı tokluğu düşünmezsin bir kez doyunca açlığı düşünmezsin…
- baġa isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: köktürk ve kırgız yazıtlarında unvan parçası buyla baga tarkan kutlug baga tarkan…
- balıḳlıg sıfat OrhonUygur2. anlam: şine usu yazıtında balıklıg bir ırmak adı orhun ile balıklıg’ın birleştiği yerde…
- barḳ isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: köktürk yazıtlarında türbe mezar yapısı onun için olağanüstü bir türbe yaptırdım…
- bars isim OrhonUygur3. anlam: köktürk yazıtlarında unvan parçası bars beg idi…
- bay sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: şine usu yazıtında bay balık kenti…
- baz sıfat OrhonUygurKarahanlı3. anlam: köktürk yazıtlarında baz kağan…
- beḍiz isim OrhonKarahanlı…ına olağanüstü nakışlar yaptırdım türbe yapan nakış işleyen yazıtlı taş yapan ustalar bütün biçimler ve süsler sana tanıktır kokusu süsü ya da yüzü…
- belgü isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: nişan anıt iz nişanımı yazıtımı orada yaptırdım nişanını yazıtını dikti doğan ölür kalıcı iz sözdür…
- benlıġ Orhonköktürk yazıtında dağ adıyla geçen anlamı kesinleşmeyen söz benekli tinsi oğlu denen ek dağını…
- berçiker özel ad Orhonköktürk yazıtında soğd ve buhara halkıyla birlikte anılan bir halk adı gün batısındaki soğd berçiker buhara ülkesi halkından…
- biriye isim Orhonköktürk yazıtlarında güney güneyde güneyde çuğay ormanı güneydeki şadapıt beyleri güneyde çin’de adı sanı yok oldu güneye doğru dokuz ersin’e dek se…
- birküde özel ad Orhonşine usu yazıtında üç birkü üç ırmağın birleştiği yer adlı yer kayra kaynağında üç birkü’de hanın ordusuyla birleştim keyre başında üç birkü’de tata…
- bolçu özel ad Orhonköktürk yazıtlarında bolçu bir yer adı üçüncüsü bolçu’da oğuzlarla savaştık gece akın ettik bolçu’ya şafak sökerken saldırdık…
- bor isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: bilge kağan yazıtında ateş gibi fırtına gibi türgiş kağanının ordusu ateş gibi fırtına gibi geldi…
- buḳug özel ad Orhonbilge kağan yazıtında bir kişi adı bukug totok…
- buluḳ özel ad Orhonşine usu yazıtında bir yer ya da boy adı kara buluk’un önünden ürüng beg’i kara buluk’u…
- bunça zarf Orhon…üttüm bu kadar töreyi kazanıp bu kadar ağır töreyi bu kadar yazıt yazdım bu kadar savaşıp…
- buyla isim Orhonköktürk ve kırgız yazıtlarında bir unvan buyla baga tarkan buyla kutlug yargan…
- buyruḳ isim OrhonUygurKarahanlıköktürk yazıtlarında buyruk kağana bağlı yüksek görevli komutan buyruk beyleri iç buyruk komutanları da bilgeymiş vaiśravaṇa’nın üç büyük güçlü güve…
- bödke Orhonköktürk yazıtlarında bu zamanda şimdiki zamanda ya da tahtta’ türk bilge kağan olarak bu zamanda tahta oturdum halk beyler bu tahta bağlı beyler…
- bölün özel ad Orhonköl tigin yazıtında bölün bir elçi adı tibet kağanından bölün geldi…
- bügü sıfat OrhonUygurKarahanlı3. anlam: tonyukuk yazıtında bögü kağan bögü kağan bana şöyle haber göndermiş…
- bükegük özel ad Orhonşine usu yazıtında bir yer adı oradan bükegük’e varalım…
- bükli özel ad Orhonköktürk yazıtlarında doğuda anılan bir halk kore ileride gün doğusunda bükli çöl halkı doğuda gün doğusunda bükli kağanına dek sefer etmiş…
- bıŋ sayı Orhon…ki bin kişiydik on yedi bin askeri bin yıllık on bin günlük yazıtımı…
- ebdi özel ad Orhontes yazıtında bir boy ya da yer adı kısmen onarılmış okuma ebdi bersil kadır kasar oradan gitmiş…
- ebmedöki Orhonanlamı kesinleşmeyen söz küli çor yazıtı kırık bağlam ışbara bilge küli çor’un olmayan bir yanı yoktu…
- eḍiz sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: bilge kağan yazıtında ediz boyu ikinci olarak koşulgak’ta edizlerle savaştık…
- egri sıfat OrhonUygurKarahanlı3. anlam: tonyukuk yazıtında sayılan armağanlar arasında bir deve türü…
- ek özel ad OrhonUygurtonyukuk yazıtında bir dağ adı benlig ek dağını aşarak…
- ekin isim OrhonUygurKarahanlıiki ikisi hep ikisi arasında orhon yazıtlarında üstte mavi gök altta yağız yer yaratıldığında ikisi arasında insanoğlu yaratılmış ikisi arasında atı…
- ermeli Orhonanlamı kesinleşmeyen söz küli çor yazıtı ava çıksa gibiydi bir av hayvanı ya da kuşu olmalı…
- ermelıġ Orhon…yen söz bir kişi ya da boy adının parçası olabilir küli çor yazıtı karluk ların yegren ermelig in sırtını kırarak vurdu…
- ersin özel ad Orhonköl tigin yazıtında dokuz ersin bir yer adı güneyde dokuz ersin’e dek sefer ettim…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.