Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
13 Türkçe karşılık · 39 madde
değer 2
değerli 5
değersiz 5
değerli taş 2
değerli şey 1
- aġırlıḳ isim UygurKarahanlı3. anlam: Değerli şey, hazine
değersiz söz 1
- hėzl isim KarahanlıŞaka, hafif söz, değersiz söz
değerli kumaş 2
değerli kılmak 1
- aġırla- fiil UygurKarahanlı2. anlam: Değerli kılmak, yüceltmek
değerli ipekli kumaş 1
- çuz isim KarahanlıDeğerli ipekli kumaş, ince ipek; hep ile
değerli mallar arasında sayılır 1
- adġır isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: Değerli mallar arasında sayılır
kişisel değer 1
- erdem isim OrhonUygurKarahanlıErdem, fazilet; hüner, yetenek, kişisel değer
en değerli şey 1
- erdini isim UygurKarahanlı2. anlam: en değerli şey, hazine; Budizmde üç mücevher
saygı gösterilmeye değer 1
- aġırla- fiil UygurKarahanlı3. anlam: saygı gösterilmeye değer
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “değer” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- aġumaz Karahanlı…nlamı kesinleşmeyen fiil biçimi ipek gibi bu iyi kişi olmaz değeri düşmez anlamı düşünülebilir…
- ‘amel isim Karahanlıamel iş eylem dinî değeri bakımından amel işlemek amel işleyen amellerini boşa çıkardı az amele çok karşılık veren uzun uzun kaygılanma çok amel işle…
- aya isim UygurKarahanlı2. anlam: … avucuna koyarcasına açıkça gösterse avuçtaki inci gibi çok değerli…
- ayet isim Karahanlı… hangi ayetini inkâr ediyorsunuz ayetlerime karşılık az bir değer…
- az sıfat OrhonUygurKarahanlı…alk düşman oldu az halkı çoğalttım azı çok yaptı onu az bir değere sattılar sözün çoğu ne kadar azı ne kadar azıcık halk insan çoğu bırakıp aza raz…
- biligsiz sıfat OrhonUygurKarahanlıbilgisiz cahil bilgisiz kişi hep hastadır bu cahil bilgisiz değersiz bilgisiz sarhoş olursa geriye ne kalır siz cahil bir kavimsiniz bilgisiz kağan …
- bişi Karahanlıanlamı kesinleşmeyen söz bu cahil bilgisiz değersiz…
- cahil sıfat Karahanlıbilgisiz cahil bu bilgisiz cahil değersiz bir nesnedir bilgili kadın erkektir bilgisiz erkek kadındır cahillerden yüz çevir çeviride ile açıklanmış…
- devlet isim Karahanlı…u talih sırayla gelir geçer devletin olsun ömrün uzun olsun değersiz kişiye talih gelse devletini boşa harcar hüner ile talihin birleşmesi bulunmaz…
- din isim Karahanlı2. anlam: …heva ile din işi tam olmaz dünya lık yerse din i yer dinini değerli dünyanı ucuz tut şimdi bakıp dinimin yararını gördüm…
- dinar isim Karahanlıaltın para dinar bilgili kişi değerli dinardır bilgisiz cahil değersiz bir şeydir insana iki vadi dolusu dinar verilse…
- ilig isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …ral kral hükümdar cihan hükümdarı śaṅkha cihan hükümdarının değerli prensesi ey tanrıların kralı eğer küçük krallar görünüşüyle kurtulacak canlılar…
- çaş isim Uyguranlamı kesinleşmeyen bir değerli taş adı ve ile rahipler ellerinde çiçekler mücevher yeşim tutarak…
- çeç isim Uyguranlamı kesinleşmeyen bir değerli taş adı mücevher adları arasında mücevher inci yeşim çıkar belirir…
- çeş Karahanlı…ş dörtlüğü yeşil i yarattı beyaz yeşimi saçtı gök ya da bir değerli taş olmalı…
- çilteg isim Uygur…gı hürmet görerek saygı ve hürmete layık canlıları saygısız değersiz kıldıysam iyi kutlu canlıların saygınlığını görüp bedeninde saygınlık yerleşti…
- bildür- fiil UygurKarahanlı…östermek akıl kavratır bilgi öğretir bilgi öğretir bilginin değerini bil onlara bildirdi sana ne bildirdi nereden bileceksin gerçek özü bildiren ül…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.