Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “güzel” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• abiruş isim Uygurgüzel kokulu ağaç ya da tütsü adı sandal çintan ve başka kokulu ağaçlarla birlikte sayılır…
• ‘aceb sıfat Karahanlışaşılacak hayret verici güzelliği ya da tuhaflığıyla şaşırtan ferah şaşılası güzel yer…
• adınçıg sıfat OrhonUygur2. anlam: orhon yazıtlarında onun için olağanüstü güzel bir türbe yaptırdım…
• alḳınçsız sıfat Uygur…dhisattva akṣayamati tükenmez sevaplar türlü türlü tükenmez güzellik…
• ançama zarf Uygur… denli ne kadar da ne denli iğrenç alçak bir yaşlılıksın ne güzel bir mutluluktur bodhisattvaların ne denli şaşılası gücü…
• azıġlıġ sıfat OrhonUygurKarahanlı…ı dişli yaban domuzu kb yiğit için azı dişli güçlü yiğit ne güzel söylemiş güçlü yiğitler sıkı düğümleri çözer…
• barış isim Karahanlı2. anlam: kuran çevirisinde tutulacak yol örnek sizin için ibrahim’de güzel bir örnek vardı…
• belaġat isim Karahanlıbelagat güzel ve etkili söz söyleme yazısı güzel belagati daha da iyi belagat ile yazı denk düşerse…
• bilgi isim UygurKarahanlı… bilgisi yıllarca yatsa da parlamaz bilgisi geniş bilge pek güzel söylemiş ey bilgisi derin olan onu hemen bırakmalı bilgide bana denk oldu malı ol…
• birök bağlaç Uygureğer şayet çoğunlukla ile eğer kız isterse güzel bir kız da getirir eğer bu karşılaşma’ adlı fal gelirse eğer bu öğretiyi işitip eğer öyleyse eğer h…
• buluŋ isim OrhonUygur…oğu-güney köşesinde sevinçli rüzgâr esti dört köşeden türlü güzel…
• bügü sıfat OrhonUygurKarahanlı…kla hitap ey bilge işini sözünü iyi tut bilgisi geniş bilge güzel söylemiş bilgelere bilgi el vermedi bilge güçsüzleşti…
• cah isim Karahanlımevki itibar saygınlık cömertlik şerefi itibarı ve güzelliği artırır…
• cahiliyyet isim Karahanlı…cahiliye hükmünü mü istiyorlar oysa hüküm vermede tanrı’dan güzeli kimdir…
• cevab isim Karahanlı4. anlam: selamı karşılama size bir selam verilince ondan güzeliyle karşılık verin…
• erklig sıfat OrhonUygurKarahanlı…nrı için kadir ey güçlü kadir ebedî muhtaç olmayan tanrı ne güzel koruyucudur halk üzerinde güçlü kudretli…
• esrütgü isim Karahanlı…ici içki kur’an çevirisinde üzümlerden sarhoş edici içki ve güzel rızık edinirsiniz…
• eşdep Uyguranlamı kesinleşmeyen söz altun yaruk kolofonu yükünçle arı güzel yazdırıp…
• fal isim Karahanlıfal uğur ya da uğursuzluk işareti güzel yüzlüyü kendine uğur say ey iki dünyalık iyi uğur onlara bir kötülük dokunsa musa’yı uğursuz sayarlardı onla…
• hakim isim Karahanlı…bilge filozof bilgelere hikmet fayda vermedi hekim bilge de güzel söylemiş bilgelerin başı bununla döner…
• ḫat isim UygurKarahanlıhat yazı el yazısı yazısı güzel belagati daha da iyi olmalı biri kâtiptir yazısı bellidir…
• ḫuy isim Karahanlıhuy tabiat soyu güzel kişinin huyu da güzeldir…
• iḍişçi isim Karahanlı…i söylemesi bu aşçı ve sâki güvenilir olmazsa sâki temiz ve güzel yüzlü olursa sâkiye döşekçiye ve aşçıya…
• ikigü sayı UygurKarahanlı…r söz üzerinde durdu bu ikisi bir ve aynıdır ikiniz de öyle güzel olacaksınız…
• isig sıfat UygurKarahanlı2. anlam: sıcak içten sevecen diliyle sıcak güzel söz söyledi güler yüz sıcak söz sevecen yüzünüzü görmek isteriz ıb sevgili ağabeyimiz general…
• artur- fiil OrhonKarahanlı…ı hizmetini her gün artırarak gitti cömertlik şerefi makamı güzelliği artırır iyilik edenlere ödülü artırırız…
• asıl- fiil UygurKarahanlı…ek kazancı çoğalır artar ev bark mal artacak kutu mutluluğu güzelliği artar çoğalır sevapları artıp çoğalıp…
• ayın- fiil Uygur…kinmek çoğunlukla ile ikileme korkup çekinip korkma çekinme güzelce yalvar…
• açıl- fiil UygurKarahanlı3. anlam: çiçek açmak güzel açmış çiçekli sal ağaçları nilüfer kendiliğinden açılıp…
• bar- fiil OrhonUygurKarahanlı4. anlam: … -e magadha ülkesine gitti kente gitti kb gittikçe gittikçe güzelliği artar her gün ona giderek…
• indür- fiil UygurKarahanlı… kitabı sana indirdik size gökten su indirdi tanrı sözün en güzelini indirdi kitabın indirilişi aziz ve bilen tanrı’dandır dilediğine ölçüyle indir…
• iril- fiil Karahanlı…ksildi dolmuş ayı yine eksilmeye girdi yine eksilip kararır güzelliği rengi gider ah dolan her şey eksilir tamamı azalır işim geriledi adın kötüye …