Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “yazı” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• abibu özel ad Uygurçince 阿毗浮 yazımının uygurca okunuşu sözlük niteliğindeki listede geçen budist ad ya da terim…
• abidarim isim Uygur…p çözümleyen felsefî bölümü abhidharma ve bu öğreti üzerine yazılmış inceleme abhidharma incelemesi abhidharma diye adlandırılmıştır…
• abulmış Uygur…dlandırılmıştır kalıbının yerinde durduğundan sözünün bozuk yazılışı olsa gerektir…
• abıp Uyguryalnız bir kez geçen büyük olasılıkla akıp yerine yazılmış biçim gözlerinden burnundan kan akıp çıktı…
• adiçit isim Uyguryüce kararlı gönül budist terim çince 心 ile birlikte yazılır kararlı yüce bir gönül uyandırmak bütün büyük topluluk kararlı bir gönül uyandırırsa bu…
• admaŋgal isim Uygurün ve uğur kutlu ad bitişik yazılmış ünlü ve şanlı olduğu için kutlu adı için…
• agşidati özel ad Uygurçince 祀得 yazımının uygurca okunuşu olarak sözlük listesinde geçen ad ya da terim…
• aḳıġsıj Uygurtek tanıklı bozuk yazılış ya da yerine…
• alġ Uygurtek tanıklı büyük olasılıkla adlı yerine yazılmış biçim yaruk yaşuk adlı tanrı…
• amul sıfat UygurKarahanlı3. anlam: budist metinlerde yazılışlarıyla dingin huzurlu sürekli dingin nirvana için sürekli dingin nirvanayı bulurlar dingin gönlüyle…
• anyıg sıfat OrhonUygur2. anlam: tonyukuk yazıtında kötü tehlikeli bilge tonyukuk tehlikelidir…
• ançaḳa zarf UygurKarahanlı2. anlam: ne zamana dek o zamana dek buda’nın öğretisi durdukça bu yazı da durur…
• apar özel ad Orhonorhon yazıtlarında yas törenine elçi gönderen halklar arasında sayılan bir halk çin tibet apar purum kırgız…
• asinig Uygur…teş rüzgârı ve esintiyi yardımcı bulup esin’ esinti sözünün yazılışı olsa gerek…
• ataçım isim Orhonbabacığım ata sevgi eki bilge babacığım babacığıma yazıtlı taş diktirdim…
• aytıġ isim OrhonKarahanlı3. anlam: köktürk yazıtında denilen adlanan tinsi oğlu denilen dağa…
• ayıġma isim Orhonköktürk yazıtında danışman sözcü söyle’ dedi onun danışmanı bendim…
• ayıḳ UygurKarahanlımaytrısimit’te kötü ayıġ yazımıyla kötü işler kaç türlü olur…
• açsı Uyguranlamı belirlenemeyen tek tanıklı biçim bağlamdaki yazım bozuk görünüyor…
• açsıḳ isim OrhonUygurköktürk yazıtlarında tokluk karşıtı açlık tokken açlığı tokluğu düşünmezsin bir kez doyunca açlığı düşünmezsin…
• baġa isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: köktürk ve kırgız yazıtlarında unvan parçası buyla baga tarkan kutlug baga tarkan…
• balıg sıfat UygurKarahanlı2. anlam: kent balıḳ sözcüğünün bir yazımı tripura kentini yıkana çigilkent kenti…
• balıḳlıg sıfat OrhonUygur2. anlam: şine usu yazıtında balıklıg bir ırmak adı orhun ile balıklıg’ın birleştiği yerde…
• barḳ isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: köktürk yazıtlarında türbe mezar yapısı onun için olağanüstü bir türbe yaptırdım…
• barlıġ Uygurparçalı bağlamda geçen biçim baġlıġ için yanlış yazım olabilir…
• bars isim OrhonUygur3. anlam: köktürk yazıtlarında unvan parçası bars beg idi…
• bay sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: şine usu yazıtında bay balık kenti…
• baz sıfat OrhonUygurKarahanlı3. anlam: köktürk yazıtlarında baz kağan…
• beḍiz isim OrhonKarahanlı…ına olağanüstü nakışlar yaptırdım türbe yapan nakış işleyen yazıtlı taş yapan ustalar bütün biçimler ve süsler sana tanıktır kokusu süsü ya da yüzü…
• begiçügüm isim Uygurbeyciğim sevgi ve saygı hitabı beyciğim sen kaç türlü yazı bilirsin…
• belaġat isim Karahanlıbelagat güzel ve etkili söz söyleme yazısı güzel belagati daha da iyi belagat ile yazı denk düşerse…
• belgü isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: nişan anıt iz nişanımı yazıtımı orada yaptırdım nişanını yazıtını dikti doğan ölür kalıcı iz sözdür…
• belgülüg sıfat UygurKarahanlı…çık belirgin varlığın güneş ve ay gibi açıktır yıl ay vakit yazılsa günü bellidir bu apaçık bir günah olarak yeter bu apaçık bir büyüden başka deği…
• benlıġ Orhonköktürk yazıtında dağ adıyla geçen anlamı kesinleşmeyen söz benekli tinsi oğlu denen ek dağını…
• berçiker özel ad Orhonköktürk yazıtında soğd ve buhara halkıyla birlikte anılan bir halk adı gün batısındaki soğd berçiker buhara ülkesi halkından…
• bilgüçi isim UygurKarahanlıbilen bilgili kişi ey bilen bunu oku yazı bilen kişi pek zeki olur iyiyi kötüyü sınayıp bilen hizmeti bilen tepeden düşmeyi bilenler…
• biri zamir UygurKarahanlıbiri birisi bunlardan biri öbürüne düşmandır biri yazısı belirgin kâtip biri sözü ölçülü elçi biri ılık biri soğuk iki iyilikten biri…
• biriye isim Orhonköktürk yazıtlarında güney güneyde güneyde çuğay ormanı güneydeki şadapıt beyleri güneyde çin’de adı sanı yok oldu güneye doğru dokuz ersin’e dek se…
• birküde özel ad Orhonşine usu yazıtında üç birkü üç ırmağın birleştiği yer adlı yer kayra kaynağında üç birkü’de hanın ordusuyla birleştim keyre başında üç birkü’de tata…
• bolar Uyguranlamı kesinleşmeyen söz yazıldı şakimun…