Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “ara” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• abruġlar sıfat Karahanlıiki taraf arasında gidip gelen kararsız kimseler ikisi arasında bocalayanlar ne bunlarla ne onlarla…
• aḍaḳlıġ sıfat UygurKarahanlıayaklı iki ayaklılar ve dört ayaklılar arasında üç ayaklı her şey devrilmez…
• adaḳsız sıfat Uygurayaksız canlı ayağı olmayan yaratık çok ayaklılar ayaksızlar iki ayaklılar ve dört ayaklılar arasında…
• adruḳ sıfat UygurKarahanlı3. anlam: fark üstünlük insanla insan arasında çok fark vardır bu fark bilgidendir…
• adruḳsuz sıfat Uygur2. anlam: ayrım gözetmeden budalar arasında ayrım gözetmeden…
• aḍrılmaḳlıḳ isim Karahanlıayrılık bölünme bunu söylesem yakup oğulları arasında ayrılık çıkardın diyeceksin…
• aḍınsıġ sıfat UygurKarahanlıbaşka türlü farklı olağandan ayrı tuhaf erler arasında farklı insanlar arasında ayrı bütün davranışın ve sözün tuhaflaşır bundan farklı başka türler…
• adırt isim UygurKarahanlıfark ayrım ayrılık ikisinin arasında çok fark var şravakalarla ne farkı olur kötü sözünün iyiden farkı yok…
• aġar isim UygurKarahanlı…ık değer saygınlık değeri ölçüsünde büyüklük bulur insanlar arasında ondan değerlisi yok…
• aġulıg özel ad Orhonyer adı yirmi üçünde orada onları mızrakladım yarış aġulıġ arasında…
• aḫlam isim Karahanlıarapça tamlamada rüyalar karmakarışık rüyalar bir başkası da karışık rüyalardır bu rüyanın yorumu yoktur…
• ‘alemluġlar isim Karahanlıâlemler bütün yaratılmışlar arapça ʿālamīn âlemlerin rabbi âlemlerden hiç kimseye vermedi…
• ‘aleyh Karahanlıarapça dua kalıbının parçası peygamber ona selam olsun…
• altunluġ sıfat Uyguraltınlı altından yapılmış altın çıngıraklar altın araba altın pariçatr ağacı baştan başa altından bir dağ gibi…
• al isim Karahanlıarapça āl aile soy halk firavun ailesinden biri imanını gizler ey kâfir halk firavun ailesi…
• ‘am sıfat Karahanlıarapça āmm sıradan avam sıradan halk avam avam halkla nasıl ilişki kurulacağını anlatır…
• ‘amil isim Karahanlıarapça āmil memur işleri yürüten görevli ya elbiseci çizmeci ya da memur olan…
• amma bağlaç Karahanlıarapça ammā ama ise gelince iman edip iyi işler yapanlara gelince…
• ançaḳlı zarf Karahanlısanki âdeta çoğunlukla ile sanki sizinle onun arasında hiç dostluk yokmuş gibi sanki bütün insanları öldürmüş gibi sanki işitmiyormuş gibi…
• apar özel ad Orhonorhon yazıtlarında yas törenine elçi gönderen halklar arasında sayılan bir halk çin tibet apar purum kırgız…
• aran isim Uygursanskritçe araṇya inziva yeri orman içi keşiş yeri manastırda keşişhanede inziva yerinde…
• ᶜaraz isim Karahanlıarapça araḍ dünya malı geçici mal onlara onun gibi bir dünya malı gelse onu da alırlar…
• ari ünlem UygurKarahanlıkuran çevirisinde arapça naʿam karşılığı evet dedi ki evet siz bana yakın olanlardan olacaksınız…
• arsa Uygurtek tanıklı söz arasında…
• ‘arza isim Karahanlıarapça arḍ arz etme sunma arz etmek sunmak göstermek emaneti göklere ve yere arz ettik onlar ateşe arz olunurlar…
• ‘ar isim Karahanlıarapça ār utanç ar ar etmek utanmak isa tanrı’ya kul olmaktan asla utanmaz…
• ‘asėl isim Karahanlıarapça asal bal doğru söz bal gibidir önce bal tattırıp süzülmüş bal ırmakları…
• ‘asi sıfat Karahanlıarapça āṣī isyankâr itaatsiz anasına babasına iyilik eden zorba ve isyankâr değil…
• ‘ata isim Karahanlıarapça aṭā’ bağış ihsan şan mürüvvet cömertlik bunların hepsini tanrı şahıma bağışladı…
• azġaşu isim Karahanlıarapça karmakarışık yorumsuz rüyalar bir başkası karışık rüyalardır bu rüyanın yorumu olmaz…
• ‘aziz sıfat Karahanlıaziz güçlü üstün yüce tanrı’nın sıfatı olarak güçlü ve hikmet sahibi tanrı katından ikisi arasındakilerin güçlü çok bağışlayıcı rabbi daha güçlü ola…
• azraḳ zarf Karahanlı…z az azıcık yatıp gitti biraz uyanıp kalktı sevincini sorup araştırsa az olur sınayıp bildiğinden azıcık üç şey söyledi hünersize bundan daha az ez…
• açani Uyguryalnız bir kez geçen anlamı bağlamdan kesinleşmeyen biçim sarayından inip atların çektiği altın arabada…
• açita özel ad Uygurtanrıların çalgıcı ve oyuncuları arasında adı sayılan bir göksel varlık…
• bars isim OrhonUygurpars kaplan esneyen parsım başım sazlık arasında kaplan pars kurt gibi azgın kötü hayvanlar azgın bir kaplan tutmuş olsa…
• basal isim Karahanlıarapça soğan doğru söz bal gibidir bu yalan soğandır…
• basutçı isim UygurKarahanlı2. anlam: abhidharma çevirisinde koşul yardımcı neden hemen önceki aracısız koşul üç koşul öğe tek bir koşuldan doğan koşulunun eksik olması…
• ba‘zı sıfat Karahanlıarapça bazı kimi bazı işlerde size boyun eğeceğiz…
• bedi‘ sıfat Karahanlıarapça eşsiz benzersiz onun iyiliği cömertliği eşsiz ihsanı…
• bėḳasız sıfat Karahanlıarapça bekā kalıcılık’tan geçici kalıcı olmayan bu dünyanın lezzeti geçicidir…