Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “bütün” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• adiçit isim Uygur…ce 心 ile birlikte yazılır kararlı yüce bir gönül uyandırmak bütün büyük topluluk kararlı bir gönül uyandırırsa budalığa yönelik yüce gönül uyandırı…
• adḳanġu isim Uygur…gi konusu bilinecek nesneler beş duyu nesnesi bilinebilecek bütün nesnelerde engelsiz…
• adḳanġuluḳ isim Uygur…onusu olarak dayanak çince 所縁 nesne olarak nesne nesne olan bütün şeylerde öğretiyi nesne edinen nesne’ koşulu…
• aḍınsıġ sıfat UygurKarahanlı…dan ayrı tuhaf erler arasında farklı insanlar arasında ayrı bütün davranışın ve sözün tuhaflaşır bundan farklı başka türler de var…
• adınsıġsız sıfat Uygurfarksız birbirinden ayrılmayan aynı bütün budaların öğretisi birbirinden farksız olduğu için…
• adırtsız sıfat Uygurfarksız ayrım gözetmeyen eşit bütün canlıları ayrım gözetmeyen bir gönülle iyilikle düşünür bütün insanlara eşit…
• aġı isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: mal mülk hazine bütün malım mülküm hazinedeki mal hazineye ulaşıp…
• aḳılıḳ isim Karahanlı… insanlık yarar ve iyilik bey cömertlikle yücelir cömertlik bütün ayıpların kirini yıkar…
• ‘alem isim Karahanlıâlem evren dünya bütün âlemi dilediği gibi yarattı âlemlerin rabbi dünyayı yöneten er…
• alḳuġun zarf Uygurhep birlikte topluca hep birlikte ellerini kavuşturup bütün insanlar hep birlikte onun adını anmalı…
• altaġ isim Uygur…üzen beceri çoğunlukla ikilemesiyle çare düzen budist upāya bütün ustalık ve çareleri bilmiş çare ve ustalıklar gösterip kötülüğü hileyi yatıştırır…
• amanuji isim Uygurinsan olmayan varlık cin sanskritçe amanuṣya bütün bhūtalara ve insan olmayan varlıklara insanı çarpan insan-dışı varlıklar…
• anaḳ Uygurtek tanıklı anlamı kesinleşmeyen söz bütün öğreti sahiplerinin…
• ançaḳlı zarf Karahanlı…e sanki sizinle onun arasında hiç dostluk yokmuş gibi sanki bütün insanları öldürmüş gibi sanki işitmiyormuş gibi…
• ançulayu zarf Uygur2. anlam: böylece gelmiş tathāgata buda’nın sıfatı bütün tathāgataların…
• arzu isim Karahanlı2. anlam: arzulanan nimetler bütün arzu ettiğim nimetleri yedim…
• ‘ayb isim Karahanlı…verse onun kusuru da erdem görünür dünyayı seven gönül onun bütün kusurlarını erdem sayar kişinin kusurunu görürsen açığa vurma cömertlik bütün ayı…
• azaḳ sıfat UygurKarahanlı2. anlam: budist metinlerde dış budizm dışı sapkın öğreti izleyen bütün dış ve sapkın öğretili olanlarda ters sapkın öğretili olanların purana ve benzeri sapk…
• azumışlarnıŋ Uygurparçalı bağlamda geçen anlamı kesinleşmeyen biçim bütün sevap ve iyi işleri azalmış olanların…
• badġuluḳ sıfat Uygurbatılacak içine batılan sansara için bütün canlıların dalıp batacağı yer bütün kötü tutkular dalınıp batılacak yerdir…
• baġırsaḳ sıfat Karahanlı…li rab sevgili elçiyi gönderdi iyi kişi halka şefkatli olur bütün canlılara şefkatli gönül yalnız kendini gözeten şefkatli değildir rabbiniz şefkat…
• baḫşı isim Uygur…abaya hocalara karşı suç işledim hocaların hocası dünyadaki bütün hocaların saygınlığını alan benim hoca ve öğrenci hocamız tanrı buda şakyamuni…
• bar isim OrhonUygurKarahanlı3. anlam: … razı olup günümü geçirdim olanla yetin sözünün hepsini dök bütün bu hazine ne kadar varsa…
• barḳ isim OrhonUygurKarahanlı…rından ayrıldılar evden barktan çıkmak için kötü belirtiler bütün evde barkta görünür ışığı eve barka bağladıysak…
• barım isim OrhonUygurKarahanlımal servet varlık çoğunlukla hazine ve mal bütün malımı mülkümü bağlanmadan esirgemeden sadaka verdim mal mülk saçılır dökülür evini malını eksiksiz…
• basut isim UygurKarahanlıyardım destek kendine yardım etse işe başlasa bu işe bütün destek ondan gelir bana yardım et hükümdardan yardım isterler birbirine güç ve destek don…
• baştıŋı Uygurparçalı bağlamda geçen söz baş önder bütün insanların başı önderi…
• başçı isim UygurKarahanlı…lan önder komutan ordu komutanı sofra başı aşçıbaşı önceden bütün önderlerin başıydı onları önderler yapalım hazinedarların başı…
• beḍiz isim OrhonKarahanlı…ptırdım türbe yapan nakış işleyen yazıtlı taş yapan ustalar bütün biçimler ve süsler sana tanıktır kokusu süsü ya da yüzü rengi nakışını yaptırdı…
• begedmek Uygurbeylik etme üstünlük ile bütün üstünlüğü beyliği gücü evi barkı bırakıp…
• beglik isim OrhonUygurKarahanlı…rkek evladın kul oldu bilgisi olursa beylik eder gevşek bey bütün ülkenin beyliğini sürdüremez bu ululuk bu beylik sana yüz çevirir beyler öfkeli o…
• beklig sıfat Karahanlıkapalı kilitli ona bütün kilitli kapılar açıldı vakti gelince bu kapalı kapı açılır bunu bilirse bu kapı kapalı kalmaz…
• bėriş isim UygurKarahanlı2. anlam: karşılıksız birbirini çelmeyen amacıyla bütünüyle uyumlu olur birbirine karşıt olmaz…
• bina isim Karahanlıkuran çevirisinde bina yapı ona bir bina yapın bütün bina yapan cinleri…
• birtem zarf UygurKarahanlıtümüyle büsbütün şüphesiz bu adam büsbütün boş oldu onların eti bütünüyle zehirdir öç ve kin sözlerinden büsbütün kurtulup…
• boḍ isim OrhonUygurKarahanlı…söğüt gibi boy bos beden üç adam boyu yüksekliğinde kendimi bütün varlığımla tutarak inanırım…
• boḍun isim OrhonUygurKarahanlı…ydir beylerle halk oradan kalan halk on uygur ve dokuz oğuz bütün şakya soylu halk ülkesinin halkını töreyle düzene koyarsa…
• buḳun isim Uygurhalk çoğunlukla ile ikileme bütün şakya soylu halk ülkenin kentin halkı kent ve ülke halkından…
• bursaŋ isim Uygurbudist rahipler topluluğu cemaat saṃgha çoğunlukla bütün rahip topluluğundan iki rahip buda’ya rahip topluluğu mücevherine adı rahip topluluğu olur…
• buti isim Uygursanskritçe bhūta kötü ruh cin bütün şeytanları raksasaları bhūtaları yok eden seksen dört bin bhūtayı yok eden bütün bhūtaların yaptığı büyüleri…