Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “insanlar” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• aḍınsıġ sıfat UygurKarahanlı…şka türlü farklı olağandan ayrı tuhaf erler arasında farklı insanlar arasında ayrı bütün davranışın ve sözün tuhaflaşır bundan farklı başka türler …
• adırtsız sıfat Uygur…nlıları ayrım gözetmeyen bir gönülle iyilikle düşünür bütün insanlara eşit…
• ‘afv isim Karahanlı…f bağışlama affetmek suçu bağışlamak sizi gerçekten affetti insanları affedenler affederseniz…
• aġar isim UygurKarahanlıağırlık değer saygınlık değeri ölçüsünde büyüklük bulur insanlar arasında ondan değerlisi yok…
• aġın sıfat OrhonUygurKarahanlıdilsiz konuşamayan diliyle konuşmazsa insanlar ona dilsiz der sağırlar dilsizler ikisinden biri dilsizdir hiçbir şeye gücü yetmez…
• ajunlug isim UygurKarahanlı2. anlam: … kuran çevirisinde âlemler dünya halkı âlemlerin rabbi seni insanlardan herkesten men etmedik mi…
• alḳuġun zarf Uygurhep birlikte topluca hep birlikte ellerini kavuşturup bütün insanlar hep birlikte onun adını anmalı…
• altın isim UygurKarahanlıalt aşağı karşıtı üstte tanrılar altta insanlar yüce arş’tan aşağıda toprağa dek ağacın altına götürdü…
• alım isim Karahanlı…cak gibidir alacakta ve borçta kolaylık gösterirse öcü kini insanlar üzerinde bir alacak bil…
• ançaḳlı zarf Karahanlı…i sizinle onun arasında hiç dostluk yokmuş gibi sanki bütün insanları öldürmüş gibi sanki işitmiyormuş gibi…
• ara isim OrhonUygurKarahanlıara arasında içinde aranızda insanlar arasında ikisi arasında topluluk içinde işleri arasında gök yer ve ikisinin arasındakiler…
• arala zarf Karahanlı2. anlam: arasında sen insanlar arasında durmazsan ikisi arasında dolaşmış sözü…
• baḫıllıḳ isim Karahanlı…n bir hastalıktır cimriliği hangi dil över cimrilik eden ve insanlara cimriliği buyuranlar onlara lütfundan verince cimrilik ettiler…
• batıl sıfat Karahanlı…çevirisinde batıl boş geçersiz haksız onlara boş vaat verir insanların mallarını haksız yere batıl ne yaratır ne yeniden diriltir tanrı batılı siler…
• baştıŋı Uygurparçalı bağlamda geçen söz baş önder bütün insanların başı önderi…
• burun edat UygurKarahanlı…çoğunlukla onlarla birleşmeden önce onlardan önce cinlerden insanlardan bugünden önce ölümü görmenizden önce börkü giymek için önce baş gerekir önc…
• diriġa ünlem Karahanlı… o yiğitlerin yiğidi der eyvah o adamı yitirdim yazık böyle insanlar ölür…
• edgülüg sıfat UygurKarahanlı…kenleri kurtarıp hayırlı yarar verici bütün erdemler dağına insanlar arasında iyilikli yolun zordur…
• et isim OrhonUygurKarahanlıet insanların huyu gerçekten etini yiyecek seni çekiştirecek denizden taze et yiyesiniz diye etini kanını satar et yiyen kan içen güç kuvvet et kan …
• etmek isim Karahanlı…meği bol huyu ne yumuşak tuz ekmek hakkı tuz ekmeği bol tut insanlara yedir…
• faruḳ özel ad Karahanlıfaruk halife ömer’in lakabı sonra insanların seçkini faruk idi atik ebubekir ile faruk üçüncüsü zinnureyn osman…
• ġadr isim Karahanlıhıyanet vefasızlık insanların çoğunun içi hıyanettir…
• gur isim UygurKarahanlı…nda hiç durma o zaman kabirlerinden rablerine koşarlar bana insanların kabirden kalkacağı güne dek süre ver dünyayı bıraktı gitti işte mezarı yatıy…
• hased isim Karahanlıhaset kıskançlık yoksa insanlara haset mi ediyorlar siz bizi kıskanıyorsunuz…
• hüccet isim Karahanlı…ccet kanıt delil size onlara karşı açık bir delil verdik ey insanlar size rabbinizden bir kanıt geldi musa’yı açık bir delille gönderdik tanrı’nın …
• hükm isim Karahanlıhüküm yargı buyruk insanlar arasında hükmettiğinizde adaletle hükmedin onda tanrı’nın hükmü var ne hükmedeceksen hükmet ölümüne hükmettiği buyruğun …
• ‘id isim Karahanlı…an çevirisinde bayram bayram günü sizinle buluşma zamanımız insanların toplanacağı bayram günüdür…
• ikirçgü isim Uygur…üphe kararsızlık şüpheli gönüllü küçük işli şüpheli gönüllü insanlara kim benim şüphemi kuşkumu gidersin…
• ille Karahanlı…en söz kb ile ve’ olabilir güler yüz sıcak söz ve mal özgür insanlar bu üçüne yönelir…
• irinçülüg sıfat Uygur…r birçok türlü töresiz günahlı kötü işler yaparlar günahkâr insanlar hep mahāraurava cehenneminde doğar ne kadar söylenmemesi gereken günahlı söz s…
• irt isim Uygurvergi angarya hep ağır vergi ve zorla çalıştırma insanları işe angaryaya vergiye gönderdik başkasının yerine angarya işi yaptırdık yoksullardan verg…
• issiz sıfat Karahanlıyalnız kimsesiz ey insanların seçkini yalnız kimsesiz yürü…
• aġırla- fiil UygurKarahanlısaygı göstermek ağırlamak hürmet etmek saygıyla eğilerek insanlara saygı göster seni kim ağırlarsa sen de onu ağırla…
• alḳa- fiil UygurKarahanlıövmek alkışlamak kutsamak çoğunlukla ile buda övdü kutsadı insanlar seni görünce övüp alkışlasa övülmüş kutlu töre…
• aw- fiil Karahanlıtoplanmak üşüşmek çevresine akın etmek cömert alırsa toplar insanlar ona üşüşür hür insanlar bu üç şeye yönelir çevresini sarıp kuşatalım…
• ayıġla- fiil UygurKarahanlıkötülemek yermek hor görmek işitip inanmayarak kötülerse insanlara kötüleyerek konuştuk kötüleyip insanlara anlatarak dolaşırlar halk arasında seni …
• aztur- fiil Karahanlısaptırmak yoldan çıkarmak bizi saptıran cinleri ve insanları bize göster…
• belgürt- fiil UygurKarahanlı…n görünüşünü gösterip dilek taşını tutan eli gösterdiniz bu insanlara bir açıklamadır tanrı şimdi bana rüyada gösterdi…
• birgerd- fiil Uygur…bir araya getirmek birleştirme bir araya getirme tanrıların insanların hepsini bir araya getirip…
• buldur- fiil Uygurbuldurmak eriştirmek insanları tanrıları nirvanaya eriştirir üstün sonuca eriştirmek için gerçek budalığa eriştirir oğluna kazandırmak için…