Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “kötü” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• adavaki özel ad Uyguret yiyen kan içen kötü ruhlar dizisinde adı sayılan bir varlık…
• adırt isim UygurKarahanlı…k ikisinin arasında çok fark var şravakalarla ne farkı olur kötü sözünün iyiden farkı yok…
• aġar isim UygurKarahanlı3. anlam: ağır büyük günah için işlediğimiz ağır kötü işleri…
• aġı isim OrhonUygurKarahanlı3. anlam: armağan uzakta olursan kötü armağan verir…
• ajun isim UygurKarahanlı…rın yaşadığı yer dünyayı düzenlemek için cennet yolunu açtı kötü dünya geride mi kaldı dünyada adı kalsın…
• aḳsaḳ sıfat Karahanlı…al aksak topal üzerine sıkıntı sorumluluk yoktur ya körü ya kötürümü ya da topalı…
• alamba isim Uygurkötü ruh ya da cin türü sanskritçe kökenli ad alambana cini çarpmasından alambani çarpanları…
• alḳış isim UygurKarahanlı…ü hayır dua beddua karşıtı insan iyi adıyla hayır dua bulur kötü adla anılan ölünce beddua bulur duamıza…
• altaġ isim Uygur…ütün ustalık ve çareleri bilmiş çare ve ustalıklar gösterip kötülüğü hileyi yatıştırır…
• amanizi özel ad Uygurkötü ruh adı ya da türü eğer iblisler bhūtalar amanizi ruhları iseler…
• amtı zarf OrhonUygur…tık şimdi genç iken şimdi pişmanlık duyuyoruz o şimdi artık kötü değil şimdi incelemeyi yazmak için…
• arḳasız sıfat UygurKarahanlıarkasız destekçisiz kimsesiz kötü durumdaki kimsesize sen destek ol kendi acılı kimsesiz bedenini…
• aslıġ sıfat Uygurbir şeyle beslenen yiyen kötü ruhlar için et yiyenler ilik yiyenler tütsüyle beslenenler pislikle beslenenler…
• asravaġ Uygur…bağlamda geçen anlamı kesinleşmeyen günah adı asravaġ denen kötü günah…
• aşkara sıfat Karahanlı…karşıtı açığa vurmak gizlerler açıkça ortaya koyarlar tanrı kötülüğün açığa vurulmasını sevmez gizli işin açığa çıkıp…
• badġuluḳ sıfat Uygur…ılan sansara için bütün canlıların dalıp batacağı yer bütün kötü tutkular dalınıp batılacak yerdir…
• barḳ isim OrhonUygurKarahanlı…vlerinden barklarından ayrıldılar evden barktan çıkmak için kötü belirtiler bütün evde barkta görünür ışığı eve barka bağladıysak…
• bars isim OrhonUygur…en parsım başım sazlık arasında kaplan pars kurt gibi azgın kötü hayvanlar azgın bir kaplan tutmuş olsa…
• basınç isim UygurKarahanlı… türlü zor ve baskıyı kaldırdı zor ve baskı üç şeyden gelir kötü tutkuların baskısına kapılıp…
• basınçaḳ sıfat Karahanlızalim zorba bu kötü huylu zorba yüzünden iyiyi zorbaya ya da kötü huyluya bakmaz olur ikincisi halkın başına geçen zalim kişi…
• batar isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …muş güneşi işte batıyor gece ışık batarken batar dolaşır üç kötü yola düşer…
• belgüsüzlük isim Karahanlıbilmezlik cahillik bir topluluğa bilmeden cahillikle kötülük dokundurmayın…
• beliŋ isim UygurKarahanlıani korku ürkme irkilme acelecilik bir telaştır herkese kötüdür bir de ara ara ürkmeler…
• berge isim Karahanlıkamçı değnek cezalandırma aracı kötüler kamçıyı zindanı hak etsin oğula kıza değneği esirgeme komutan düşmandan kamçıyı yenilgiyi yer…
• bilgüçi isim UygurKarahanlı… kişi ey bilen bunu oku yazı bilen kişi pek zeki olur iyiyi kötüyü sınayıp bilen hizmeti bilen tepeden düşmeyi bilenler…
• biligsizlik isim Karahanlı…isinde cahiliye öfkesi onları bilmeden saptırırlar bilmeden kötülük ettiler…
• boḍ isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: kuran çevirisinde kendi can nefs kendini kötü azaptan koruyan…
• borun UygurKarahanlıanlamı kesinleşmeyen söz oğlunu evde beslercesine hiç kötü düşüncesi yok yüz yıkayan namaz bırakan…
• bu zamir OrhonUygurKarahanlıbu işaret zamiri ve sıfatı bugün bu böyle beş kötülük bunlardan biri öbürüne düşman bunlara da iyi davran bunlarsız da iş olmaz bu öğretiyi işitip…
• buġraġu sıfat Karahanlı…p doyunca huyu azgınlaşır nefis doyup kanarsa azgınlaşır ey kötüye karşı yürekli azgın…
• bulġanyuḳ sıfat Uygurbulanmış bozulmuş kirlenmiş beş kötülükle bozulmuş geçici kısa ömürde her zaman bulanık gönüllü…
• buşaḳlıḳ isim Karahanlıöfkelilik çabuk kızma öfkeyle birlikte insana hiddet kötüdür…
• buşılıḳ isim Karahanlıöfkelilik öfkelilik kötü insana bilgiyi götürür üçüncüsü öfkelilik…
• böri isim OrhonUygurKarahanlı…dusu kurt gibiymiş seni boz kurt yesin pars kurt gibi azgın kötü hayvanlar kurt mu olur…
• bıwalıḳ isim Karahanlıbayağılık alçaklık alçaklık bayağılık boşboğazlık hepsi kötülerin huyudur…
• cema‘at isim Karahanlı2. anlam: genel olarak topluluk muhtesip topluluğu dolaşarak kötüleri toplasın…
• eḍgü sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …ey iyiliğe karşılık iyilik iyiliğini esenliğini diledi sana kötü mü yeğ yoksa iyi mi iyilik yapmadık kötülük yaptık iyiyi kötüyü hep tanrı yaratmış…
• eḍgülük isim UygurKarahanlı2. anlam: …n bana indireceğin her hayra muhtacım onları iyiliklerle ve kötülüklerle sınadık…
• eger bağlaç Karahanlı…ğlacı kur’an çevirisinde sık size bir iyilik dokunsa onlara kötü gelir eğer doğru söylüyorsanız size cevap versinler dileseydik gözlerini silerdik …
• ėki sayı OrhonUygurKarahanlıiki iyi ve kötü iki türlü eylem iki adamı kovalayarak mızrakladı küçük kardeşim kül tigin ve iki şadla ayın ikisinde dağ içinde iki cin var iki nurl…