Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “yarar” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• adnaġu isim UygurKarahanlıbaşkası başka kişi el kendi karşıtı kendinize ve başkasına yararlı işe sonra başkalarına kılavuz olayım…
• adın sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: başkası özge kişi karşıtı başkalarına yararlı iş yapın kendisinin ve başkasının karanlığını…
• ajunluḳ isim Karahanlıdünyalık iki dünyaya yarar sağlayan şey iki dünyada yararlı olacak söz ey iki dünya için iyi talihli…
• aḳılıḳ isim Karahanlıcömertlik cömertlik insanlık yarar ve iyilik bey cömertlikle yücelir cömertlik bütün ayıpların kirini yıkar…
• al isim OrhonUygurKarahanlı3. anlam: …l yöntem budist çare beceri upāya ustaca çaresi başkalarına yarar sağlama çaresi…
• artuḳ sıfat OrhonUygurKarahanlıfazla çok aşırı çok sözde fazla yarar görmedim fazla sıkıntı daha geniş…
• asġ Karahanlıtek tanıklı biçim boğazını arıtırsa bu yararlı bir ırmak olur…
• avantlıg sıfat Uygursebepli gerekli koşulları olan koşulları hazır canlılara yarar sağlamak için sebebiyle ve nedeniyle…
• azın zarf OrhonUygurKarahanlı2. anlam: azlığı az oluşu az ın aklın azını az sayma yararı çoktur az sayıda eri…
• baġırsaḳlıḳ isim Karahanlı…nsanlığın başıdır söylediğin bu söz iyilikseverliktir kendi yararın için şefkatle hizmet et bu sana gerçek şefkatimdi şefkatini halka ulaştırırsa…
• baġırsız sıfat Karahanlı…hametsiz yürekten bağlı olmayan şefkatsiz kişi oğul da olsa yarar getirmez yalnız kendi yararını isteyen merhametsiz olur gönlümü merhametsize nası…
• bar isim OrhonUygurKarahanlıvar mevcut dilin yararı çoktur zararı da çok o iki kişi var oldukça eğer öyle iyi dostu varsa hiç tanıdığın var mı kusurun var mı…
• batım isim Orhonbatım derinlik ölçüsü mızrak boyu derinliğindeki karı yararak…
• beglik isim OrhonUygurKarahanlı…yüz çevirir beyler öfkeli olursa beyliklerini bozar beyliğe yarar…
• boluġluġ sıfat Karahanlıuygun yerinde olabilir hangisi uygun hangisi yararlı hangisi yerinde hangisi faydalı bunu yerinde uygun görürüm…
• buġra isim UygurKarahanlı…ek deve ben azgın buğrayım azgın buğra gibi altın buğralığa yarar…
• büdüg isim Uygur…amlanma gerçekleşme bilgelik erdeminin tamamlanması kendine yarar sağlama erdeminin tamamlanmasını…
• cėdėl isim Karahanlıtartışma çekişme laf dalaşı yararsız şakadan ve tartışmadan sakın…
• cehan isim Karahanlı…ahmetini umar ahirete inanmazlar bu dünya hayatı geçici bir yararlanmadır asıl ahiret kalıcı yurttur…
• din isim Karahanlı2. anlam: …n i yer dinini değerli dünyanı ucuz tut şimdi bakıp dinimin yararını gördüm…
• ecel isim Karahanlı…akdir edilmiş vakti ölüm ecel yakaladı götürüyor sözümün ne yararı var ecel gelip çatınca can vermezse bile bu ecele ezelden yazılmıştır eceli geli…
• er isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …ile savaşmış askerlerini hep öldürmüş erdemli yiğit herkese yarar…
• erdemlig sıfat UygurKarahanlıerdemli hünerli yetenekli güçlü erdemli yiğit herkese yarar erdemli kişi cimriden kaçar yiğit hünerli yürekli öyle yiğidim erdemliyim sekiz büyük gü…
• ġazilıḳ isim Karahanlı…na savaş dileğin hac ise mal gerekir gazilik dilersen de bu yarar…
• irinç sıfat UygurKarahanlı2. anlam: …çimliği ahiret yanında pek azdır bu dünya hayatı geçici bir yararlanmadır…
• adalan- fiil Uygur…ikeye düşmek zarar görmek kapı kapanır öyle zarara uğrar ne yararı oldu…
• aġan- fiil Uygur…ım aviş cehenneminin ateşine düştükten sonra pişman olsa ne yararı olur…
• azlan- fiil UygurKarahanlı2. anlam: kb az saymak küçümsemek aklın azını az sayma yararı çoktur bilginin azını küçümseme…
• bulun- fiil Karahanlıbulunmak olmak ölüm yakalarsa sözün yararı bulunmaz bu yerde bulunmaz işte belli binlerce dostta bir doğru bulunmaz bilgiyle bulunur bilinir…
• buz- fiil OrhonUygurKarahanlı…o zaman ahdi bozarlar bütün karanlığı dağıtıp bu iyi halkın yararını zorla bozma karanlığını giderme anlamı…
• erdür- fiil Uygur… tamamlamak hep söyleyip sonuna dek tamamlamış olur kendine yarar sağlamada eksiksiz olup işi sonuna dek tamamlayarak sözün anlamıyla açıklayıp tam…
• irpekle- fiil Uygurpençelemek tırnaklamak pençeleriyle pençeleyip yararlar mait…
• işlet- fiil UygurKarahanlı3. anlam: …mait başkasının yerine angarya işi yaptırdık tt başkalarına yararlı işi yaptırdınız abh tatlı yemekleri hazırlatıp…