Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “beş” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• adḳanġu isim Uygur…ın bilincin yöneldiği nesne bilgi konusu bilinecek nesneler beş duyu nesnesi bilinebilecek bütün nesnelerde engelsiz…
• ajun isim UygurKarahanlı3. anlam: varoluş alanı beş varoluş alanındaki canlılar beş varoluş alanında dört doğum türünde…
• anantaras isim Uygurbudist ānantarya öldükten hemen sonra cehenneme götüren beş ağır günah anantaras denen beş türlü ağır günah işlediysek…
• anazı Uygurtek tanıklı anlamı kesinleşmeyen söz umutsuz beş varoluş alanındaki canlıları…
• asanki isim Uygur…i mükemmelliklerde çabalayarak ikinci sayısız çağın başı on beş asamkhya nayuta sayısınca canlı…
• atnaḳaudani özel ad Uygurbuda’nın ilk öğrencisi ājñāta kauṇḍinya ilk beş rahip sonra arhat ājñāta kauṇḍinya’ya verdi…
• atlıg sıfat OrhonUygurKarahanlı… adında aytoldı adlı bir er aşoka adlı ağaç anantiras denen beş ağır günah sumeru-derin adlı bodhisattva…
• avant isim Uygur…esiyle yolda yürümenin sebebi böyle sebep ve koşul yüzünden beş türlü sebep tamam olursa sebeplerin koşulların yokluğunu boşluğunu…
• ay isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …a oruç tutmak ikinci ayın altısında dokuzuncu ay ak ayın on beşinde her yıl ve her ay sürekli bir aylık yarım aylık gününe ayına göre…
• aşivaçit özel ad Uygurbuda’nın ilk beş öğrencisinden aśvajit ilk beş rahip…
• badirik özel ad Uygurbuda’nın ilk beş rahibinden biri ājñāta kauṇḍinya aśvajit badirik kāśyapa mahānāma ve öteki beş rahip…
• baḳi sıfat Karahanlı…r azapça daha çetin ve daha kalıcı iyi ve kalıcı işler yani beş vakit namaz…
• belgülüg sıfat UygurKarahanlı2. anlam: ortaya çıkmak belirmek hatundan doğup ortaya çıkıp beş türlü belirirler bilgi öğrendi erler arasında tanındı…
• bir sayı OrhonUygurKarahanlıbir otuz bir yaşındaydı bir bölüm bir yılda beş kez…
• birim isim UygurKarahanlı…kimi alacak ödeyemedim giderken borcum kaldı borç ödemeleri beş yüz para ki borcumdur…
• birleki sıfat UygurKarahanlı…an eşlik eden musa ve onunla birlikte olanlar birlikte olan beş yığın skandha nesnelere eşlik eden kesin belirti boy beden ile birlikte olan boşluk…
• boduġluġ sıfat Uygurrenkli boyalı beş renkli ışıklar beş renkli ipe dizilmiş güneş tanrı beş renkli ışıklarını çevresine saçarak…
• bu zamir OrhonUygurKarahanlıbu işaret zamiri ve sıfatı bugün bu böyle beş kötülük bunlardan biri öbürüne düşman bunlara da iyi davran bunlarsız da iş olmaz bu öğretiyi işitip…
• bulġanyuḳ sıfat Uygurbulanmış bozulmuş kirlenmiş beş kötülükle bozulmuş geçici kısa ömürde her zaman bulanık gönüllü…
• bölük isim Uygur…lnızca âlemler bölümü’ diye söyleyip on iki bölüm öğreti on beşinci bölüm…
• bölüklüg sıfat Uygurbölüklü sınıfından beş altı yedi sekiz sınıflı tutkular baştaki sınıftan tutkular bölüklü ayrımlı farklı…
• ėdiglig sıfat Uygur…e koşulsuz varlıklar bütün koşullu varlıklar biçim ve öteki beş küme gibidir koşullu varlığın yardımcı koşulsuz olması…
• ėkinti sayı OrhonUygur…ikinci olarak koşulgak’ta edizlerle savaştık ikinci ayın on beşinde ikinci olarak da bütün tanrı yurdunun esenliğini verdi ikinci denizde su renkli…
• en zarf OrhonUyguren üstünlük bir yılda beş kez savaştık en ilk toğu balık’ta savaştık…
• eren isim OrhonUygurKarahanlı…tler doğdu bak erler kurt gibi uluşarak dokuz er mızrakladı beş yüz er geldi bilgi insana kemikteki ilik gibidir erkeklere kazandıklarından pay var…
• evriş isim Uygur…evirisinde dönüş çekim sözün çekimi durum eki vibhakti bunu beşinci durum ekiyle açıklamak gerekir…
• ezgenti özel ad Orhonorhon yazıtlarında ezgenti kadız bir savaş yeri beşinci olarak ezgenti kadız’da oğuzlarla savaştık…
• ġavanpati özel ad Uygur…lk öğrencilerinden yaśas pūrṇa vimala gavāṃpati subāhu gibi beş soylu arhatlık buldular…
• ḫan isim UygurKarahanlı… kral dharmaruci adlı hükümdar iken upoṣadha kralın başında beş yöndeki ejderha kralları cihan hükümdarlarının töresi büyük buğra han’ın övgüsünü s…
• ḫormuzta özel ad Uygur…nrısı hürmüz tanrıya kapısını açtı hürmüz tanrının oğulları beş tanrı maniheist…
• ḫuastuanift özel ad Uygur…stvānīft maniheist dinlerin tövbe duası yazma başlığında on beşinci bölüm xuāstvānīft…
• iç isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …önlün içine ateş girdi ev bark içinde onun içine dört doğum beş yoldaki canlılar içeriye doğru…
• çaḫşapat isim Uygur…hiz tutmak korumak bozmak erkek ve kadın mümin upāsaka için beş kural sekiz kural bugünden ölünceye dek kuralları mührü temizce koruyacağım kuralı …
• çaḫşapatlıg sıfat Uygur…allara bağlı canlılar kuralları tutan bedenler ahlak kümesi beş kümeden biri cihan hükümdarlarının kurduğu kural ağı…
• çün Uygur…i anlatan yerde buna ayrıca var çün şė’ denir sekiz durumun beşincisidir…
• çıġ isim UygurKarahanlı…ı çince 尺 karşılığı parmak ile birlikte anılır on altı ayak beş parmak yüksekliğinde biner ayak boylu satışta hile sayılırken terazisini ölçeğini a…
• alḳat- fiil Uygur…atmak övdürmek kutsanmış kutlu kutlu aya özlenen güne kutlu beş katlı tanrı yurdunda…
• altız- fiil Uygur…lmak yenik düşmek tutku iblislerine kaplanlarına aldatılmış beş varoluş alanındaki bütün canlıları…
• bėriş- fiil UygurKarahanlı…var ki birbirinize yardım etmiyorsunuz sözleşmiş olsaydınız beş tanrı ışığını toplayanlara verdiler…
• boşu- fiil Uygur…şlamak suçumu bağışlasın beni günahımdan suçumdan kurtarsın beş tanrıyı ışığı kurtarmak aydınlığı karanlıktan ayırmak için bağları prangaları hep k…