Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “erdem” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• adınçıg sıfat OrhonUygur…anüstü harika şaşılası hoş ve tatlı öğreti olağanüstü güçlü erdem aşoka adlı harika ağaç…
• aġlaḳ sıfat UygurKarahanlı2. anlam: seçkin eşsiz eşsiz üstün erdemi üstünlerin üstünü…
• ajunçı isim Karahanlı…han hükümdarı dünyayı yöneten bey cihan hükümdarına sayısız erdem gerekir bilge cihan beyi yeryüzü dünya cihan hükümdarı…
• alp sıfat OrhonUygurKarahanlı…iğit bir erdi iyi yiğit kişiyi kağanı yiğitmiş yiğitliği ve erdemi için…
• alplanmaqlıġ Uygurköşeli ayraçla tamamlanmış tek tanık yiğitlik erdeminde…
• ata isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: atalar ecdat atalarımız baban erdem bilgi öğretemedi…
• atsız sıfat OrhonKarahanlıadsız ünsüz erdemi yoksa adsız yaşlanır halkı yöneten er adsız olamaz adsıza ad verdim…
• ayaġuluḳ sıfat Uygursaygı görmeye layık saygıdeğer en saygıdeğer tanrı buda’nın erdemlerinin en saygıdeğer olduğunu sayılmaya ağırlanmaya layıktır…
• ‘ayb isim Karahanlı…ksiklik dünyanın kusurunu bilip kimi severse onun kusuru da erdem görünür dünyayı seven gönül onun bütün kusurlarını erdem sayar kişinin kusurunu g…
• bilig isim OrhonUygurKarahanlı… işte kutlu kılan bilgiyi kitaba armağan et bilginin madeni erdemin kaynağı bilgiyle her canlıyı büyük bil bilgi ve akıl sahipleri öğüt alsınlar…
• buşı isim UygurKarahanlı…i armağanı veriyordu sevap işleyip sadaka verirse cömertlik erdemi korkusuzluk armağanı verecek rahibe sadaka verin bu bağışı alın…
• bökteg Uygur… bağlamda anlamı kesinleşmeyen söz saṃghārāma adlı yedi tür erdem yapmanın karşılığını ürününü…
• büdüg isim Uygurabhidharma çevirisinde tamamlanma gerçekleşme bilgelik erdeminin tamamlanması kendine yarar sağlama erdeminin tamamlanmasını…
• bügü sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …n budalar avalokiteśvara doğaüstü bilgisiyle her şeyi görür erdemini bilgeliğini doğaüstü gücünü…
• bügülüg sıfat Uygur…i sekiz büyük güçlü doğaüstü varlık aydınlık güçlü mucizeli erdemlerini büyülü darani kitabı doğaüstü erdeme engelsizdir…
• dyan isim Uygur…a zihnin toplanmış hâli çoğu kez sadaka ahlak ve meditasyon erdemleri sönme meditasyonu ve benzeri meditasyonlar üzerinde egemenlik kuramaz meditas…
• eḍiz sıfat OrhonUygurKarahanlı…yüksek ağaç derin uçurum yüksek dağda ya da yüksek evde ise erdemlerini sayan yüksek kum tepesini ufak taşların sayısını sayabilir mi himmetini sim…
• er isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: … gönderdim kuşu tutuk ile savaşmış askerlerini hep öldürmüş erdemli yiğit herkese yarar…
• et isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: beden kb’de sık bedene tutsak olma erdemin bedeni sustu…
• étiglig sıfat UygurKarahanlısüslü bezenmiş çoğu kez erdemlerle süslenmiş bezenmiş adlı buda mait yedi kat altınla gümüşle süslenmiş şehirler otuz iki alametle süslü…
• ezigin Uyguranlamı kesinleşmeyen söz shor sayısız erdemlerde nasıl çabalayıp…
• eŋ isim OrhonUygurKarahanlı…olsa seni zengin eder yüzün kızarır itibar kazanırsın bilgi erdem ekleyip yüzünü kızartmadın şeref kazanmadın kıpkızıl yanaklar olur onlar kızıl ya…
• için- Uyguranlamı kesinleşmeyen fiil sekiz yükmek büyük darani denen erdeme erişip ip yine erdemlerini gizleyip…
• aya- fiil UygurKarahanlı…manları sayar ağırlarlar büyük bir saygıyla saygı ve hürmet erdemli kişilere saygı göster dünyalılarca saygı görmeye layık olur o yeri sayıp ağırla…
• batur- fiil UygurKarahanlı2. anlam: gizlemek saklamak gizleyip saklayarak çaldık erdemlerini gizleyip…
• bolun- fiil UygurKarahanlı…le olursa iki şey bir kişide bulunursa sakıngan olursa dört erdem olur selamı alan esenliğe kavuştu hoşnut edilenlerden…
• bügülen- fiil Uygurdoğaüstü güç göstermek mucize göstermek bu elli üç tanrının erdemini bilgeliğini mucize gösterişini bu kitabın sahibinin büyüsüyle mucizesiyle avalo…
• bışrun- fiil Uygur… uzun süre çalışıp alışmakla budalar kendilerini yetiştirip erdemli bilge karışık uygulanacak meditasyonlar on türlü ulaşılacak uygulanacak meditas…
• eŋ- fiil UygurKarahanlı…aşakaldı dünyanın hâline iyice bakarsa şaşırıp hayran kalır erdemsiz övünürse utanılmayacak yerde utanır…
• eş- fiil Uygur2. anlam: shor anlamı kesinleşmeyen kullanım altı erdemi -ip…
• içger- fiil OrhonUygur2. anlam: …inde kavramak içine almak tutmak meditasyon gibi iyilikleri erdemleri kavrayıp tutarak boşluğun kapsama içine alma anlamı vardır…
• çertil- fiil Karahanlı… bozulduğu çağı anlatan dörtlüklerde güçsüz ve kötü çoğaldı erdem azaldı erdemli bey hor görülür dünya beyi itilip kakılır…