Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “gönül” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• adara zarf Uygurayırt ederek ayrıntısıyla doğru bir gönülle düşünüp ayırt ederek anlar…
• adırtsız sıfat Uygur… ayrım gözetmeyen eşit bütün canlıları ayrım gözetmeyen bir gönülle iyilikle düşünür bütün insanlara eşit…
• aġınçsız sıfat Uygurdönmez sarsılmaz gönül dönmeyen değişmeyen sağlam bir gönül uyandırıp sarsılmaz gönül…
• aġır sıfat OrhonUygurKarahanlı3. anlam: değerli saygın saygı derin saygılı gönül hizmet edip saygı gösterip değerlisini ucuzunu anlayan…
• aḳmaḳsız sıfat Uygurakmayan kıpırdamayan sarsılmaz akmayan değişmeyen sağlam gönüllü…
• aḳı sıfat UygurKarahanlı… cömert eli açık çok cömert ol cömert canlılar azdır cömert gönül…
• ala sıfat UygurKarahanlı2. anlam: mecazen iki yüzlü tutarsız gönülle dil birbirini tutmaz oldu…
• alḳınçsız sıfat Uygurtükenmez bitmez tükenmez gönüllü bodhisattva akṣayamati tükenmez sevaplar türlü türlü tükenmez güzellik…
• altınç sayı Uygur…ncı tür öğrenecek bir şeyi kalmamış ermiş altıncı duyu olan gönül altıncı bölüm…
• amıtı sıfat Karahanlıyatıştırılmış ısındırılmış gönül gönülleri islam’a ısındırılacak olanlara…
• anityat sıfat Uygur…aşlılık geçicidir her hastalık acı ve hep süregendir geçici gönülle…
• arnaġı Uygurtek tanıklı söz gönül uyandırmanın sebebi…
• arzu isim Karahanlı…e arzu başka ne dilek varsa tanrı destek olsun göz görmezse gönül arzulamaz…
• arıġ sıfat OrhonUygurKarahanlı… arı saf temiz toprak temiz giysi ayın temiz ışığı arı duru gönül…
• ayançaŋ isim Uygur…n hürmet çoğunlukla büyük saygı canlıların büyük saygı dolu gönüllerini saygılı bir gönülle eğilerek büyük saygı uyandırır soylu yumuşak saygılı bi…
• ‘ayb isim Karahanlı…lip kimi severse onun kusuru da erdem görünür dünyayı seven gönül onun bütün kusurlarını erdem sayar kişinin kusurunu görürsen açığa vurma cömertli…
• aymançsız sıfat Uygurkorkusuz çekinmesiz çoğunlukla ile korkusuz çekinmesiz bir gönülle öğretiyi dinleyelim günahlarından korkmaz çekinmez olurlarsa…
• ayınçsız sıfat Uygurkorkusuz korkusuz yılmaz gönüllü korkusuz çekinmesiz…
• açsıḳ isim OrhonUygur2. anlam: açgözlülük açgözlü onların bir kısmı açgözlü huylu hileci gönüllü idiler…
• aşaylıg sıfat Uygurniyetli eğilimli iyi niyetli böyle gönüllü olan iyi niyetli’ diye anılır…
• aşnuḳı sıfat OrhonUygurKarahanlı…m kendi işim öncekilerin yazdığı masallar önceki başka söze gönül verme…
• baġırsaḳ sıfat Karahanlı…derdi iyi kişi halka şefkatli olur bütün canlılara şefkatli gönül yalnız kendini gözeten şefkatli değildir rabbiniz şefkatli sürekli merhamet edend…
• bek sıfat UygurKarahanlısağlam sıkı berk sağlam katı gönüllü inanç gönlümüz sağlam olsun gönlünü sıkı tut dilini sıkı tut oynak talihi bulursan onu pek sıkı tut kazığı sağl…
• bilig isim OrhonUygurKarahanlı3. anlam: budist metinlerde bilinç vijñāna üç özlü gönül bilinci bilinç ve gönül bu üçte duyumla oluşur oluşumlar sönünce bilinç söner…
• bitigsiz sıfat Karahanlıyazısız yazıya geçirilmemiş gönül yazıya geçirilmemiş işi sıkı tutamaz…
• bodistv isim Uygur…lık saygıdeğer soylu maitreya bodisatva akṣayamati tükenmez gönüllü bodisatva bu bodisatvaya ārya avalokiteśvara denir budaların bodisatvaların kut…
• bulġanyuḳ sıfat Uygur…beş kötülükle bozulmuş geçici kısa ömürde her zaman bulanık gönüllü…
• burun edat UygurKarahanlı2. anlam: burun göz kulak burun dil beden gönül burun ağrısı hastalığını koku bilinci…
• büdiyü Uyguranlamı kesinleşmeyen söz kolunu uzatarak öfkeli gönülle…
• bütünlükin zarf Karahanlı… buyruğun tamamı tanrı’nındır müminler ancak tanrı anılınca gönülleri titreyenlerdir kıyamet elbette gelecektir tanrı’nın vaadi şüphesiz gerçektir…
• bütünsüz sıfat Karahanlıgüvenilmez sadakatsiz içtenliksiz her yerde gönül güvenilmez olur güvenilmez biri varsa onu uzaklaştırmalı…
• dıntar isim Uygur2. anlam: …ın bağışlanmasını dilemek gerekiyordu seçkin kişiye sevecen gönül yakışır…
• eḍiz sıfat OrhonUygurKarahanlıyüksek yüce ey sırra yakın gönülden yüce olan yüksek dağ yüksek ağaç derin uçurum yüksek dağda ya da yüksek evde ise erdemlerini sayan yüksek kum te…
• ėge isim Uygur…darları beyleri bin tümen yıl yaşasın ev sahibi hep bulanık gönüllü olur yeni evin sahibine kut verir ev sahibi günden güne yükselir…
• ėkişiksiz sıfat Uygurikircimsiz sarsılmaz şüphesiz sarsılmaz azimli merhametli gönüllü bütün işleri başarır…
• endam isim Karahanlı… üyesi hep yedi organ insan bedeninin yedi organına bakınca gönül yedi organın beyidir beden ve yedi organ gönle uyar…
• esir isim UygurKarahanlıarapça esir tutsak hep insan şaraba ısınırsa köle esir olur gönül beydir beden köle esirdir…
• esirgençsiz sıfat Uyguresirgemeyen cömert hep ile esirgemeyen gönülle mal mülk sadaka vermek iyi rahiplere esirgemeyen gönülle sadaka verir mal mülkü esirgemeden sadaka ve…
• evrilinçsiz sıfat Uygur…önmez geri çevrilmez sarsılmaz sarsılmaz geri dönmez sağlam gönül uyandırıp…
• fi‘l isim Karahanlı…iş yapar huyu ve davranışı tam olanı araştır iyi davranışla gönüller alarak yaşa…