Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “kurt” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• abamuluġ sıfat Uygur…n ebedî kalacağı yer ebedî öğreti kardeşliği sürekli acıdan kurtararak…
• ada isim Uygurtehlike bela zarar bu tehlikeden kurtulacak yolun görünmüyor kılıç bıçak tehlikesine düşmesinler…
• adalıġ sıfat Uygurtehlikeli zararlı tehlikeli yerlerden kurtulmak için mal mülk acı özlüdür tehlikelidir…
• adasız sıfat Uygur2. anlam: tehlikeden korumak bodhisattva onları tehlikeden kurtarıp…
• aḍıġ isim UygurKarahanlıayı kurt tilki aslan ayı ya da domuz ayı ile domuz geçitte çarpışmış ayının karnı yarılmış domuzun azı dişi kırılmış…
• aġlaḳ sıfat UygurKarahanlı…de oturmak isterdim yeri de ıssız yalnız başına kendilerini kurtarmak için…
• aġrıġlıḳ sıfat Karahanlıacı veren azap sizi o acı veren azaptan kurtarır…
• akḳy Uygurokunuşu kuşkulu tek tanık acılı canlıları acılarından kurtarmak için acı çetin’ anlamında bir sıfat olsa gerek…
• antran zarf Uyguroradan cehennemdekiler oradan kurtulup kitumati kentinde doğarlar oradan kalkıp…
• antır zamir Uyguro orası uygur metinlerinde oradan ondan onlar oradan kurtulup ondan doğan meyveye bu ad verilmiştir bu inceleme ondan akıp çıkmıştır…
• ançada zarf Karahanlı…demişti az olduğunuz zamanı hatırlayın o zaman onun kavmini kurtardık…
• ara isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: aracılık acıları arasına girip kurtarır…
• aranz Uygur…lı anlamı kesinleşmeyen söz umutsuz canlıları altı hece ile kurtarır…
• arhant isim Uygurarhat ermiş budist yolun sonuna varıp tutkulardan kurtulmuş bir daha doğmayacak olan kişi arhatlık mertebesine erer arhat śāriputra arhatlıktan hiç …
• arslan isim UygurKarahanlıaslan aslanın başında köpek olursa aslan yavrusu kurt yavrusu alacaklı aslan borçlu sıçan…
• arıtı zarf Uygur…uzla hiç asla arhatlıktan asla düşmez düşmekten hiç korkmaz kurtuluş yönünü hiç anlamazlar öğretiye gözleri büsbütün açıldı…
• auu ünlem Uygurah eyvah acı yakınma acılarında ah’ deseler kurtarıcı vah’ deseler iyilik eden bulunmaz…
• azġır isim Karahanlıaygır damızlık erkek at benzetmede domuz gibi inatçı kurt gibi güçlü ayı aygır ve yak gibi kinci olmalı…
• azu bağlaç OrhonUygurKarahanlı2. anlam: soru tümcelerinde bunun gönlünde kurtuluş tohumu var mı yoksa yok mu yoksa bu sözümde yalan var mı…
• baġ isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …ağı nirvananın bağlardan ayrı oluşunu canlıları bağlarından kurtarmak cinlere bağ olsun…
• bars isim OrhonUygur…ars kaplan esneyen parsım başım sazlık arasında kaplan pars kurt gibi azgın kötü hayvanlar azgın bir kaplan tutmuş olsa…
• basınçsız sıfat Uygurbaskısız zulümsüz düşmansız kurtsuz baskısız sıkıntısız…
• bilge sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: bilgelik prajñā olgun bilgelikli bilgelikle kurtulmuş her şeyi bilen buda’nın sanı her şeyi bilen tanrılar tanrısı buda…
• birdemlig sıfat Uygurabhidharma çevirisinde tam kesin bütünüyle olan kesin tam kurtuluş tam giderme dünyevi yolla tutku giderilse de tam olmaz…
• birtem zarf UygurKarahanlı…ların eti bütünüyle zehirdir öç ve kin sözlerinden büsbütün kurtulup…
• bişamn özel ad Uygur…oruyucu tanrısı eğer vaiśravaṇa tanrının görünüşünü görerek kurtulacak canlılar varsa vaiśravaṇa tanrının görünüşünü göstererek öğretir…
• bodistv isim Uygurbodisatva aydınlanmayı hak ettiği hâlde canlıları kurtarmak için dünyada kalan buda olmaya aday kutsal varlık saygıdeğer soylu maitreya bodisatva ak…
• bozlun Uygur…bağışlanma olsun anlamı kesinleşmeyen biçim günahtan suçtan kurtulayım bağışlanma olsun…
• boşnġuluġ Uyguranlamı kesinleşmeyen söz kurtulunacak kurtulunacak bir tasa var…
• braman isim Uygur…an brahmanların şastrasında eğer brahman görünüşünü görerek kurtulacak canlılar varsa…
• buḳaġu isim UygurKarahanlı…unlukla ile bağda prangada yatıp bağlarından prangalarından kurtulsunlar bağları prangaları hep kırar zincirlere vurulmuşlar bağı bukağısı prangası…
• bulun isim Karahanlı…sak olma nefsin tutsağı olursa tutsak düşmüşse onu fidyeyle kurtar…
• busuşsuz sıfat Uygurkaygısız kedersiz ben kedersiz kurtulup kaygısız olursa sevinç de olmazsa gönlümüz her zaman kaygısız tasasız dursun kedersizliği nasıl buldun…
• edgülüg sıfat UygurKarahanlı…ik dolu maitreya bodisatvayı görmek istemezse acı çekenleri kurtarıp hayırlı yarar verici bütün erdemler dağına insanlar arasında iyilikli yolun zo…
• eḍgülük isim UygurKarahanlı3. anlam: abhidharma çevirisinde iyilik kökü kuśalamūla kurtuluşa götüren iyilik kökleri olgunlaşmış olanlar…
• ėlçi isim UygurKarahanlı…evlet adamları yöneticiler eğer devlet adamları görünüşüyle kurtulacak canlılar varsa prensesler hanımlar prensler devlet adamları…
• emgek isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: … özlüdür acı hakkındaki öğreti bilgisi sansaranın acısından kurtulmak için avīci cehenneminin acısını bildirdiniz…
• emgeklig sıfat Uygur…lı okyanustan çıkar o bütün acı çekenler acılarından öylece kurtulur acılı üç kötü yol acılı ve mutlu…
• emrenç Uygur…ırken yüce varlık adı olarak eğer ulu adlıların görünüşüyle kurtulacak canlılar varsa ulu hükümdar efendi anlamı beklenir…
• eren isim OrhonUygurKarahanlı…n topluluk biçimi dünyada ne türlü yiğitler doğdu bak erler kurt gibi uluşarak dokuz er mızrakladı beş yüz er geldi bilgi insana kemikteki ilik gib…