Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “büyük” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• abıp Uyguryalnız bir kez geçen büyük olasılıkla akıp yerine yazılmış biçim gözlerinden burnundan kan akıp çıktı…
• adaşlıġ sıfat Karahanlıdostu olan dost sahibi dostu olan kişinin adı sanı büyük olur…
• adiçit isim Uygur…le birlikte yazılır kararlı yüce bir gönül uyandırmak bütün büyük topluluk kararlı bir gönül uyandırırsa budalığa yönelik yüce gönül uyandırıp yüce…
• aġu isim OrhonUygurKarahanlı3. anlam: bk’de yer adı aġu’da iki büyük savaş yaptım…
• alġ Uygurtek tanıklı büyük olasılıkla adlı yerine yazılmış biçim yaruk yaşuk adlı tanrı…
• alḳıġ sıfat Uygur…bucaksız geniş saray uçsuz bucaksız çağlarda genişçe överek büyük geniş engin olmak…
• amranmaḳ isim Uygursevgi sevme büyük sevgiyle derin istekle yazdım birinci sevgi zurvan tanrının mührü ana sevgisiyle…
• antag sıfat OrhonUygur…çlüyüm oluş da öyledir öyle tutku baskısına yenilip o denli büyüktür…
• arslanlayu zarf Karahanlıaslan gibi aslan gibi kükreyelim aslan gibi büyük bir gayret gösterse…
• ayaġ isim OrhonUygurKarahanlısaygı hürmet itibar büyük saygı gösterirler saygısını hürmetini türlü türlü büyük saygıyla kendinde saygınlık yerleşecek kazancın ve itibarın azaldı…
• ayançaŋlıġ sıfat Uygursaygılı saygı dolu büyük saygı duymak büyük saygıyla hürmetle eğilmiş parçalı bağlamda cihan hükümdarlarının törelerine saygılı…
• ayet isim Karahanlı…yetleri okununca onlara gösterdiğimiz her mucize öncekinden büyüktü size işaretlerini gösteriyor tanrı’nın hangi ayetini inkâr ediyorsunuz ayetleri…
• ay-işvarastan özel ad Uygurbüyük egemenlik yeri anlamında bir kutsal yurt adı çince 大 erksinmek büyük egemenlik’ karşılığıyla ayişvarastan denen büyük egemenliğe erişilecek’ a…
• azand isim Uygur…ikâye örnek anlatı bir hikâye anlatalım eski geçmiş zamanda büyük bir kent vardı…
• badari özel ad Uygur…seslenen yaşlı bilge brahman badari badari brahman ve öteki büyük bilgeleri badari brahman güler yüzle sonra badari brahman şafakta kalkıp…
• baçaġ isim Uygur…uç sekiz soylu oruç yasasını temiz giysi giyip oruç tutarak büyük uposatha oruç günü…
• bere isim Uygur…ersah geniş yarım fersah derin yetmiş fersahlık tapana adlı büyük cehennem yedi yüz bin fersahlık mızrak gibi yapıp…
• bėş sayı OrhonUygurKarahanlı…ık öğesi ile bir yılda beş kez savaştık ayın on beşinde beş büyük mudra beşi birden…
• bilig isim OrhonUygurKarahanlı…ğan et bilginin madeni erdemin kaynağı bilgiyle her canlıyı büyük bil bilgi ve akıl sahipleri öğüt alsınlar…
• bire UygurKarahanlı…ah bir uzunluk ölçüsü bere on bin fersah olur bir fersahlık büyük manastır…
• biçek isim UygurKarahanlıbıçak işi bıçak gibi keserim elinde büyük bir bıçak tutar keskin bıçak kılıçla öbür elindeki bu bıçak nedir…
• bişik Uygurparçalı bağlamda anlamı kesinleşmeyen söz büyük sevinç bayram yapar…
• bodi isim Uygur…cı yedi gün aydınlanma ağacının dibinde sevinç içinde kaldı büyük aydınlanmayı budalığı bulup aydınlanma ağacı…
• bodluġ sıfat UygurKarahanlı…olmadığı hâlde yok da değil boylu renksiz yüzsüz boylu olsa büyük boylu bedenli budalar…
• bosat isim Uygursanskritçe uposatha budist oruç ve arınma günü büyük saygıdeğer uposatha oruç gününde…
• bosuşluġ sıfat Uygurkaygılı kederli babam büyük hükümdar kaygılı düşünceli olmasın insanın kaygılı tasalı durur…
• boy isim UygurKarahanlıboy beden boyca büyük bilge olup bilgini artır gagalı pençeli…
• boynaġuluḳ isim Karahanlı…e kibir azgınlık isyan kibirlenirse o azdı ve azgınlık etti büyüklük taslayanlar…
• buḳa isim OrhonUygurKarahanlıboğa semiz boğa zayıf boğa inek ve boğa böğrüşür büyük sığırlar inekler boğalar…
• bulunç isim Uygurkazanç elde edilen şey sonuç büyük kazançlı işe eriştik onun karşılığı bedene ölüm çürüme kazancıdır o kazançtan yorulurlar…
• buyruḳ isim OrhonUygurKarahanlı…eyleri iç buyruk komutanları da bilgeymiş vaiśravaṇa’nın üç büyük güçlü güvenilir komutanı ülke içinde hileci düzenbaz bir komutan var…
• börk isim Karahanlıbörk başlık baş ne kadar büyürse büyük börk giyer başsız börk olmaz başlığı giymek için önce baş gerek…
• bügülüg sıfat Uygurdoğaüstü güçlü büyülü mucizeli sekiz büyük güçlü doğaüstü varlık aydınlık güçlü mucizeli erdemlerini büyülü darani kitabı doğaüstü erdeme engelsizdir…
• cėmal isim Karahanlıgüzellik yüz güzelliği ey dünyanın güzelliği büyüklüğe süs olan cömertlik şerefi itibarı güzelliği artırır onların güzellikleri hoşuna gitse de…
• darnı isim Uygur…işittirse uṣṇīṣavijayā adlı darani darani büyüsünü tutanlar büyük beden adlı daraniyi eksiksiz okuyup bitirse…
• delig Uygurdelik delikli maitrisimit cehennem tasviri büyük delikli havanlar içinde döverler…
• derece isim Karahanlıderece mertebe rütbe tanrı katında daha büyük derece ondan dereceler bağışlanma ve rahmet onlar için rableri katında dereceler vardır kiminizi kimin…
• dergah isim Karahanlıtanrı’nın katı huzuru dergâh katından büyük ödül verir katından bana iyi bir oğul ver tanrı katından bir kitap getirin ben rabbimin huzuruna gidiyor…
• düşman isim Karahanlı…ı eğilip aşağı olsun düşman sana ne kadar küçük de olsa onu büyük say beyinsiz kişinin dili kendi başının düşmanıdır…
• düşmanlıḳ isim Karahanlı…n tanrı’nın size düşmanlığı kendinize olan düşmanlığınızdan büyüktür kâfirlere düşmanlıktan başka bir şey artırmaz…