Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “bilgi” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• adra özel ad Uygurbir tanrı katının ya da yıldız evinin adı adra adlı bilgi tanrı yurdundan…
• adruḳ sıfat UygurKarahanlı3. anlam: …ark üstünlük insanla insan arasında çok fark vardır bu fark bilgidendir…
• ajan Karahanlıtek tanıklı bağlamda dünya yerinde durur bilgisiz için bu dünya cennettir…
• arji isim Uygurermiş bilge keşiş sanskritçe ṛṣi tanrısal ermiş büyü bilgisine sahip ermişlere yükünürüm ermiş olup…
• asıġlıġ sıfat UygurKarahanlı…ararlı ve faydalı kılmak için yararlı köle oğuldan yakındır bilgi gibi yararlı ne var yararlı canlılar…
• ata isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: atalar ecdat atalarımız baban erdem bilgi öğretemedi…
• ayı zarf UygurKarahanlı…vme bu dünya mutluluğu pek iyi değildir boy pek uzun olursa bilgi övmez pek şaşırıyorsun pek fazla eziyet etme fazla sıçrama pek yiğit biri pek çab…
• az sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …udist metinlerde tutku hırs şehvet üç zehirden biri öfke ve bilgisizlikle birlikte anılır tutku işi yüzünden tutkulu öfkeli kibirli tutku yüzünden …
• aş isim OrhonUygurKarahanlıyemek aş yiyecek yiyecek içecek yiyecek bilgili için bilgi hem giysi hem yemektir yemeğim arpa aşı yemeğini tattıran…
• baġlıġ sıfat UygurKarahanlıbağlı bey adı bilgiye bağlıdır…
• bahalıġ sıfat Karahanlıdeğerli pahalı bilgili kişi değerli bir dinardır…
• bahasız sıfat Karahanlıdeğersiz bu cahil bilgisiz kişi değersiz bir para gibidir…
• barçın isim Karahanlı… brokar ince ve kalın ipekliden giyerler ipek yaygı gerildi bilgilinin sözü bakılırsa ipek dokumadır…
• basa edat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …leni sonraki bundan sonra gelen tüccarlardır ardından gelen bilgidir sonraki bundan sonraki ali idi hemen ardından…
• basġuçı isim Karahanlıbastıran boyun eğdiren yöneten halkı yöneten halkı bilgiyle yönetti ülkeyi yöneten onu kalemle yönetti nefsi ve hevesi bilgiyle bastıran…
• batıḳ sıfat Karahanlı…n bakıp görse dibi olmayan derin deniz derin ince sözler ey bilgisi derin olan geometri hesabı da pek derindir…
• başlaġuçı isim UygurKarahanlıönder yöneten halkın başına geçen önder halkı yöneten bilgili üstün kişi hükümdarın ordusunu yöneten…
• beḍük sıfat OrhonUygurKarahanlı…ük yılan zengin ulu kişiler büyük ağaç tepeler yüksek büyük bilgili sakıngan adı yüce güçlü büyük olur bilgili daha büyüktür…
• beglik isim OrhonUygurKarahanlı…lik hükümdarlık yönetim beylik soylu erkek evladın kul oldu bilgisi olursa beylik eder gevşek bey bütün ülkenin beyliğini sürdüremez bu ululuk bu b…
• belgülüg sıfat UygurKarahanlı2. anlam: …k belirmek hatundan doğup ortaya çıkıp beş türlü belirirler bilgi öğrendi erler arasında tanındı…
• belgülük sıfat UygurKarahanlıbelli bilinir çoğunlukla insan bilgisiyle yücelir tanınır olur anlayışım belli oldu sen bana tanrı’dan açık bir bağışsın apaçık…
• berklig sıfat UygurKarahanlı…ıkı bağlı sımsıkı tutulmuş dili sıkı tutulmuş kişi konuşmaz bilgisizin dili her zaman sıkı tutulmalı cimrinin eli pek sıkıdır…
• bir sayı OrhonUygurKarahanlı4. anlam: biri öteki birbirine bunların biri öbürüne düşman bir bilgiliye bin bilgisiz…
• birgüçi isim Karahanlıveren bağışlayan ey töre koyan iyi töre koy bilgi veren öğretici açgözlüye öğüt nasihat veren…
• bitigçi isim Karahanlı…acak kâtip gerekir biri kâtip biri vezir kâtip şarap içerse bilgiden kaçar…
• bişi Karahanlıanlamı kesinleşmeyen söz bu cahil bilgisiz değersiz…
• bor isim OrhonUygurKarahanlışarap şarap bilgiye akla düşmandır şarap içme şarap ve satıcısı idik üçüncüsü de şarap içmeyi sevmek…
• boy isim UygurKarahanlıboy beden boyca büyük bilge olup bilgini artır gagalı pençeli…
• bulġaḳ isim OrhonUygurKarahanlı… yüzünden düşman oldu kargaşa çok olursa halkın karışıklığı bilgiyle durulur ülkenin kargaşasına karışıp kuran çevirisinde fitne kalmasın size fitn…
• buyansız sıfat Uygursevapsız erdemsiz günahlı sevaplı sevapsız hareketsiz bilgisizliğin olgunlaşmış sonucu erdemsiz eylemdir erdemsiz olma tehlikesi artar…
• buşı isim UygurKarahanlı2. anlam: kb öfke öfkeli insan öfkelenirse bilgisizleşir aceleci öfkeli huylu…
• buşılıḳ isim Karahanlıöfkelilik öfkelilik kötü insana bilgiyi götürür üçüncüsü öfkelilik…
• bıçuḳ sıfat Karahanlıbuçuk yarım eksik bu söze uymayanın bilgisi yarımdır…
• bışıġ sıfat UygurKarahanlıolgun pişkin sağlam bilgili dile bilgi ve olgunluk verdi bu kişi dürüst doğru olgun olmazsa iyi mallar değişip olgunlaştı sözün olgunu…
• cadu isim Karahanlıbüyücü sihirbaz büyücüler firavun’a geldiler gerçekten bu bilgili bir büyücüdür büyücüler secdeye kapanarak yere atıldılar…
• dinar isim Karahanlıaltın para dinar bilgili kişi değerli dinardır bilgisiz cahil değersiz bir şeydir insana iki vadi dolusu dinar verilse…
• edeb isim Karahanlıedep terbiye görgü aytoldı edeple oturdu oğluna kızına bilgi ve edep öğret bilgilinin sözü öğüt nasihat ve edeptir edeplerin başı dili korumaktır der…
• ėlçi isim UygurKarahanlı…adamı yönetici kb’de ilçi yazımıyla devlet işlerini yürüten bilgili kişi çoğu kez hitap olarak bilgili akıllı bilge devlet adamı bey iki dünyada da…
• emgek isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …oluşun acısı mal mülk boş acı özlüdür acı hakkındaki öğreti bilgisi sansaranın acısından kurtulmak için avīci cehenneminin acısını bildirdiniz…
• er isim OrhonUygurKarahanlıer erkek adam kişi insan bilgi bilirse hastalık ondan uzaklaşır akıl bilmeyene öğüt öğretir kuş kanadıyla er atıyla yükselir bey adam atına doğru gi…