İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Derlem sözlüğü · ters sözlük

Ters sözlük

Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.

40 Türkçe karşılık · 203 madde

ad 2

  • at isim OrhonUygurKarahanlıAd, isim; san, ün
  • ad isim UygurKarahanlıAd, isim; bir şeyin ya da kişinin anıldığı söz

adam 1

  • er isim OrhonUygurKarahanlıEr, erkek; adam, kişi

adaş 1

  • ataşıḳ isim KarahanlıAdaş, aynı adı taşıyan; eş, benzer

adil 1

  • ‘adil sıfat KarahanlıAdaletli, adil ; KB’de bölüm başlıklarında

adlı 1

  • atlıg sıfat OrhonUygurKarahanlıAdlı, … adında

adsız 1

  • atsız sıfat OrhonKarahanlıAdsız, ünsüz

adalet 2

  • dad isim KarahanlıAdalet, hak gözetme; , adaletle davranmak
  • ‘adl isim KarahanlıAdalet, hak gözetme

adında 1

  • atlıg sıfat OrhonUygurKarahanlıAdlı, … adında

adamlar 1

  • eren isim OrhonUygurKarahanlıErler, adamlar; yiğitler, kahramanlar

adamsız 1

  • erensiz sıfat KarahanlıAdamsız, askersiz

adlanan 1

  • aytıġ isim OrhonKarahanlı3. anlam: denilen, adlanan

adaletli 1

  • ‘adil sıfat KarahanlıAdaletli, adil ; KB’de bölüm başlıklarında

ad olarak 2

  • alḳu sıfat Uygur2. anlam: Ad olarak
  • amraḳ sıfat Uygur2. anlam: Ad olarak

ad vermek 2

  • ada- fiil UygurAdlandırmak, ad vermek, … diye anmak; Abh’de terimlerin açıklanmasında kalıplaşmıştır
  • ata- fiil OrhonUygurKarahanlıAdlandırmak, ad vermek; unvan vermek

adım adım 1

  • ançan zarf UygurKarahanlıazar azar, adım adım, sırayla

adımlamak 1

  • adla- fiil UygurAdım atmak, adımlamak

adı çıkmak 1

  • atıḳ- fiil KarahanlıAdı çıkmak, ün kazanmak

adım atmak 1

  • adla- fiil UygurAdım atmak, adımlamak

adlandırmak 2

  • ada- fiil UygurAdlandırmak, ad vermek, … diye anmak; Abh’de terimlerin açıklanmasında kalıplaşmıştır
  • ata- fiil OrhonUygurKarahanlıAdlandırmak, ad vermek; unvan vermek

adını anmak 1

  • ata- fiil OrhonUygurKarahanlı2. anlam: adını anmak, adını çağırmak

adı yayılmak 2

  • çawıḳ- fiil UygurKarahanlıÜn salmak, tanınmak, adı yayılmak
  • çawlan- fiil KarahanlıÜnlenmek, adı yayılmak

adlandırılmak 2

  • atan- fiil UygurKarahanlıAdlandırılmak, … diye anılmak
  • adan- fiil UygurAdlandırılmak, … diye anılmak

adı sanı olan 1

  • atlıg sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: Ünlü, adı sanı olan

adını çağırmak 2

  • ada- fiil Uygur2. anlam: Birinin adını anmak, adını çağırmak
  • ata- fiil OrhonUygurKarahanlı2. anlam: adını anmak, adını çağırmak

adam ava gitmiş 1

  • ab isim OrhonUygurAv; avlanma. av avlasa ; adam ava gitmiş, hanın ordusu ava çıkmış

adı yüceltilmiş 1

  • ad isim UygurKarahanlı3. anlam: Ün, şan; adı yüceltilmiş, yüce adlı

adaletin simgesi 1

  • anuşirvanı özel ad KarahanlıSasani hükümdarı Nûşirevan, adaletin simgesi

adı sanı bilinen 1

  • çawluġ sıfat KarahanlıÜnlü, adı sanı bilinen; çoğu kez ile

adaletle davranmak 1

  • dad isim KarahanlıAdalet, hak gözetme; , adaletle davranmak

adı saygıyla anılan 1

  • adlıġ sıfat UygurÜnlü, adı saygıyla anılan

kutlu ad 1

yüce adlı 1

  • ad isim UygurKarahanlı3. anlam: Ün, şan; adı yüceltilmiş, yüce adlı

dünya adası 1

  • divip isim Uygurkıta, dünya adası; dört kıta

devlet adamı 1

  • ėlçi isim UygurKarahanlıDevlet adamı, yönetici; KB’de ilçi yazımıyla devlet işlerini yürüten bilgili kişi, çoğu kez hitap olarak

kalabalık adam 1

  • ḫaşem isim KarahanlıMaiyet, hizmetkârlar, kalabalık adam

uzuv adlarıyla 1

  • aġrıġ isim UygurKarahanlı2. anlam: Uzuv adlarıyla

iyi ad kazanmak 1

  • atan- fiil UygurKarahanlı2. anlam: İyi ad kazanmak, ünlenmek

aynı adı taşıyan 1

  • ataşıḳ isim KarahanlıAdaş, aynı adı taşıyan; eş, benzer

üç birkü adlı yer 1

  • birküde özel ad OrhonÜç Birkü adlı yer

belirsiz ad yerine 1

  • andaġ sıfat UygurKarahanlı2. anlam: Belirsiz ad yerine

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “ad” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.