Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “her” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• abadan sıfat Karahanlıbayındır şen mamur yıkık ḫarab olanın karşıtı her bayındır şeyin sonu yıkımdır şen olan yer harap oldu…
• ada isim Uygur2. anlam: ikilemesi her türlü tehlike ve engel hastalık ağrı tehlike ve engel getirir…
• aḍaḳlıġ sıfat UygurKarahanlıayaklı iki ayaklılar ve dört ayaklılar arasında üç ayaklı her şey devrilmez…
• adırtlıġ sıfat UygurKarahanlı…ık seçik belirgin ayrıntılı açık seçik sayısı belli oradaki her şeyi açık seçik görür…
• aḫır zarf Karahanlısonunda nihayet en sonunda yürüyüp soluk alan her canlı sonunda ölecek kaygı geçince sonunda sevinç gelir seni kim yiyorsa sonunda sen de onun etini…
• ajunlug isim UygurKarahanlı2. anlam: …isinde âlemler dünya halkı âlemlerin rabbi seni insanlardan herkesten men etmedik mi…
• amita özel ad Uygurbatı cennetinin budası amitābha amita buda’nın ışığı her yeri gölgede bıraktı amitaaba buda’yı başının üstünde taşır…
• amraḳ sıfat Uygur…ili sevimli candan sevilen sevgili oğlum sevgili ağabeyimiz herkese sevimli olur birbirlerine çok düşkün olurlar…
• amru Uygurtek tanıklı anlamı kesinleşmeyen söz bu tutkular her zaman…
• amulluḳ isim Karahanlı…ik kolay huy gerekir sakinlik ve temizlik anlayışın huyudur her işte sakinliği seç…
• anityat sıfat Uygursanskritçe anitya geçici kalıcı olmayan yaşlılık geçicidir her hastalık acı ve hep süregendir geçici gönülle…
• ançıp zarf OrhonUygur…ılında çiklere doğru ilerledim bu fal kitabı iyidir öyleyse herkes kendi payının efendisidir…
• arvış isim Uygurbüyü efsun koruyucu kutsal söz darani darani ve efsun her türlü büyülerini kesen yaptığı büyüyü keserim büyü efsun ve ilaç darani efsunumuzu sunalım…
• ‘atik özel ad Karahanlıhz ebubekir’in lakabı atîk atîk ebubekir herkesten önce idi ebubekir ile ömer üçüncüsü osman dördüncüsü ali…
• ay isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …utmak ikinci ayın altısında dokuzuncu ay ak ayın on beşinde her yıl ve her ay sürekli bir aylık yarım aylık gününe ayına göre…
• ayet isim Karahanlıayet tanrı’nın indirdiği sözlerin her bölümü tanrı’nın varlığını gösteren işaret mucize çevirilerde ile birlikte ayetlerimizi yalanladılar tanrı’nın…
• ‘aziz sıfat Karahanlı2. anlam: …rli kıymetli saygın asıl değerli değerlilere değer verendir her şeyden değerli olan canın değerlidir…
• aşnu zarf UygurKarahanlı… odgurmış’a sordu bundan önce önce zehir olduğu için tanrım her şeyden öncesin…
• balıḳ isim OrhonUygurKarahanlı…an dağa çıkmış dağda olan inmiş ülkeyi kenti ikiye böldümse her ülkede her kentte…
• basutçı isim UygurKarahanlıyardımcı destekçi doğru dine güçlü destek oldu her işte yardımcı gerekir rahip olacak kişiye yardımcı olursa…
• basınç isim UygurKarahanlıbaskı zulüm çoğunlukla halktan her türlü zor ve baskıyı kaldırdı zor ve baskı üç şeyden gelir kötü tutkuların baskısına kapılıp…
• bayat özel ad Karahanlıtanrı tanrı’nın adıyla söze başladım her işte başarıyı tanrı’dan dile yine tanrı’dan korkarsa o yanda senin hasmın tanrı olur tanrı her şeyi soracak…
• bela isim Karahanlı…ela sıkıntı felaket dünyaya beladır halka felakettir burada her şey bela mihnet ve yıkımdır tanrı dilerse ondan belayı uzaklaştırır bela gelirse sa…
• beliŋ isim UygurKarahanlıani korku ürkme irkilme acelecilik bir telaştır herkese kötüdür bir de ara ara ürkmeler…
• berklig sıfat UygurKarahanlı…ı tutulmuş dili sıkı tutulmuş kişi konuşmaz bilgisizin dili her zaman sıkı tutulmalı cimrinin eli pek sıkıdır…
• bid‘at isim Karahanlı…onradan sokulan şey bidatten sakınan kimse kalmadı bu bidat her gün artmakta…
• bilge sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: bilgelik prajñā olgun bilgelikli bilgelikle kurtulmuş her şeyi bilen buda’nın sanı her şeyi bilen tanrılar tanrısı buda…
• bilgi isim UygurKarahanlı…lgi tükenmez maldır bilgili bilgisini dille ortaya koymazsa her şeyi bilen bilgi…
• bilig isim OrhonUygurKarahanlı… kitaba armağan et bilginin madeni erdemin kaynağı bilgiyle her canlıyı büyük bil bilgi ve akıl sahipleri öğüt alsınlar…
• biliglig sıfat UygurKarahanlı2. anlam: bilge bilgelikli her şeyi bilen tanrılar tanrısı buda bilgelik merdiveni kurdunuz bilge canlılar…
• birök bağlaç Uygur… hiçbir zaman böyle arı öğretiyi bırakmazsa eğer bu dünyada her şeyi bilen buda en üstün olmasaydı…
• boḳuḳlanıp Karahanlıtomurcuklanıp her çiçek toplandı tomurcuklanıp büküldü…
• boynaġu sıfat Karahanlı…i zorba ve âsi değildir siz haddi aşan azgın bir kavimdiniz her zorba kibirli kişinin gönlüne zorbaların boynunu kıran…
• brḫma özel ad Uygur…imit’te brahma’ sözünün anlamı açıklanırken brahma’ denince her şeyi bilen budaların adı olur brahma’ denince dingin nirvananın adı olur…
• bulġanuḳ sıfat Karahanlıkarışık bulanık düzensiz ne kadar karışık işe girse çözer her türlü bulanıklıktan arınmış kişi beyler karışık işi adamlarla çözer kuran çevirisinde …
• bulġanyuḳ sıfat Uygur…ozulmuş kirlenmiş beş kötülükle bozulmuş geçici kısa ömürde her zaman bulanık gönüllü…
• burḫan isim UygurKarahanlı…da’yı öğretiyi övüp budalığa erişti tanrı buda şakyamuni’ye her şeyi bilen buda maitreya budaların kutsallığına eğilirim…
• busuşsuz sıfat Uygur…edersiz kurtulup kaygısız olursa sevinç de olmazsa gönlümüz her zaman kaygısız tasasız dursun kedersizliği nasıl buldun…
• bütünsüz sıfat Karahanlıgüvenilmez sadakatsiz içtenliksiz her yerde gönül güvenilmez olur güvenilmez biri varsa onu uzaklaştırmalı…
• canvar isim Karahanlıcanlı varlık hayvan cansız canlı uçan ve koşan her şey senin varlığına tanıklık eder…