Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “biri” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• abdudadarma isim Uygurbudist kutsal metin türlerinden biri olağanüstü şaşılası olayları anlatan öğretiler metinde şaşılası öğretiler diye açıklanır ve çince 希法 karşılığıy…
• abraḫ özel ad Uygurbudist evreninde biçim âleminin tanrı katlarından birinin adı abraḫ tanrılarının yurdunda doğdu çince karşılığı 無煩天…
• ad isim UygurKarahanlı2. anlam: …st öğretide abh adlandırma kavram nesneyi ayırt ettiren söz birincisi ses ikincisi ad landırma dır ses ve ad…
• aġın sıfat OrhonUygurKarahanlı…şmazsa insanlar ona dilsiz der sağırlar dilsizler ikisinden biri dilsizdir hiçbir şeye gücü yetmez…
• al isim Karahanlıarapça āl aile soy halk firavun ailesinden biri imanını gizler ey kâfir halk firavun ailesi…
• amraḳ sıfat Uygur2. anlam: ad olarak sevgili sevilen kişi birini sevdiğinden ayırdıysam başkasının sevgilisine göz dikmek…
• amranmaḳ isim Uygursevgi sevme büyük sevgiyle derin istekle yazdım birinci sevgi zurvan tanrının mührü ana sevgisiyle…
• amvrdşn isim Uygur…a derleme ışık parçacıklarının toplanması toplamak toplayıp biriktirmeyi topladılar toplayıcı ateş…
• atlıg sıfat OrhonUygurKarahanlı3. anlam: atlı süvari ordunun üçte ikisi atlı üçte biri yaya idi…
• aymaḳlıġ sıfat Uygur…aşkasının gönlünden geçeni bildiren buda’nın mucizelerinden biri için doğaüstü güç ve gönül okuma diye iki tekerlek mucize…
• ayı zarf UygurKarahanlı… şaşırıyorsun pek fazla eziyet etme fazla sıçrama pek yiğit biri pek çabuk uyanıp…
• az sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: budist metinlerde tutku hırs şehvet üç zehirden biri öfke ve bilgisizlikle birlikte anılır tutku işi yüzünden tutkulu öfkeli kibirli tutku yüzünden …
• azaḳ sıfat UygurKarahanlıyabancı dışarıdan gelen yabancı el bağımlı biri ise sorgulamalı…
• aşaḳ isim Karahanlıalçak yer ayakyolu kuran çevirisinde ġā’iṭ biriniz ayakyolundan gelirse…
• badirik özel ad Uygurbuda’nın ilk beş rahibinden biri ājñāta kauṇḍinya aśvajit badirik kāśyapa mahānāma ve öteki beş rahip…
• baġır isim UygurKarahanlıbağır göğüs ciğer şefkatli birini bulursan bağrına bas ciğerden kaynaklanan hastalık bağrımın yarasını sağalttı oğlum bağrımın ateşi ciğerparem…
• baḫıl sıfat Karahanlıcimri eli sıkı cimri haramdan çok altın gümüş biriktirdi cimrinin eli vermeye çok sıkıdır gözü doymaz cimri mala kuldur cimriye sert bir yay oku çev…
• balġam isim Karahanlıbalgam vücuttaki dört ahlattan biri onun balgamı güçlenmiş olur…
• bitigçi isim Karahanlı…hazinedar kâtip ya da iş gören sözünü yazacak kâtip gerekir biri kâtip biri vezir kâtip şarap içerse bilgiden kaçar…
• biz zamir OrhonUygurKarahanlıbiz birinci çoğul kişi zamiri biz aç gibiydik ne yüzden bizim beyimiz pişman oluruz bize karşı suç işlediği için bizden öncekiler kimdi kim diyecekt…
• bolumsuz sıfat Karahanlıişe yaramaz değersiz kişi işe yaramaz birine devlet ve talih gelse…
• braman isim Uygur…ahman rahip sınıfından kişi brahmāyu adlı brahmanların beyi biri beyler soyu ikincisi brahman soyu badari brahman brahmanların şastrasında eğer bra…
• bu zamir OrhonUygurKarahanlı…şaret zamiri ve sıfatı bugün bu böyle beş kötülük bunlardan biri öbürüne düşman bunlara da iyi davran bunlarsız da iş olmaz bu öğretiyi işitip…
• bütünsüz sıfat Karahanlı…tsiz içtenliksiz her yerde gönül güvenilmez olur güvenilmez biri varsa onu uzaklaştırmalı…
• darmaruçi özel ad Uygurmaitrisimit’te dharmaruci maitreya’nın önceki doğumlarından birinde bir hükümdar adı her şeyden önce dharmaruci adlı hükümdarken dharmaruci adlı bir…
• darmaskandapat özel ad Uygur…ndhapāda sarvāstivāda abhidharma’sının yedi temel eserinden biri dharmaskandhapāda şastrasını saygıdeğer mahāmaudgalyāyana arhat yazmış saṃgītipary…
• dost isim Karahanlı…den kim onları dost edinirse o onlardandır o gün dostlar birbirine düşmandır ancak sakınanlar hariç düşman bir de olsa zararı bin dir dostun bin de…
• du‘açı isim Karahanlıdua eden birinin iyiliği için dua edegelen kimse dua borçlusu şimdi beni tanrı’ya bırak sana iyilik dileyen bir duacı olayım duacı olarak hükümdara …
• eḍgülük isim UygurKarahanlı…t iyilik yap iyilik ek sana iyilik olur her iyiliğe el uzat birinden sana iyilik gelirse karşılığını çok yap ona iyilikle güler yüzle bak…
• egri sıfat OrhonUygurKarahanlıeğri çarpık üç ayaklı düz durur dört olursa biri eğri olur orada ne eğrilik ne de tümsek görürsün…
• egrilik isim Karahanlıeğrilik doğruluktan sapma hile biri de kendini eğrilikle koşturmasıdır doğruluk gitti nice eğrilik geldi çağırana uyarlar onda eğrilik yoktur kur’an…
• erdem isim OrhonUygurKarahanlı…olma yiğitliği ve erdemi için yedi türlü erdemden sonra her biriniz hünerinizi ortaya koyup…
• ergü isim Uygur…k yurt tıpkı çoluk çocuğun kendi yurdunda oturması gibi her biri kendi yurduna dağıldılar…
• etözsüz Karahanlı… kim bir cana karşılık olmaksızın ya da bozgunculuk etmemiş birini öldürürse…
• evriş isim Uygur2. anlam: budist öğretinin on iki bölümünden birinin adı…
• ewlik isim Karahanlı…i iste kim evlenmek isterse dördünden başka bir şeyle almaz biri zengin eş ister eşin nasıl alınacağını söyler kb başlığı…
• gada isim Uygur…gāthā manzum parça şloka budist öğretinin on iki bölümünden biri gāthā dizelerini…
• gėya isim Uygur…n karışık olduğu anlatım budist öğretinin on iki bölümünden biri geya dizelerini…
• ġıybet isim Karahanlıgıybet dedikodu biriniz ötekini arkasından çekiştirmesin…
• ḫalife isim Karahanlıhalife birinin yerine geçen kavmim içinde benim yerime geç benden sonra yerime ne kötü geçtiniz ey davut seni yeryüzünde halife kıldık sizi yeryüzün…