Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “ayrı” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• abipiray isim Uygur2. anlam: bir öğretmenin ya da okulun yorumu görüşü iki ayrı yorum ikinci yorumu anlatalım…
• amranmaḳ isim Uygur2. anlam: budist susayış arzu tutkulu bağlılık tṛṣṇā arzudan ayrılmış olanlar duyum yüzünden arzu doğar altı katlı arzu âlemi tanrı yurdu…
• andaça zarf Uyguröylece onun gibi şöyle böyle şöyledir böyledir’ diyen ayrımlarla…
• açuḳluġ sıfat Karahanlıaçık belli apaçık şimdi sana açıkça söyledim açık ve ayrıntılı…
• baġ isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …t insanı sansaraya bağlayan tutku bağı nirvananın bağlardan ayrı oluşunu canlıları bağlarından kurtarmak cinlere bağ olsun…
• barḳ isim OrhonUygurKarahanlı… evini barkını bırakıp rahip olursa evlerinden barklarından ayrıldılar evden barktan çıkmak için kötü belirtiler bütün evde barkta görünür ışığı ev…
• baçıp Uygur… bağlamda geçen anlamı kesinleşmeyen biçim kalıntıları yedi ayrı parçaya bölüp stupalara koyun…
• belgürtme isim Uygur…tme budist buda’nın canlılar için gösterdiği görünüş bedeni ayrı ayrı görünüş bedenleri görünüş bedenleri gösterilen kenti ülkeyi görüp…
• buşuġ isim Uygur…ıntı üzüntü çince 煩悩 karşılığı tutku bütün sıkıntılardan mı ayrıldın…
• bölüklüg sıfat Uygur…di sekiz sınıflı tutkular baştaki sınıftan tutkular bölüklü ayrımlı farklı…
• bütün sıfat UygurKarahanlı3. anlam: …e tamamen amacıyla bütünüyle uyumlu olur budalardan tamamen ayrılır…
• cebr isim Karahanlı…klem çözme hesabı kb’de bilinmesi gereken bilimler arasında ayrıca dilerse cebir ve mukabele okusun…
• dalı Karahanlı… ile dünyanın ı birbirine karşıttır ikisi yaklaşmaz yolları ayrıdır dal kol’ ya da yol’ anlamı beklenir…
• edgülüg sıfat UygurKarahanlı2. anlam: …iyilik güzellik ma rūf onları iyilikle tutun ya da iyilikle ayrılın…
• elkin Karahanlıanlamı kesinleşmeyen söz dlt sevgiliden ayrılık dörtlüğü gözümün yaşını sildi bağrımın yarasını sardı olup geçer gider yolcu gurbetçi anlamı akla ge…
• erte isim UygurKarahanlı2. anlam: erken acele ile halkından niçin erken acele ayrıldın…
• ezügsüz sıfat Uyguryalansız doğru buda’nın sözü yalansız sahtesiz ayrımsızdır…
• eŋim UygurKarahanlı…ara yine burada üç sansaradaki tutkular yüzünden dört türlü ayrılırlar…
• ḫab Karahanlıanlamı kesinleşmeyen söz kb ayrılık şiirinde gözüme mi uyku kendim içeyim uyku ya da hap anlamı düşünülebilir…
• ḫut- Uygur…sinleşmeyen fiil biçimi u ıı hastalık tasvirinde hekimlerce ayrılıp bırakılmış olsa da…
• ikirer sayı UygurKarahanlı…şer üçer dörder kanatlı dört vakit içinde yine ikişer vakit ayrılır ikişer türden birçok şey bunları birer birer düşünüp bitirince ikişer ikişer dü…
• ilki sıfat OrhonUygurilk birinci önceki en önce ilk önce bütün canlıları ayrım gözetmeyen gönülle iyilik dileyerek düşünür bk ilk önce toğu balık’ta savaştım bk ilk ordu…
• işlig sıfat UygurKarahanlı3. anlam: abhidharma çevirisinde işlevli ayrı işlevli olarak tamamlanmak tek işlevli tek işli…
• işsiz sıfat Uygurişsiz boş işlevsiz işe yaramaz sonraki tümce ayrıca işlevsiz olurdu abh katılaşma hareket işlevsiz olmalı man kendisi de işsiz boş dolaşır…
• çün Uygur…sının parçası sekiz durum ekini vibhakti anlatan yerde buna ayrıca var çün şė’ denir sekiz durumun beşincisidir…
• ay- fiil OrhonUygurKarahanlı3. anlam: söyleyivermek bildirmek öğütlemek yeri söyledi gösterdi ayrı ayrı kazanç sağlamayı öğütlediler size söylediğim önceki sözlerin yorumlarını…
• bilil- fiil UygurKarahanlıbilinmek nasıl olurdu da bilinmezdi ayrıca bilinmiştir apaçık bilinmiş oldu bilinmedi yaratan bilgiyle bilinir dünya bilinip acısı tümüyle anlaşılır…
• bodul- fiil UygurKarahanlı2. anlam: tutkuya boyanmak bağlanmak sevgiye bağlanmaktan ayrılmış olanlar bağlanan yapışan gönül…
• böl- fiil Uygur…ini yetilerini ayırıp ayırt eden kişiler bütün insanları üç ayrı gruba böler öğretiyi bölmek ayırmak için…
• ėwdür- fiil Karahanlıacele ettirmek çabuk istemek ey musa seni kavminden ayrılmaya ne acele ettirdi acele istediğiniz şeyin bir kısmı size yetişmiş olabilir…