Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “yol” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• ada isim Uygurtehlike bela zarar bu tehlikeden kurtulacak yolun görünmüyor kılıç bıçak tehlikesine düşmesinler…
• adḳaġlıġ sıfat Uygurabh nesneli bir nesneye bağlı nesnesi olan sönüş ve yolu nesne edinen tutkular nesneli’ demek şu anlamdadır…
• adın sıfat OrhonUygurKarahanlı…öteki başka yerde söyleyip başka kişilerden engel var başka yol…
• ajun isim UygurKarahanlı…âlem insanların yaşadığı yer dünyayı düzenlemek için cennet yolunu açtı kötü dünya geride mi kaldı dünyada adı kalsın…
• ala sıfat UygurKarahanlıala alaca ala atlı yol tanrısıyım…
• amtıḳı sıfat Uygurşimdiki şimdiki şüphe şimdiki iki küçük yoldaki soylular şimdiye yakın zamanda…
• anġulmali özel ad Uygurbuda’nın yola getirdiği yol kesici haydut aṅgulimāla anġulmali adlı yol kesen bir hırsız vardı anġulmali hırsız o hayatında arhatlığa erişecekti…
• apasmari isim Uygursara nöbetine yol açan kötü ruh sanskritçe apasmāra kötü ruhlar dizisinde…
• arhant isim Uygurarhat ermiş budist yolun sonuna varıp tutkulardan kurtulmuş bir daha doğmayacak olan kişi arhatlık mertebesine erer arhat śāriputra arhatlıktan hiç …
• asanki isim Uygur… sayılamayacak kadar uzun çağ üç sayısız çağ bodhisattvanın yolunu tamamladığı süre yüz kalpa ve üç sayısız çağdan beri mükemmelliklerde çabalayara…
• aslı isim Karahanlı… bu beyliğe önce kök ve soy gerekir insanın soyunu bilmenin yolunu açmış ey soyu temiz…
• avant isim Uygursebep vesile koşul çoğunlukla ikilemesiyle yolda yürümenin sebebi böyle sebep ve koşul yüzünden beş türlü sebep tamam olursa sebeplerin koşulların y…
• aylıḳ sıfat Karahanlıaylık bir ay süren rüzgârın sabahı bir aylık yol akşamı bir aylık yol tutardı ana karnı kaç aylık sakin bir konaktır…
• ayıġ sıfat UygurKarahanlıkötü fena kötü iş günah kötü ve aşağı yeniden doğuş yolları kötülük düşünenler kötü uzak yolda zahmet çekerek gelmiş…
• aŋsız zarf UygurKarahanlı2. anlam: kb’de onsuz anıŋsız onsuz hayat işi yoluna girmez…
• basımçı isim Karahanlıbaskıncı yağmacı kimi hırsız hilekâr yol kesen kimi baskıncı katil gevşek davranırsa baskıncı yıkım getirir…
• batar isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …üneşi işte batıyor gece ışık batarken batar dolaşır üç kötü yola düşer…
• bedbaḫt sıfat Karahanlı…ua etmekle bahtsız olmadım beni zorba bahtsız kılmadı benim yoluma uyan sapmaz ve bahtsız olmaz…
• belḍir isim OrhonUygurkavşak iki ırmağın ya da yolun birleştiği yer orhun ile balıklıg’ın birleştiği yerde yabaş ile tokuş’un birleştiği yerde kavşak yolundaki hafif yün …
• bėş sayı OrhonUygurKarahanlıbeş buda’nın ilk beş rahibi beş varoluş yolu ormuzd tanrı beş tanrı ışık öğesi ile bir yılda beş kez savaştık ayın on beşinde beş büyük mudra beşi b…
• bilgenrek sıfat Karahanlı…i bilen tanrı onların gizlediklerini daha iyi bilir o doğru yolda olanları daha iyi bilir biz daha iyi biliriz…
• birdemlig sıfat Uygur…kesin bütünüyle olan kesin tam kurtuluş tam giderme dünyevi yolla tutku giderilse de tam olmaz…
• biregü zamir Karahanlıbiri birisi ya da sizden biri ayak yolundan gelirse birine kız müjdelendiğinde dün birini öldürdün bu birkaç şey birinde toplanırsa biri çağrılınca …
• bitig isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: yazıt bu yazıtı yazan kağanın yeğeni yolluğ tegin’dir nişanımı yazıtımı orada yaptırdım atam için yazıtlı taş yonttum…
• borçluġ sıfat Karahanlıkuran çevirisinde borçlu kölelere borçlulara tanrı yolunda olanlara…
• bulaḳ isim Karahanlı2. anlam: kb ’de semirince azan bir hayvan semirirse azar yoldan çıkar…
• buu Uyguranlamı kesinleşmeyen söz şeytanları kaplanları yola getirmiş…
• bükendi Karahanlı…eşmeyen söz iki şey bir kişide birleşirse o kişiye mürüvvet yolu…
• cam Karahanlıanlamı kesinleşmeyen söz kb’de tek tanık mavi göğe yol arar oldu bağlam okumasına da elverişli görünüyor…
• cehd isim Karahanlıçaba uğraş çaba göstermek tanrı yolunda cihat etmek tanrı yolunda cihat ederler kınayanın kınamasından korkmazlar…
• cünüb sıfat Karahanlı…ti gerektiren durumda olan cünüpseniz arının cünüp olana da yolcu olanlar dışında yıkanıncaya dek namaz yoktur…
• dad isim Karahanlı…ınlar arasında asla adaleti tam sağlayamazsınız hakla doğru yolu gösterir onunla adaletli davranırlar gerçek nuşirevan gibi adaleti insafı gözetir…
• dalı Karahanlı… dinin ı ile dünyanın ı birbirine karşıttır ikisi yaklaşmaz yolları ayrıdır dal kol’ ya da yol’ anlamı beklenir…
• danurwit isim Uygur…ın öğrendiği hünerler arasında sayı hesap tutmak mühür yazı yolunu bilmek okçuluk bilimi gibi hünerler…
• dyanlıġ sıfat Uygur… kümemi meditasyon kümemi meditasyon suyuyla meditasyona ve yola ait kurallar yedişer gün meditasyon mutluluğunu tadarak…
• edgülüg sıfat UygurKarahanlı…rar verici bütün erdemler dağına insanlar arasında iyilikli yolun zordur…
• elkin Karahanlı…zümün yaşını sildi bağrımın yarasını sardı olup geçer gider yolcu gurbetçi anlamı akla gelir…
• ėlçi isim UygurKarahanlı…nyada da iyi yer tutar bilge devlet adamı beylerin tutacağı yol budur akıllı bilgili bilge devlet adamları ey kutlu devlet adamı ölüme yenilme nere…
• emdi zarf UygurKarahanlı…nçle dile şimdi buna benzer söz geldi kendim artık doğruluk yolunu anladım şimdi askerler saf bağlar şimdi birkaç söz dinle artık kim tövbe edip in…
• emgeklig sıfat Uygur…ken brahman bādari acılı yüzünü eğip şöyle dedi böyle acılı yola düşmüşlerdir acılı okyanustan çıkar o bütün acı çekenler acılarından öylece kurtul…