Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “iyi” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• ada isim Uygur3. anlam: engel aksaklık hangi iyi işte engeli aksaklığı çok olur…
• adaş isim UygurKarahanlıarkadaş dost yoldaş anlayış sana ant içmiş iyi dosttur dost ve yakın…
• ‘adėt isim Karahanlıâdet alışkanlık huy yaradılıştaki en iyi âdet…
• adruḳsuz sıfat Uygurfarksız eşit bu iki kişinin iyi işi bir ve eşit farksız sayılır…
• adırt isim UygurKarahanlı…asında çok fark var şravakalarla ne farkı olur kötü sözünün iyiden farkı yok…
• adırtsız sıfat Uygur…özetmeyen eşit bütün canlıları ayrım gözetmeyen bir gönülle iyilikle düşünür bütün insanlara eşit…
• aġumaz Karahanlıtek tanıklı anlamı kesinleşmeyen fiil biçimi ipek gibi bu iyi kişi olmaz değeri düşmez anlamı düşünülebilir…
• aġıçı isim UygurKarahanlı…inedar kâtip ya da iş gören bu işe hazinedarın cimrisi daha iyidir baş hazinedar…
• aġış isim OrhonKarahanlıdeğerli kumaş ipek mal altınını gümüşünü ipeğini malını bu iyi kişi ipek gibi değerlidir…
• aḫiret isim Karahanlı…rşıtı kim ahiret karşılığını isterse dünyada da ahirette de iyilik ahiret azabı…
• ajunluḳ isim Karahanlı…ğlayan şey iki dünyada yararlı olacak söz ey iki dünya için iyi talihli…
• aḳılıḳ isim Karahanlıcömertlik cömertlik insanlık yarar ve iyilik bey cömertlikle yücelir cömertlik bütün ayıpların kirini yıkar…
• aḳın isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: mecazen bolluk sevap ve iyi iş seli…
• alḳış isim UygurKarahanlıalkış övgü hayır dua beddua karşıtı insan iyi adıyla hayır dua bulur kötü adla anılan ölünce beddua bulur duamıza…
• alp sıfat OrhonUygurKarahanlıyiğit kahraman cesur tonga yiğit bir erdi iyi yiğit kişiyi kağanı yiğitmiş yiğitliği ve erdemi için…
• amma bağlaç Karahanlıarapça ammā ama ise gelince iman edip iyi işler yapanlara gelince…
• amtı zarf OrhonUygur2. anlam: şimdi bile hemen şimdi şimdi olsun pişman olsa daha iyi olur…
• andlıġ sıfat Karahanlıantlı and içmiş anlayış sana ant içmiş iyi dosttur…
• anuḳ sıfat UygurKarahanlıhazır koşan kulun hazırım hazır bekleyen gözcü iyi işlerim hazır durur hazır olan yemeği getir uzaklaşmaz hazırdır…
• anyıg sıfat OrhonUygurıb fal kalıbında pek son derece pek iyidir pek kötüdür…
• ançıp zarf OrhonUygur… sonra kaplan yılında çiklere doğru ilerledim bu fal kitabı iyidir öyleyse herkes kendi payının efendisidir…
• ap bağlaç UygurKarahanlı… yaptırmış olurlar onda ne eğrilik ne çukur tümsek görürsün iyilikten başka bir şey istemedik…
• artamaḳsız sıfat Uygurbozulmaz çürümez bozulmaz çürümez mal sevap ve iyi iş…
• artuḳraḳ zarf UygurKarahanlı…a pek daha çok sevinçli daha fazla mutluluk hiç bulamaz pek iyi arıtan pek korkunç…
• artut isim Karahanlı…ağan hediye hizmet yiyecek ve mal armağan edip armağan alıp iyi mal hazırla onu şahıma armağan edeyim…
• arıçı isim Uygurkurtarıcı yardımcı ah’ deseler kurtarıcı vah’ deseler iyilik eden bulunmaz…
• arış sıfat Uygurtertemiz pak tertemiz öğretileri işitip bu sevabın tertemiz iyi meyvesiyle…
• ‘asi sıfat Karahanlıarapça āṣī isyankâr itaatsiz anasına babasına iyilik eden zorba ve isyankâr değil…
• aslı isim Karahanlıasıl köken soy iyi huyun aslı iyi soydur bu beyliğe önce kök ve soy gerekir insanın soyunu bilmenin yolunu açmış ey soyu temiz…
• asraḳı sıfat Karahanlı…ndakilere nasıl davranılacağını anlatır el altındakilere de iyi davran…
• asıġ isim UygurKarahanlı… yarar sağlamış olalım canlılara fayda sağlaması yararı var iyidir…
• at isim OrhonUygurKarahanlıad isim san ün söze tanrı’nın adıyla başladım iyi adıyla hayır dua bulur sen ölümsüz değilsin adın ölümsüzdür kuanşi im bodhisattvanın adını anarsa …
• atlıg sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: ünlü adı sanı olan ünlü şanlı iyi adlı olmak istersen adı küçük olanı büyüttüm…
• auu ünlem Uygur…h acı yakınma acılarında ah’ deseler kurtarıcı vah’ deseler iyilik eden bulunmaz…
• avrış Uygurtek tanıklı anlamı kesinleşmeyen söz dileğine göre iyi yapar…
• awurtası isim Karahanlıçocuğa bakan kadın dadı sütanne çocuklarının dadısı olarak iyi ve temiz bir kişi tut ki oğul kız temiz yetişsin…
• aya ünlem UygurKarahanlı…na bir başkası eş olmaz ey bilen bunu oku doğru söyledin ey iyi talihli ey hırs sahibi ey eşim…
• ‘aybsuz sıfat Karahanlıkusursuz ayıpsız tanrı ve iyi huy için benzeri olmayan kusursuz yüce pak tanrı yaratılıştaki en iyi en kusursuz huy…
• ayet isim Karahanlı2. anlam: kb tanrı’nın verdiği işaret tanrı kulunun iyiliğini diledi rüyada işaret verdi…
• ayı zarf UygurKarahanlı…ukta aşırı fazla dünyayı fazla sevme bu dünya mutluluğu pek iyi değildir boy pek uzun olursa bilgi övmez pek şaşırıyorsun pek fazla eziyet etme faz…