Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “aş” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• adınçıg sıfat OrhonUygurşaşılası harika olağanüstü harika şaşılası hoş ve tatlı öğreti olağanüstü güçlü erdem aşoka adlı harika ağaç…
• akaniştabavan özel ad Uygur…im âleminin en yüksek göğü akaniṣṭha yukarıda akanişta göğü aşağıda awiş cehennemi akanişta tanrı katında çince 究竟…
• arḳış isim OrhonUygurKarahanlı…gaç mallarını yaydı kervan kafile gönderirsen kervan sizden aşağıdaydı kervanla gelen elçiler…
• arpa isim UygurKarahanlı… karın doyduktan sonra arpa da helva da birdir yemeğim arpa aşı arpa saman yaklaştır…
• art isim UygurKarahanlıgeçit dağ sırtı ayı ile domuz geçitte karşılaşmış kimi geçitleri aşar…
• ‘arş isim Karahanlıarş tanrı’nın tahtı göklerin en yükseği yüce arş’tan aşağıda toprağa dek melekleri arş’ın çevresini kuşatmış görürsün…
• atlıg sıfat OrhonUygurKarahanlıadlı adında aytoldı adlı bir er aşoka adlı ağaç anantiras denen beş ağır günah sumeru-derin adlı bodhisattva…
• aviş özel ad Uyguravīci en derin en korkunç cehennem yukarıda akanişta göğü aşağıda aviş cehennemi aviş cehenneminin ateşi dışarı çıkıp aviş cehennemine soktu…
• ayıġ sıfat UygurKarahanlıkötü fena kötü iş günah kötü ve aşağı yeniden doğuş yolları kötülük düşünenler kötü uzak yolda zahmet çekerek gelmiş…
• bavagir isim Uygur…havāgra varoluşun en üst katı yukarıda varoluşun doruğundan aşağıda avīci cehennemine dek…
• başlıg sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: ad ile başta olmak üzere önderliğindeki aşok başta olmak üzere soğd halkı…
• başçı isim UygurKarahanlıbaş olan önder komutan ordu komutanı sofra başı aşçıbaşı önceden bütün önderlerin başıydı onları önderler yapalım hazinedarların başı…
• biçin isim OrhonUygurKarahanlımaymun maymunun aşağılanmış maymunlar olun…
• boynaġu sıfat Karahanlı…virisinde zorba kibirli âsi zorba ve âsi değildir siz haddi aşan azgın bir kavimdiniz her zorba kibirli kişinin gönlüne zorbaların boynunu kıran…
• boşġut isim UygurKarahanlı…öğretide budalardan iyi öğüt ve güçlü darani bulduk öğrenim aşamasında bulunan kişiler…
• dereŋ isim Karahanlı…arca medyen halkı içinde kaldın bir günden fazla kalmadınız aşağılayıcı azap içinde kalmazlardı…
• dodı Uygur… söz sekiz yükmek yukarıdaki aydınlık tanrıların buyruğuyla aşağı inerler bütün halka…
• düşman isim Karahanlı…ınızı bilir tanrı düşmanlarının karşılığı ateştir düşmanın başı eğilip aşağı olsun düşman sana ne kadar küçük de olsa onu büyük say beyinsiz kişini…
• egin isim UygurKarahanlıomuz sırt sırtı örten giysi ve karnı doyuran aş sırtım örtüldü boğazım da doydu sırt bir giysi giyse iki yıl dayanır bu beylikle omuz kabartma omuzl…
• ek özel ad OrhonUygurtonyukuk yazıtında bir dağ adı benlig ek dağını aşarak…
• ekiz Karahanlıanlamı kesinleşmeyen söz kb kafiyede ile kendisi aşağı alçakgönüllü ne de gönlü yüksek…
• elig isim OrhonUygurKarahanlı…lü ise her iyiliğe el uzat eli cömert yüreği uyanıktı elli yaşım bana elini değdirdi yüzünüze ve ellerinize sürün dilek taşı tutan el elinden taşıp…
• endaze isim Karahanlı2. anlam: sınır had kim tanrı’nın sınırlarını aşarsa…
• éndir- Uyguranlamı kesinleşmeyen fiil shor bu aşamadaki bodisatvalar kendilerini indirmeye alçaltmaya…
• ertiş özel ad OrhonKarahanlı…tiş ırmağı irtiş ırmağını geçitsiz geçtik altay ormanlığını aşıp irtiş ırmağını geçerek yürüdüm irtiş suyu nun yimekleri…
• ės isim UygurKarahanlı… kokmuş hayvan cesedi dlt akbaba leşi görünce yüksek gökten aşağı dalar malı görünce akbaba gibi leşe dalar…
• ėsiz sıfat UygurKarahanlı…aramaz hatunların kötü fena dünyada bu iyi dua olmasa insan aşağılık yere inerdi…
• eŋ isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: … göğü yaptılar bunların en kötüsü en sonunda buda yoluna en aşağıdaki üç cehennemlikler…
• ġalebe isim Karahanlı…evirisinde galebe üstünlük yenmek yenilmek orada yenildiler aşağılanmış olarak döndüler sonra yenilirler o tanrı tektir kahredendir ben ve elçileri…