Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “acı” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• abamuluġ sıfat Uygur…lanların ebedî kalacağı yer ebedî öğreti kardeşliği sürekli acıdan kurtararak…
• adaqmaqlıġ Uygurköşeli ayraçla tamamlanmış okunuşu kuşkulu tek tanık acı veren zarar veren sıkıntılar anlamı düşünülebilir…
• adalıġ sıfat Uygur…hlikeli zararlı tehlikeli yerlerden kurtulmak için mal mülk acı özlüdür tehlikelidir…
• adruḳ sıfat UygurKarahanlıbaşka farklı türlü türlü çeşit çeşit türlü türlü acılar çekerler türlü türlü beden göstererek çeşit çeşit çiçek…
• aġtaru zarf UygurKarahanlıtersine altüst olarak alt üst tepetaklak acı içinde alt üst dönüp dururlar ölüm onu devirip bastırdı…
• aġır sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: çetin şiddetli ağır hasta ağır acı ağır tehlike ve engeller…
• akḳy Uygurokunuşu kuşkulu tek tanık acılı canlıları acılarından kurtarmak için acı çetin’ anlamında bir sıfat olsa gerek…
• anityat sıfat Uygur…nitya geçici kalıcı olmayan yaşlılık geçicidir her hastalık acı ve hep süregendir geçici gönülle…
• ara isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: aracılık acıları arasına girip kurtarır…
• arḳasız sıfat UygurKarahanlı…çisiz kimsesiz kötü durumdaki kimsesize sen destek ol kendi acılı kimsesiz bedenini…
• arıçsız sıfat Uygurkurtarıcısız çaresiz umutsuz sığınaksız çaresiz acı çeker…
• auu ünlem Uygurah eyvah acı yakınma acılarında ah’ deseler kurtarıcı vah’ deseler iyilik eden bulunmaz…
• açayı Karahanlı…a da yakınma bildiren söz yakının davranışı yabancı gibi ne acı…
• berdiŋülük Uyguranlamı kesinleşmeyen söz acıyla olmuş olanları…
• beçel sıfat Uygursakat özürlü hasta dertli yaralı sakat canlılara acırsa…
• bosuş isim Uygur…e tasa belirtisi inler durur kaygılı gönlü bırak kaygı tasa acı kaygı tasa hastalık ve ağrılar…
• burnaç Uygurbir tür kap ya da çanak alevli kapları omuzlarında taşıyıp acı gibi tatsız boş bir kabı görmüş gibi…
• derya isim Karahanlı…eniz onu kıyıya atsın iki deniz bir olmaz bu tatlı şu tuzlu acı denizi durgun bırak…
• diriġa ünlem Karahanlıyazık eyvah ne yazık acınma ünlemi kb’de hep der ey yazık o yiğitlerin yiğidi der eyvah o adamı yitirdim yazık böyle insanlar ölür…
• edgülüg sıfat UygurKarahanlı…kim böyle iyilik dolu maitreya bodisatvayı görmek istemezse acı çekenleri kurtarıp hayırlı yarar verici bütün erdemler dağına insanlar arasında iyi…
• erintilig Uygur…lamı kesinleşmeyen söz shor kırık bağlam çince 謙苦 yakınında acılı törelerde…
• essiz Karahanlıanlamı kesinleşmeyen söz dlt hasretler yazık yüzü buruşur acınma ünlemi esiz’ ile ilgili olabilir…
• hay Karahanlı…tığı şeyler sayılırken ölüm hepsini yıktı geriye vah’ kaldı acınma ünlemi olabilir…
• ig isim UygurKarahanlı…ir bu yalan söz hastalık gibidir doğru söz şifadır eğer siz acı çekiyorsanız derdimi de ilacımı da söyledim hizmetle günah hastalığını tedavi eder …
• inçsiz sıfat Uygurhuzursuz tedirgin acıyan merhametli gönlü yüzünden huzursuz olurdu bu huzursuzluktan tt…
• iye Uygur…kesinleşmeyen zarf-fiil eğilerek bastırarak’ anlamı sezilir acılı yüzünü eğip bādarī brahman şöyle dedi maitreya bodisatva aşağıya dünyaya iner sek…
• çıġay sıfat UygurKarahanlı3. anlam: budist metinlerde yoksul düşkün canlı çok sayıda yoksul acı çeken canlı görüp ağladım şimdi senden de yoksul düşkün durumdayım insan olarak doğsa da…
• amırtġur- fiil Uyguryatıştırmak dindirmek sakinleştirmek acının kökünü dindirmek için bütün zararı kavgayı çekişmeyi yatıştıran ateş alevlerini söndürüp dindirerek…
• artad- fiil Uygurbozmak yok etmek bütün acılı doğumları çözen yok eden iblisleri rākṣasaları yok eden yok edilecek değilsin…
• bil- fiil OrhonUygurKarahanlıbilmek tanımak onu acıdan kurtaran diye bilip bilmez anlamaz tanrı gönüllerdekini bilendir ben onları nereden bileyim derdimi bil…
• bilil- fiil UygurKarahanlı…inmiş oldu bilinmedi yaratan bilgiyle bilinir dünya bilinip acısı tümüyle anlaşılır…
• boz- fiil Uygur…sayı çiğneyip bozup tripura kentini yıkana cinleri yok eden acılı doğumları yok eden…
• bört- fiil Uygur…kundurup dört yüz dört çeşit hastalığın bedenlere dokunduğu acılar…
• bış- fiil UygurKarahanlı… yerse hasta olur pişmiş tuğla gönlü olgun kişi erime pişme acıları…
• erejlen- fiil Karahanlı…rmek kötü kişi bugün ne kadar keyif sürse yarın pişmanlıkla acı çeker hükümdar rahatladı kendini dinlendirdi hükümdar rahat etsin kutla yaşasın ey …
• evir- fiil Uygur4. anlam: …rma çevirisinde dönüştürmek yöneltmek başkalarını kurutmaya acı çektirmeye yöneltir…
• igle- fiil UygurKarahanlı2. anlam: hastalık budist metinlerde dört acının biri doğmak yaşlanmak hastalanmak ölmek yaşlılık ve hastalığın sebebine üçüncü doğum denir…
• ir- fiil UygurKarahanlı…adan sen önce usan doy beni usanmadan hizmete yakın tut sek acı çeker usanır shor usanır yorulursun usanan yorulan olmaz…
• irintür- fiil Uygur…llı duruma düşürmek eziyet etmek onları köle edip hor tutup acı çektirip zavallı duruma düşürdümse canlılara acı işkence eziyet verecek işler…