Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
40 Türkçe karşılık · 259 madde
iç 1
- iç isim OrhonUygurKarahanlıİç, içeri; karın, gönül
içen 1
- içgüçi isim Karahanlıİçen, içki içen
içre 1
- içre edat OrhonUygurKarahanlıİçinde, içre; içeride
içeri 1
- iç isim OrhonUygurKarahanlıİç, içeri; karın, gönül
içine 1
- iç isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: içinde, içine, içinden
içmek 1
- iç- fiil UygurKarahanlıİçmek
içten 4
içecek 1
- içgü isim UygurKarahanlıİçecek; hep yiyecek içecek
içinde 4
iç halk 1
- içreki sıfat OrhonUygurİçerideki; iç halk, bağlı olanlar
içeride 1
- içre edat OrhonUygurKarahanlıİçinde, içre; içeride
içinden 1
- iç isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: içinde, içine, içinden
içirmek 1
- içür- fiil UygurKarahanlıİçirmek
içindeki 1
- içinde edat UygurKarahanlı2. anlam: içindeki
içerideki 1
- içreki sıfat OrhonUygurİçerideki; iç halk, bağlı olanlar
içki içen 1
- içgüçi isim Karahanlıİçen, içki içen
iç yanması 1
- hasrėt isim KarahanlıHasret, iç yanması, pişmanlık
içim dışım 1
- içim isim UygurKarahanlı2. anlam: içim dışım
içli dışlı 1
- içrek sıfat Karahanlıİçli dışlı, samimi, yakın
iç organlar 1
- içegü isim UygurBağırsak, iç organlar
içeri almak 1
- içger- fiil OrhonUygurİçeri almak; boyun eğdirmek, tâbi kılmak
içine almak 1
- içger- fiil OrhonUygur2. anlam: kavramak, içine almak, tutmak
içtenliksiz 1
- bütünsüz sıfat KarahanlıGüvenilmez, sadakatsiz, içtenliksiz
içilecek şey 1
- içim isim UygurKarahanlıİçilecek şey; hep yiyecek içecek
içine girmek 1
- içik- fiil OrhonKarahanlıtâbi olmak, boyun eğmek, içine girmek
iç içe geçmek 1
- arḳaş- fiil Karahanlı2. anlam: İç içe geçmek, karışmak
içine batılan 1
- badġuluḳ sıfat UygurBatılacak, içine batılan
avuç içi 1
- aya isim UygurKarahanlıAvuç içi, el ayası
and içmiş 1
- andlıġ sıfat KarahanlıAntlı, and içmiş
ant içmek 2
hakkı için 1
- haḳ isim Karahanlı3. anlam: hakkı için
barış içinde 1
- baz sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: Uyumlu, barış içinde
tatlı içecek 1
- cülab isim KarahanlıŞerbet, tatlı içecek
size içiririz 1
- içür- fiil UygurKarahanlı2. anlam: size içiririz
esenlik içinde 1
- adasız sıfat Uygur3. anlam: esenlik içinde, tehlikesizce
yiyecek içecek 2
yüce olan için 1
- altun isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: Değerli, yüce olan için
bolluk içindeki 1
- açsız sıfat UygurAçlığı olmayan, bolluk içindeki; kıtlıksız, sıkıntısız
sarhoş edici içki 1
- esrütgü isim KarahanlıSarhoş edici içki
huzur içinde olmak 1
- inçrün- fiil KarahanlıRahatlamak, dinlenmek, huzur içinde olmak
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “iç” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- abila Uygurdarani kutsal söz dizisi içinde geçen çevrilmeden okunan sanskritçe hece dizisi…
- ‘aceb sıfat Karahanlı2. anlam: …e sonunda ünlem gibi şaşılacak şey ne tuhaf ömrün bu gaflet içinde tükenmesi şaşılacak şey…
- adalıġ sıfat Uygurtehlikeli zararlı tehlikeli yerlerden kurtulmak için mal mülk acı özlüdür tehlikelidir…
- adavaki özel ad Uyguret yiyen kan içen kötü ruhlar dizisinde adı sayılan bir varlık…
- adaş isim UygurKarahanlıarkadaş dost yoldaş anlayış sana ant içmiş iyi dosttur dost ve yakın…
- admaŋgal isim Uygurün ve uğur kutlu ad bitişik yazılmış ünlü ve şanlı olduğu için kutlu adı için…
- adunçsuz sıfat Uygurutanç verici utanmazca günah için böyle utanç verici bir günah işlediysek…
- ‘ad özel ad Karahanlıkuran’da adı geçen peygamberlerini yalanladığı için helak edilen eski bir kavim âd nuh kavmi âd ve firavun âd kavminin gidişatı gibi…
- adınsıġsız sıfat Uygur…an aynı bütün budaların öğretisi birbirinden farksız olduğu için…
- adınçıg sıfat OrhonUygur2. anlam: orhon yazıtlarında onun için olağanüstü güzel bir türbe yaptırdım…
- agam isim Uygur…âgama kitabı nirvana kitabı belirir âgama sebebiyle doğduğu için ekottara âgamada söylemiştir…
- aġar isim UygurKarahanlı3. anlam: ağır büyük günah için işlediğimiz ağır kötü işleri…
- aġlaḳ sıfat UygurKarahanlı… isterdim yeri de ıssız yalnız başına kendilerini kurtarmak için…
- aġruḳ isim Karahanlı…z derdi yiyecek kaygısı insanın bu boğaz derdi olmasa boğaz için yük olan kişi çoktur…
- agruklug sıfat Uyguryüklü kadın için gebe gebe kadın doğum vakti geldiğinde…
- agrıglıg sıfat Uygurağrılı hastalıklı hasta hasta kişiye içecek ilaç verip tedavi ederse…
- aġtaru zarf UygurKarahanlıtersine altüst olarak alt üst tepetaklak acı içinde alt üst dönüp dururlar ölüm onu devirip bastırdı…
- ajan Karahanlıtek tanıklı bağlamda dünya yerinde durur bilgisiz için bu dünya cennettir…
- ajun isim UygurKarahanlıdünya âlem insanların yaşadığı yer dünyayı düzenlemek için cennet yolunu açtı kötü dünya geride mi kaldı dünyada adı kalsın…
- ajunluḳ isim Karahanlı…ar sağlayan şey iki dünyada yararlı olacak söz ey iki dünya için iyi talihli…
- akani Uygurdarani kutsal söz dizisi içinde geçen çevrilmeden okunan sanskritçe söz…
- akḳy Uygur…uşu kuşkulu tek tanık acılı canlıları acılarından kurtarmak için acı çetin’ anlamında bir sıfat olsa gerek…
- alp sıfat OrhonUygurKarahanlı…r erdi iyi yiğit kişiyi kağanı yiğitmiş yiğitliği ve erdemi için…
- amtı zarf OrhonUygur… duyuyoruz o şimdi artık kötü değil şimdi incelemeyi yazmak için…
- amul sıfat UygurKarahanlı…uylu ağırbaşlı sakin çok sabırlı rahat ve huzurlu gel huzur içinde oynayalım ağır ağırbaşlı sakin uysal kişiler…
- anali Uygurdarani kutsal söz dizisi içinde yinelenerek okunan sanskritçe söz…
- anoşagan özel ad Uygur…heist ölümsüzler yurdu ölümsüzler yurdunun ortasında doğmak için ölümsüzler yurdunun ortasında doğdular…
- antag sıfat OrhonUygur2. anlam: … yazıtlarında böylesi davranışın yüzünden böyle davrandığın için beslemiş olan kağanının sözünü…
- anundirasaya Uygurdarani kutsal söz dizisi içinde geçen sanskritçe söz…
- ançaḳıya zarf Uygur…adarcık da olsa döngüsel varoluşları övmem azıcık gevşetmek için…
- ançulayu zarf Uygur3. anlam: …rşılaştırmalarda nasıl ki öyle de öyle de hırs iblisi beden içinde güçlü olur…
- anılayu zarf Uygur…an küçük bir işi bile hemen bitiremezler derhal gidermediği için hemen inceleyemedi…
- aparaçiti özel ad Uygurdarani içinde tanrıça adı aparājitā sitātapatrā aparājitā…
- aran isim Uygursanskritçe araṇya inziva yeri orman içi keşiş yeri manastırda keşişhanede inziva yerinde…
- artuḳluḳ isim Karahanlı3. anlam: güç imkân içinizden evlenmeye gücü yetmeyen…
- arçuni özel ad Uygur…juna kahraman arjuna şöyle dedi kahraman arjuna’yı öldürmek için…
- asġarmış Uygurabh tathāgata kutsal güçle desteklediği için çince 加被 karşılığı…
- aslıġ sıfat Uygurbir şeyle beslenen yiyen kötü ruhlar için et yiyenler ilik yiyenler tütsüyle beslenenler pislikle beslenenler…
- asıġlıġ sıfat UygurKarahanlıyararlı faydalı yararlı ve faydalı kılmak için yararlı köle oğuldan yakındır bilgi gibi yararlı ne var yararlı canlılar…
- asınġalı Orhontek tanıklı fiil biçimi dinlenmek yemek yemek için atları indirttik atları ağaca bağlarlardı…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.