Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “aç” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• abdudadarma isim Uygur… olayları anlatan öğretiler metinde şaşılası öğretiler diye açıklanır ve çince 希法 karşılığıyla verilir…
• abipiraylıġ sıfat Uygur…nlama yoruma dayanan hangi anlama dayanan yoruma yaslanarak açıklıyor…
• adnaġu isim UygurKarahanlı3. anlam: atasözünde kendini aç bırakıp başkasını doyurma…
• ajun isim UygurKarahanlı…sanların yaşadığı yer dünyayı düzenlemek için cennet yolunu açtı kötü dünya geride mi kaldı dünyada adı kalsın…
• antrabavıġ isim Uygur…i durum sanskritçe antarābhava abhidharmasında ara varoluşu açıklamıştır…
• apasmari isim Uygursara nöbetine yol açan kötü ruh sanskritçe apasmāra kötü ruhlar dizisinde…
• arala zarf Karahanlıarada kimi zaman kimi zaman kimi zaman kimi zaman aç yatarım kimi zaman tok…
• arıtı zarf Uygur…az kurtuluş yönünü hiç anlamazlar öğretiye gözleri büsbütün açıldı…
• aslı isim Karahanlı…liğe önce kök ve soy gerekir insanın soyunu bilmenin yolunu açmış ey soyu temiz…
• awaġ Karahanlı… anlamı kesinleşmeyen söz ne kadar tutsa kendini vermez söz açarsa yükünü de taşımalı…
• aya isim UygurKarahanlı2. anlam: …l seni avucumda tutayım gönlünü çıkarıp avucuna koyarcasına açıkça gösterse avuçtaki inci gibi çok değerli…
• ‘ayb isim Karahanlı…nun bütün kusurlarını erdem sayar kişinin kusurunu görürsen açığa vurma cömertlik bütün ayıp kirini yıkar dünyanın kusurlarını anlatır…
• açatştru özel ad Uygurbir hükümdarın adı açatştru adlı bir hükümdar vardı…
• açiti özel ad Uygur…ni öğretisi zamanındaki rahip adı şakyamuni’nin öğretisinde açiti adlı bir rahip idiniz açiti rahip gibi…
• açurġu Karahanlıtek tanıklı anlamı kesinleşmeyen fiilimsi açur- açtırmak ya da aç bırakmak ile ilgili olabilir…
• aŋ’başlayu zarf Uyguren başta ilk olarak ilk olarak açıklaması…
• aşnu zarf UygurKarahanlı2. anlam: ilk olarak en başta ilk olarak açıklamak gerekir bir şeyden önce…
• aşsız sıfat OrhonUyguraşsız yiyeceksiz içte aç dışta çıplak yiyeceksiz susuz kuruyup katılaşıp dolaşırlar…
• baġır isim UygurKarahanlı3. anlam: …ına basmak yakın tutmak şefkatliyi bulursan onu bağrına bas açgözlü olursa halkın bağrını yer…
• balḳar Karahanlıparlar ışıldar seni görmek için o göz açıldı ışıldar…
• başlaġ isim Uygur…daki ateş ikinci asankhyanın başlangıcı onu başlangıç yapıp açıklamış nidana başlangıç öyküsü bölümünü…
• beklig sıfat Karahanlıkapalı kilitli ona bütün kilitli kapılar açıldı vakti gelince bu kapalı kapı açılır bunu bilirse bu kapı kapalı kalmaz…
• belgülük sıfat UygurKarahanlı…ücelir tanınır olur anlayışım belli oldu sen bana tanrı’dan açık bir bağışsın apaçık…
• bilmezlik isim Karahanlı…ilmezlik cahiliye cahiliye zannı eski cahiliye kadınlarının açılıp saçılması gibi…
• bimba Uygur…nskritçe söz örneği olarak verilen korkunç bulut’ anlamında açıklanan söz bimbasare’ der bunu korkunç bulut’ diye açıklar bimba’ dendiğinde de kork…
• birgüçi isim Karahanlı… bağışlayan ey töre koyan iyi töre koy bilgi veren öğretici açgözlüye öğüt nasihat veren…
• biz zamir OrhonUygurKarahanlıbiz birinci çoğul kişi zamiri biz aç gibiydik ne yüzden bizim beyimiz pişman oluruz bize karşı suç işlediği için bizden öncekiler kimdi kim diyecekt…
• boġuz isim OrhonUygurKarahanlı…ak bedenin payı hep boğazdan girer boğaz ağrısı hastalığını aç boğazı doymaz yürekler ağızlara gelecek kendi usturasıyla boğazını kesip…
• brḫma özel ad Uygurbrahma maytrısimit’te brahma’ sözünün anlamı açıklanırken brahma’ denince her şeyi bilen budaların adı olur brahma’ denince dingin nirvananın adı ol…
• bü OrhonKarahanlıanlamı kesinleşmeyen söz gibi erkenden açar sertliği yok utanıp durdu…
• bük Karahanlı…y kan rahatla yiyip yat sevinçle doy bu sözün düğümünü bana açsın…
• bükün zarf UygurKarahanlı… günde pişmanlık duyarım bugünkü güne dek bugünden itibaren açıldı…
• cahil sıfat Karahanlı… bilgisiz erkek kadındır cahillerden yüz çevir çeviride ile açıklanmış…
• devlet isim Karahanlıtalih baht mutluluk devlet iktidar kb’de sık kaçıp giden talih olarak kişi tutmayı bilirse talih kaçmaz gözünü açınca talih ona el verdi talih kimin…
• egin isim UygurKarahanlı…z kabartma omuzlarım çöktü doğrulamaz sağ omzundaki giysiyi açıp bu sıkıntı hep boğazı ve sırtı içindir ev eşyasından sırt giysisinden…
• ekçek isim Karahanlı…nılan kesici alet neşter kimi dedi bunu kan tutmuş neşterle açıp kanını akıtmalı…
• ėlçi isim UygurKarahanlı…evlet adamları ey kutlu devlet adamı ölüme yenilme nerede o açgözlü devlet adamı devlet adamlarının başı hitap budist metinlerde devlet adamları yö…
• em isim UygurKarahanlıilaç deva tedavi çoğu kez bu hastalığın ilacı yok ilacını arama derdimi de ilacımı da söyledim ilacı sana kuşkusuz zehir kılar bu açgözlülük ilacı d…
• ersig sıfat Karahanlı…ğit cesur mert çoğu kez ve hitapta cesur yiğit yürekli alnı açık yiğit kişi kılıç alıp çalışsa ey yiğit kahraman beni yalnız bırakma ey yiğit cömer…
• ėsri sıfat UygurKarahanlı…i beyaz alaca doğan kuşuyum mor renkli alaca suda ve karada açan çiçekler alaca ipek kuşak…