Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
14 Türkçe karşılık · 66 madde
güç 8
- erk isim OrhonUygurKarahanlıGüç, erk, yetki, iradi egemenlik; çoğu kez
- erkliglik isim KarahanlıEgemenlik, hükümranlık; güç, erk
- ‘izz isim Karahanlıyücelik, onur, güç
- düşvar sıfat KarahanlıGüç, zor; zorlaştırmak, güçlük çıkarmak
- alp sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: Güç, zor, çetin
- berk sıfat UygurKarahanlı2. anlam: Güç, zor; sıkıntı
- artuḳluḳ isim Karahanlı3. anlam: Güç, imkân
- barlıḳ isim Karahanlı2. anlam: imkân, güç
güçlü 5
güçlük 2
güçsüz 2
güçsüzlük 2
güç saymak 1
- emgeksin- fiil UygurZahmetli bulmak, güç saymak
güçlük çıkarmak 1
- düşvar sıfat KarahanlıGüç, zor; zorlaştırmak, güçlük çıkarmak
güçsüz düşürmek 1
- alŋatdur- fiil UygurGüçsüz düşürmek, yıpratmak, bitkin bırakmak
doğaüstü güç 2
doğaüstü güçlü 1
- bügülüg sıfat UygurDoğaüstü güçlü, büyülü, mucizeli
kutsal güçle koruma 1
- adiştit isim UygurKutsal güçle koruma, sürdürme; bereket ve koruyucu güç
birini güçsüz bırakmak 1
- ‘aciz sıfat Karahanlı2. anlam: birini güçsüz bırakmak, elinden kaçıp kurtulmak
doğaüstü güç göstermek 1
- bügülen- fiil UygurDoğaüstü güç göstermek, mucize göstermek
bereket ve koruyucu güç 1
- adiştit isim UygurKutsal güçle koruma, sürdürme; bereket ve koruyucu güç
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “güç” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- ademi isim Karahanlıinsan âdemoğlu insan güçsüz yaratıldı insan nasıl geçirirse öyle geçer…
- adınçıg sıfat OrhonUygur…a olağanüstü harika şaşılası hoş ve tatlı öğreti olağanüstü güçlü erdem aşoka adlı harika ağaç…
- antag sıfat OrhonUyguröyle o türlü uygur metinlerinde öyle güçlüyüm oluş da öyledir öyle tutku baskısına yenilip o denli büyüktür…
- ançulayu zarf Uygur3. anlam: …ırmalarda nasıl ki öyle de öyle de hırs iblisi beden içinde güçlü olur…
- arḳulayu Uygurtek tanıklı söz güçlü hanın buyruğu evinde durur…
- artuḳ sıfat OrhonUygurKarahanlı3. anlam: zarf olarak pek çok kendini pek sakınır pek güçlü…
- asġarmış Uygurabh tathāgata kutsal güçle desteklediği için çince 加被 karşılığı…
- asuri isim Uygurasura tanrılarla savaşan güçlü yarı tanrı varlıklar sanskritçe asura tanrılar iblisler ejderler gandharvalar asuralar asuraların saray kapısı asura …
- aymaḳlıġ sıfat Uygur… geçeni bildiren buda’nın mucizelerinden biri için doğaüstü güç ve gönül okuma diye iki tekerlek mucize…
- azġır isim Karahanlı…ır damızlık erkek at benzetmede domuz gibi inatçı kurt gibi güçlü ayı aygır ve yak gibi kinci olmalı…
- ‘aziz sıfat Karahanlıaziz güçlü üstün yüce tanrı’nın sıfatı olarak güçlü ve hikmet sahibi tanrı katından ikisi arasındakilerin güçlü çok bağışlayıcı rabbi daha güçlü ola…
- azraḳ zarf Karahanlı…zıcık üç şey söyledi hünersize bundan daha az eziyet vardır güç yetirebildikleri azıcık şey dışında azıcık birazcık…
- balġam isim Karahanlıbalgam vücuttaki dört ahlattan biri onun balgamı güçlenmiş olur…
- basut isim UygurKarahanlı… gelir bana yardım et hükümdardan yardım isterler birbirine güç ve destek donanım ve destek olmak için…
- basutçı isim UygurKarahanlıyardımcı destekçi doğru dine güçlü destek oldu her işte yardımcı gerekir rahip olacak kişiye yardımcı olursa…
- beḍük sıfat OrhonUygurKarahanlı…r büyük ağaç tepeler yüksek büyük bilgili sakıngan adı yüce güçlü büyük olur bilgili daha büyüktür…
- bilek isim UygurKarahanlıbilek kol gücü bileğini sıvayıp kolunu kardeşinle güçlendireceğiz bileğim güçlendi kolunu sıvayıp tutar…
- bir sayı OrhonUygurKarahanlı2. anlam: tek yegâne güçlü tek tanrı’ya yokluk yoktur eşit ve bir aynı dır…
- boşġut isim UygurKarahanlı…im on iyi eylem törelerinde öğretide budalardan iyi öğüt ve güçlü darani bulduk öğrenim aşamasında bulunan kişiler…
- buyruḳ isim OrhonUygurKarahanlı… iç buyruk komutanları da bilgeymiş vaiśravaṇa’nın üç büyük güçlü güvenilir komutanı ülke içinde hileci düzenbaz bir komutan var…
- bügü sıfat OrhonUygurKarahanlı…geniş bilge güzel söylemiş bilgelere bilgi el vermedi bilge güçsüzleşti…
- elig isim OrhonUygurKarahanlıel sıkıştığım yerde elimi tut elin halka uzun cömert güçlü ise her iyiliğe el uzat eli cömert yüreği uyanıktı elli yaşım bana elini değdirdi yüzünüz…
- emgetgüçi isim Uygur… eden işkenceci canlılara işkence eden eziyet eden olduysam güçsüz canlılara eziyet edenler…
- emraḳ sıfat Uygursevgili sevimli tatlı yumuşak büyük güçlü ejderhalar yumuşak tatlı sesle gürlerler oraya gidin sevgilim…
- erin isim Uygurdudak zehri güçlenip dudakları kanayıp çenesi çürüyüp öldü…
- et isim OrhonUygurKarahanlı…taze et yiyesiniz diye etini kanını satar et yiyen kan içen güç kuvvet et kan artıp çoğaldı…
- fariza isim Karahanlı…bir farzdır tanrı’nın ona farz kıldığı şeyde peygambere bir güçlük yoktur farz namazı cemaatle kıl…
- hile isim Karahanlı… olmalı düşmana karşı önce hile düzen gerekir hiçbir çareye güçleri yetmez benim düzenim sağlamdır firavun dönüp hilesini topladı…
- ḫ˅ar sıfat Karahanlı…şağılayıcı azaptan kurtardık evet siz de zelillersiniz daha güçlü olan daha zelil olanı oradan çıkaracak…
- ikintiş zamir Uygur…ler de birbirine çok sevgili olur ateş ve su gibi birbirine güç destek bilgelikle birbirine benzetirse…
- çoġluġ sıfat Uygurparıltılı ihtişamlı hep parıltılı ihtişamlı doğaüstü güçleriyle gözetip korusunlar ihtişamlı güç kut dilek bağışlamak büyük parıltılı büyük miğferli…
- adart- fiil Uygur2. anlam: zarar veren bozan zarar veren güçlü kötü ruhlar…
- alḳış- fiil Karahanlı…rbirini övmek alkışlamak yiğitler birbirini içtenlikle över güç birliği edip birbirine arka olur…
- arḳaş- fiil Karahanlıbirbirine arka olmak destek olmak güç birliği edip birbirine arka olur…
- ayıd- fiil Uygur2. anlam: istemek talep etmek başkalarına düşüp istemeye ödünç almaya güç yetiremezler ona olan ödüncünü geri isteme hakkından vazgeçiyorum…
- aşıl- fiil Uygur…nlukla ile sevapları iki kat çoğalır artar tanrısal kutları güçleri parıltıları artsın adı sanı artıp sürüsü yıl yıl artar zengin olur…
- bėr- fiil OrhonUygurKarahanlı…mağan yakında isen iyi armağan verir ülke veren tanrı tanrı güç verdiği için canını fidye olarak verip hepsi sadaka verin tanrı sana elbette güç ve…
- emge- fiil UygurKarahanlı…inleşir yarınki gün pişmanlıkla acı çeker dünyayı bulamazsa güçlükle sıkıntı çeker bugün yatma emek ver işini düzenle sizi cennetten çıkarmasın son…
- işle- fiil UygurKarahanlı…ahlı iş yapıyoruz u ıı işini yapan shor hepsini yapabilecek güç…
- çertil- fiil Karahanlı… atılmak dlt’de ahlakın bozulduğu çağı anlatan dörtlüklerde güçsüz ve kötü çoğaldı erdem azaldı erdemli bey hor görülür dünya beyi itilip kakılır…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.