Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “iş” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• a ünlem OrhonUygurKarahanlı2. anlam: derlemdeki geçişlerin çoğu sözcük değildir yaprak yüzü göstergesi a a dipnot ya da okuma farkı işareti veya kırık satırın parçasıdır…
• ada isim Uygur3. anlam: engel aksaklık hangi iyi işte engeli aksaklığı çok olur…
• aḍaḳ isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: ayakta durmak tanrı’ya boyun eğip hizmette durmak bir işi üstlenip gözetmek tanrı’ya itaatle duran erkekler ve kadınlar erkekler kadınların işini üs…
• adan sıfat Uygur2. anlam: …ü türlü başka başka o zamanki canlıların türlü türlü çirkin işlerini…
• ‘adl isim Karahanlı…ranırsanız tanrı’nın adaletinden hep korkarak yürü adaletin işlerse bana çetin olur…
• adnaġu isim UygurKarahanlıbaşkası başka kişi el kendi karşıtı kendinize ve başkasına yararlı işe sonra başkalarına kılavuz olayım…
• adruḳsuz sıfat Uygurfarksız eşit bu iki kişinin iyi işi bir ve eşit farksız sayılır…
• adunçsuz sıfat Uygur…nç verici utanmazca günah için böyle utanç verici bir günah işlediysek…
• adın sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: başkası özge kişi karşıtı başkalarına yararlı iş yapın kendisinin ve başkasının karanlığını…
• aġar isim UygurKarahanlı3. anlam: ağır büyük günah için işlediğimiz ağır kötü işleri…
• aġıçı isim UygurKarahanlıhazinedar hazine görevlisi hazinedar kâtip ya da iş gören bu işe hazinedarın cimrisi daha iyidir baş hazinedar…
• aḳın isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: mecazen bolluk sevap ve iyi iş seli…
• alḳu sıfat Uygurbütün hep her bütün canlılar bütün tutkular bütün işleri başarır…
• amma bağlaç Karahanlıarapça ammā ama ise gelince iman edip iyi işler yapanlara gelince…
• amulluḳ isim Karahanlı…olay huy gerekir sakinlik ve temizlik anlayışın huyudur her işte sakinliği seç…
• anantaras isim Uygur…götüren beş ağır günah anantaras denen beş türlü ağır günah işlediysek…
• anuḳ sıfat UygurKarahanlıhazır koşan kulun hazırım hazır bekleyen gözcü iyi işlerim hazır durur hazır olan yemeği getir uzaklaşmaz hazırdır…
• ançaḳlı zarf Karahanlı…stluk yokmuş gibi sanki bütün insanları öldürmüş gibi sanki işitmiyormuş gibi…
• ançata zarf Uyguro zaman hemen o zaman hemen bir iş…
• ançulayu zarf Uygur…n gibi aynı biçimde yaşlanmak hastalanmak da şöyledir benim işittiğim tıpkı öyle…
• anılayu zarf Uygurhemen derhal doğrudan küçük bir işi bile hemen bitiremezler derhal gidermediği için hemen inceleyemedi…
• ara isim OrhonUygurKarahanlı…e aranızda insanlar arasında ikisi arasında topluluk içinde işleri arasında gök yer ve ikisinin arasındakiler…
• artaḳ sıfat Karahanlı…kötü bozguncu yaptıkları yakışıksız bozuk şeydir bozuk kötü işliler…
• artamaḳsız sıfat Uygurbozulmaz çürümez bozulmaz çürümez mal sevap ve iyi iş…
• arış sıfat Uygurtertemiz pak tertemiz öğretileri işitip bu sevabın tertemiz iyi meyvesiyle…
• asan sıfat Karahanlıfarsça āsān kolay bu tanrı’ya kolaydır işimi bana kolaylaştır dost edinmek kolay dostluğu korumak zor ölüleri diriltmek ona kolaydır…
• asanlıḳ isim Karahanlıkolaylık tanrı kolaylık verdi işinde ona kolaylık verir zorluktan sonra kolaylık…
• asravrkı Uygur…rık bağlamda geçen anlamı kesinleşmeyen söz bu on iki türlü işini işleyen olup…
• ayıġ sıfat UygurKarahanlıkötü fena kötü iş günah kötü ve aşağı yeniden doğuş yolları kötülük düşünenler kötü uzak yolda zahmet çekerek gelmiş…
• ayıġlıġ sıfat Uygurkötü on kötü işi parçalı bağlam…
• ayıḳ UygurKarahanlımaytrısimit’te kötü ayıġ yazımıyla kötü işler kaç türlü olur…
• az sıfat OrhonUygurKarahanlı2. anlam: …ç zehirden biri öfke ve bilgisizlikle birlikte anılır tutku işi yüzünden tutkulu öfkeli kibirli tutku yüzünden ya da öfke yüzünden tutku öfke bilgi…
• ‘azab isim Karahanlıazab azap ceza işkence çoğunlukla tanrı’nın cezası tanrı katından azap onlara azap hak oldu azabımızı gördüklerinde azabı çok ise rahmeti de boldur …
• azaḳ sıfat UygurKarahanlı3. anlam: …nden saptı uyanık ve dikkatli olmalı gevşeklik hiç gerekmez işçi gevşek olursa iş uzar…
• azumışlarnıŋ Uygur…ağlamda geçen anlamı kesinleşmeyen biçim bütün sevap ve iyi işleri azalmış olanların…
• aŋrek isim Uygurparmak el işaretlerinde iki işaret parmağını büküp iki başparmağı birleştirip…
• aŋsız zarf UygurKarahanlı2. anlam: kb’de onsuz anıŋsız onsuz hayat işi yoluna girmez…
• aşkara sıfat Karahanlı…aya koyarlar tanrı kötülüğün açığa vurulmasını sevmez gizli işin açığa çıkıp…
• aşlıġ sıfat UygurKarahanlı2. anlam: …eceği olan düzenli ordunun başı olursa erler doyurulur ordu işi disipline bağlıdır…
• aşnuḳı sıfat OrhonUygurKarahanlıönceki eski önceki hayatta yaptığım kendi işim öncekilerin yazdığı masallar önceki başka söze gönül verme…