İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Derlem sözlüğü · ters sözlük

Ters sözlük

Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.

40 Türkçe karşılık · 116 madde

ay 2

  • ay isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: Ay, yılın on ikide biri
  • adırt isim UygurKarahanlı3. anlam: gün, ay, zaman ve anın farkını bildirirler; KB

ayı 1

ayak 1

  • aḍaḳ isim OrhonUygurKarahanlıAyak

ayet 2

  • ayet isim KarahanlıAyet; Tanrı’nın indirdiği sözlerin her bölümü; Tanrı’nın varlığını gösteren işaret, mucize
  • belgü isim OrhonUygurKarahanlı3. anlam: ayet, delil

aynı 1

ayrı 1

  • adın sıfat OrhonUygurKarahanlı4. anlam: ayrı, farklı

ayıp 1

  • ‘ayb isim KarahanlıAyıp, kusur, eksiklik

aybet 1

aygır 2

  • adġır isim OrhonUygurKarahanlıAygır, damızlık erkek at
  • azġır isim KarahanlıAygır, damızlık erkek at

aylık 1

  • aylıḳ sıfat KarahanlıAylık, bir ay süren

ayrık 1

  • ayruḳ sıfat KarahanlıAyrık, çatallı

ayrım 2

  • adırt isim UygurKarahanlıFark, ayrım, ayrılık
  • farḳ isim KarahanlıFark, ayrım

ayyaş 1

  • borçı isim KarahanlıŞarap düşkünü, ayyaş

ayaklı 1

aybaşı 1

  • hayz isim KarahanlıAybaşı

ayrıca 1

  • aŋayu zarf UygurÖzellikle, ayrıca, özel olarak

ayırma 1

  • fasl isim Karahanlı2. anlam: ayırma, hüküm

ayaksız 1

  • adaḳsız sıfat UygurAyaksız ; ayağı olmayan yaratık

ayakucu 1

  • aḍaḳ isim OrhonUygurKarahanlı3. anlam: Bir şeyin alt yanı, dibi; ayakucu

ayallıġ 1

ayrılık 4

ayrılış 1

  • adrış isim KarahanlıAyrılış, ayrılık

ayrıntı 1

  • adırt isim UygurKarahanlı2. anlam: Ayrıntı, tür; sonsuz ayrıntı

ayılmak 2

  • aḍıl- fiil KarahanlıAyılmak, sarhoşluktan kendine gelmek
  • adın- fiil Uygur2. anlam: Ayılmak, kendine gelmek

ayıpsız 1

  • ‘aybsuz sıfat KarahanlıKusursuz, ayıpsız

ayırmak 3

  • adır- fiil UygurKarahanlıAyırmak, ayırt etmek, seçmek; çoğunlukla ile
  • böl- fiil UygurBölmek, ayırmak, sınıflamak
  • adırt- fiil UygurKarahanlıAyırmak, ayırt etmek

ayak izi 1

  • iz isim UygurKarahanlıİz, ayak izi

ayakkabı 1

  • etük isim UygurÇizme, ayakkabı

ayakyolu 1

  • aşaḳ isim KarahanlıAlçak yer; ayakyolu

ayrılmak 6

  • adrıl- fiil OrhonUygurKarahanlıAyrılmak
  • adırıl- fiil UygurAyrılmak, farklı olmak, ayırt edilmek
  • bölül- fiil UygurBölünmek, ayrılmak
  • açıl- fiil UygurKarahanlı4. anlam: Yarılmak, ayrılmak
  • az- fiil OrhonUygurKarahanlı3. anlam: Yanılmak; ayrılmak, sapmak
  • çek- fiil Karahanlı2. anlam: Çekip gitmek, ayrılmak

ayrılmış 2

  • adırtlıġ sıfat UygurKarahanlı3. anlam: bölümlü, ayrılmış
  • adırıl- fiil Uygur2. anlam: Ayrılmış, farklı

ayrıntılı 1

  • adırtlıġ sıfat UygurKarahanlıAçık seçik, belirgin, ayrıntılı

ayak ayağa 1

  • aḍaḳşu zarf KarahanlıAyak ayağa, yan yana, peşi sıra

ayakkabıcı 1

  • etükçi isim KarahanlıAyakkabıcı, çizmeci

aydınlanma 1

  • bodi isim Uyguraydınlanma; aydınlanma ağacı

ayrım günü 1

  • fürḳan isim Karahanlıhakkı batıldan ayıran; ayrım günü

ayrımsızca 1

  • adırtsız sıfat Uygur3. anlam: ayrımsızca, sımsıkı

ayırt eden 1

ayırt etmek 3

  • adır- fiil UygurKarahanlıAyırmak, ayırt etmek, seçmek; çoğunlukla ile
  • adırt- fiil UygurKarahanlıAyırmak, ayırt etmek
  • belgüle- fiil UygurKarahanlıBelirtmek, açıklamak; ayırt etmek

aygır olacak 1

  • adgırlık sıfat UygurAygırlığa elverişli, aygır olacak

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “ay” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.