Ters sözlük

Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler

Bu maddelerde “ar” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.

• abruġlar sıfat Karahanlıiki taraf arasında gidip gelen kararsız kimseler ikisi arasında bocalayanlar ne bunlarla ne onlarla…
• ‘acėm isim Karahanlıarap olmayan halk özellikle farslar acem ve arap yani bütün insanlar…
• aḍaḳlıġ sıfat UygurKarahanlıayaklı iki ayaklılar ve dört ayaklılar arasında üç ayaklı her şey devrilmez…
• adaḳsız sıfat Uygurayaksız canlı ayağı olmayan yaratık çok ayaklılar ayaksızlar iki ayaklılar ve dört ayaklılar arasında…
• adaşlıḳ isim Karahanlıdostluk arkadaşlık dostluğunda durmadı…
• adġır isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: değerli mallar arasında sayılır kendi atını aygırını kara samurunu…
• adruḳ sıfat UygurKarahanlı3. anlam: fark üstünlük insanla insan arasında çok fark vardır bu fark bilgidendir…
• adruḳsuz sıfat Uygur2. anlam: ayrım gözetmeden budalar arasında ayrım gözetmeden…
• aḍrılmaḳlıḳ isim Karahanlıayrılık bölünme bunu söylesem yakup oğulları arasında ayrılık çıkardın diyeceksin…
• aḍınsıġ sıfat UygurKarahanlıbaşka türlü farklı olağandan ayrı tuhaf erler arasında farklı insanlar arasında ayrı bütün davranışın ve sözün tuhaflaşır bundan farklı başka türler…
• adırt isim UygurKarahanlıfark ayrım ayrılık ikisinin arasında çok fark var şravakalarla ne farkı olur kötü sözünün iyiden farkı yok…
• aġar isim UygurKarahanlı…ırlık değer saygınlık değeri ölçüsünde büyüklük bulur insanlar arasında ondan değerlisi yok…
• agnidiş özel ad Uygurbir ülkenin adı agnidiş ülkesinde doğmuş aryaçantri bodhisattva…
• aġulıg özel ad Orhonyer adı yirmi üçünde orada onları mızrakladım yarış aġulıġ arasında…
• aḫlam isim Karahanlıarapça tamlamada rüyalar karmakarışık rüyalar bir başkası da karışık rüyalardır bu rüyanın yorumu yoktur…
• aḳıġ isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: akış akışın ardınca çoğalması…
• aḳıġsız sıfat Uygurabh akıntısız tutkulardan arınmış sanskritçe anāsrava aḳıġlıġ karşıtı akıntısız dharmalar arınmış bilgelik arınmış temiz bilgelikli…
• ‘alemluġlar isim Karahanlıâlemler bütün yaratılmışlar arapça ʿālamīn âlemlerin rabbi âlemlerden hiç kimseye vermedi…
• ‘aleyh Karahanlıarapça dua kalıbının parçası peygamber ona selam olsun…
• altunluġ sıfat Uyguraltınlı altından yapılmış altın çıngıraklar altın araba altın pariçatr ağacı baştan başa altından bir dağ gibi…
• altın isim UygurKarahanlıalt aşağı karşıtı üstte tanrılar altta insanlar yüce arş’tan aşağıda toprağa dek ağacın altına götürdü…
• al isim Karahanlıarapça āl aile soy halk firavun ailesinden biri imanını gizler ey kâfir halk firavun ailesi…
• ‘am sıfat Karahanlıarapça āmm sıradan avam sıradan halk avam avam halkla nasıl ilişki kurulacağını anlatır…
• ‘amil isim Karahanlıarapça āmil memur işleri yürüten görevli ya elbiseci çizmeci ya da memur olan…
• amma bağlaç Karahanlıarapça ammā ama ise gelince iman edip iyi işler yapanlara gelince…
• anġulmali özel ad Uygur…sici haydut aṅgulimāla anġulmali adlı yol kesen bir hırsız vardı anġulmali hırsız o hayatında arhatlığa erişecekti…
• anmani özel ad Uygurkırık bağlamda arhatların adlarının sayıldığı yerde geçen ad…
• antada zarf Uygur3. anlam: ondan başka ondan ayrı onlardan başka arhatlar pratyekabuddhalar…
• antrabavıġ isim Uygurabh ara varoluş ölümle yeniden doğuş arasındaki durum sanskritçe antarābhava abhidharmasında ara varoluşu açıklamıştır…
• anuritide özel ad Uygurbuda’nın öğrencisi aniruddha şariputra maudgalyāyana mahākāśyapa aniruddha ve öteki arhatlara…
• ança zarf OrhonUygurKarahanlı3. anlam: iki kat kat kat artarak…
• ançaġınça zarf Uyguro sürece bu arada o arada da sevgi öfke o arada sabah ağardı…
• ançaḳlı zarf Karahanlısanki âdeta çoğunlukla ile sanki sizinle onun arasında hiç dostluk yokmuş gibi sanki bütün insanları öldürmüş gibi sanki işitmiyormuş gibi…
• apar özel ad Orhonorhon yazıtlarında yas törenine elçi gönderen halklar arasında sayılan bir halk çin tibet apar purum kırgız…
• aran isim Uygursanskritçe araṇya inziva yeri orman içi keşiş yeri manastırda keşişhanede inziva yerinde…
• ᶜaraz isim Karahanlıarapça araḍ dünya malı geçici mal onlara onun gibi bir dünya malı gelse onu da alırlar…
• arġantanç isim Uygurkadın arhat ermiş rahibe ermiş rahibelerle ilişkiye girdiysek…
• ari ünlem UygurKarahanlıkuran çevirisinde arapça naʿam karşılığı evet dedi ki evet siz bana yakın olanlardan olacaksınız…
• arḳun isim UygurKarahanlıbir at cinsi melez at soylu atlar tazı atları büktel ve arḳun atları…
• arsa Uygurtek tanıklı söz arasında…