Derlem sözlüğü · ters sözlük

Ters sözlük

Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.

En çok karşılığı olan kavramlar

Bu Türkçe kavramlar, derlemde birden çok sözcükle karşılanıyor: eş ve yakın anlamlılar, dönemlere ya da eserlere göre değişen sözcükler.

“g” ile başlayan 192 Türkçe karşılık

gafil: ġafil
gaflet: ġaflet
gafur: ġafur
galebe: ġalebe
galip: ġalib
gam: ġam
ganimet: ġanimet
ganimet almak: bulna-
ganj ırmağı: gaŋ
garip: ġarib
gariplik: ġariblıḳ
gautama: gautam
gavāṃpati: ġavanpati
gayb: ġayb
gayret: himmet, hamiyet
gayretli: irig
gayrimüslimlerden alınan baş vergisi: gezid
gayy: ġayy
gazap: ġazab
gazi: ġazi
gazilik: ġazilıḳ
gebe: agruklug
gebe kalmak: aḍaḳ, aġarlag
gecikme: dereŋ
gecikmek: dereŋ
geçici: anityat, bėḳasız, berksiz
geçici hayat: dünya
geçici mal: ᶜaraz
geçilmez: ertinçsiz
geçimlik: inçrüt-, irinçlik
geçindirmek: igiḍ-
geçirmek: indür-, ertür-
geçit: art
geçmek: ert-, aş-, erd-
geçmiş budalardan biri: artadarşi, dipankar
geçmişte: ilki
gedik: irük
geğirmek: aḫsumla-
gelince: amma
gelip durmak: aḳ-
gelip geçici: ertimlig
gelişigüzel: ėŋleyü
gelişmek: beḍü-
geliştirmek: igiḍ-
genel olarak topluluk: cema‘at
geniş: alḳıġ
genişliğinde: énlig
genişlik: ėn
geometri: hendese
gerçek: çın, haḳ, çınkėrtü, ḫaḳiḳat, dürüst
gerçek abhidharma: çınlayu
gerçek anlamda: çınlayu
gerçek dışı: ezüg
gerçek olan: çın
gerçek olmayan: çınsız
gerçekleşme: büdüg
gerçekleşmek: büt-, büd-
gerçekleştirmek: büdür-
gerçekliği bulunmayan: çınsız
gerçekliğini onaylamak: çınġar-
gerçeklik: çın, çınlıḳ
gerçekten: bütünlükin, çın-oḳ, ḫaḳiḳat, çınġaru, çınla
gereçsiz: edsiz
gereklilik: bol-
geri: ewre, art
geri çevrilmez: evrilinçsiz
geride: arḳara
geride bırakmak: aş-
geride kalan iz: iz
gerilemek: iril-
germek: çek-
gevşek: azaḳ, alaŋ
gevşek davranmak: ermegür-
gevşemek: arın-
gevşemeyen: çökmeksiz
geyik: elik
gezegen: graḫ
gezinme: çankirmit
gezinmek: ilinçüle-
gezinti: ėlinçü
gıla: gile
gırtlak: boġuz
gıybet: ġıybet
gider: çıḳış
gidip gelme: barış
gidip gelmek: barış-
gidiş: barış
girdap yapmak: egrikşel-
gitmek: bar-, amrıl-
gizlemek: bat-, batur-
gizli: badutluġ, batut, ġayib
gizli olan: ġayb
gizli olanı açığa vurmak: aç-
gizlinin karşıtı: açuḳ, aşkara, açuḳluḳ, açuḳluġ
göç: hicret
göçer: barḳın
göçmek: bar-
göğüs: baġır
gök cismi: graḫ
gök katı: felek
göklerin en yükseği: ‘arş
göksel çalgıcı varlıklar: gantarv
gökteki ay: ay
gönle almak: alın-
gönlü alçak: alçaḳ
gönlü alınmalı: awıt-
gönlü yatışmak: amrul-
gönlünü almak: awıt-
gönül: iç, dil
gönül eğilimi: aşay
gönül huzuru: amrul-
gönül söyleyen: aymaḳlıġ
gönül üçlüsü: et’öz
gönül vermek: bėr-, awın-, isin-, amran-
gönülden atmak: çıḳar-
gönülden davranmak: açın-
görevlendirmek: gümarla-
görevli: işle-, işçi
görgü: edeb
görkem: çoġ
görünen: açuḳluġ
görünen âlem: açuḳluḳ
görünmek: belgür-
görünmeyen: ġayb, ġayib
görünmez: belgüsüz
görünüş: et’öz
görüş: baḳış
görüşmek: iltiş-
görüşü: abipiray
görüşüp kaynaşmak: barış-
gösterme: belgürtme
göstermek: belgürt-, bildür-, adırt-, ‘arza
götürmek: ėlt-, ėlet-
gövde: boḍ, buta
gövdesiz: bodsuz
göz atmak: baḳ-
göz dikmek: arsıḳ-
göz yanılsaması: ḫayal
gözcü yeri: arḳuy
gözetilmek: eḍlen-
gözetme: baḳ
gözetmek: baḳ-, bekle-, eḍle-
gözlerini dikip öfkeyle bakmak: alar-
gözü doymaz: aç
grup: bölük
guṇamati: gunamati
guṇaprabha: ġunaprabi
gurbet: ġariblıḳ
gücenmek: ilen-, irin-, iriglen-
gücü yetmek: erked-
gücü yetmeyen: ‘aciz
güç: alp, berk, erk, artuḳluḳ, erkliglik, ‘izz, barlıḳ, düşvar
güç saymak: emgeksin-
güçlü: erklig, erdemlig, azıġlıġ, berklig, bileklig
güçlük: emgek, düşvarlıḳ
güçlük çıkarmak: düşvar
güçsüz: erksiz, alaŋ
güçsüz düşürmek: alŋatdur-
güçsüzlük: ‘acizlıḳ, erksizlik
gül: gül
gül şekeri: cülengbin
gülden yapılan şekerli macun: cülengbin
güler yüzlü: açuḳ
gün: adırt
gün batısı: batsık
günah: irinçü, fısḳ
günahımı bağışla: hirza
günahkâr: fasıḳ, irinçülüg, bibakler
günahlı: buyansız, irinçülüg
günahsız: arıġ
güneşin battığı yer: batar
güney: biriye
güneyde: biriye
gürüldeyerek akmak: eŋreş-
gürültü: çoġ
gürültüyle saldırmak: çoġıla-
gürz: çomaḳ
güvence vermek: aman
güvende: esen, imin, inçlig
güvenilir: bütün, imin, emin
güvenilirlik: bütünlük, emanet
güvenilmez: bütünsüz
güvenle bırakılan şey: emanet
güvenli: eseŋülüg
güvenlik: iminlik, aman
güvenmek: büt-, işen-
güz: hazan
güzel: eḍgü, ḫoş
güzel göstermek: beze-
güzel kokulu sandal: çıntan
güzelce: edgüti
güzellik: edgülüg, cėmal

Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.